گام‌هايي براي ارتقا و رونق مادي و معنوي حقوق نشر
29/08/1397 13:5

معاون حقوقی رئیس‌جمهور برگزاری همایش «حقوق نشر» را گامی بزرگ در جهت ارتقا و رونق مادی و معنوی این صنعت دانست.
به گزارش روابط عمومي موسسه خانه كتاب به نقل از ستاد خبري بيست‌و‌ششمين هفته كتاب جمهوري اسلامي ايران، اولين همايش «حقوق نشر» روز سه‌شنبه( 29 آبان‌ماه) با حضور محسن جوادي، معاون فرهنگي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي،
لعيا جنيدي؛ معاون حقوقي رياست جمهوري، عباس حسيني‌نيك؛ مديرعامل انجمن فرهنگي ناشران دانشگاهي و محمد سلگي؛ رئيس پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات و تعدادي از مقامات قضايي، ناشران و اهالي فرهنگ در پژوهشگاه فرهنگ هنر و ارتباطات برگزار شد.
محسن جوادي، در همايش «حقوق نشر» گفت: ما بايد ياد بگيريم كه ويژگي‌هاي مثبت و موثر را در جامعه نهادينه كنيم،‌ يكي از آن‌ها حقوق است. بايد رعايت حقوق را در مردم اخلاق‌مند كنيم تا جامعه پايبندي به مسائلي همچون حقوق را بياموزد.
 
وي ادامه داد: بايد به موضوع «حقوق نشر» از جنبه حمايتي نيز نگاه كرد. از نظر من،‌ وزارت آموزش و پرورش،‌ وزارت علوم و يا هر نهاد تربيتي ديگر بايد به اين موضوع ورود كرده و بحث حقوق نشر را در مردم با تكيه بر روش‌هاي موجود نهادينه كنند. ما بايد بتوانيم موضوع حقوق را نهادينه كنيم و اين احساس را به مردم بدهيم كه رعايت اين كار به نفع همه از جمله ناشر، نويسنده و عموم مردم است تا از رعايت حقوق نشر در جامعه سود ببرند.
 
محسن جوادي خاطرنشان كرد: بايد به مردم بگوييم كه هزينه مخالفت با اين موضوع چه اندازه بالاست و علاوه بر موضوع حقوق بر رفتار و اخلاق مردم جامعه نيز كار كنيم تا تعهد اخلاقي به حقوق در مردم نهادينه‌تر شود و قطعاً با اين كار راه موثري در پيشرفت جامعه طي خواهيم كرد. ما به‌عنوان نقش حاكميتي در جامعه بايد بر عدالت و ضابطه تاكيد كنيم و از موضع قانون و اجراي قانون متعهد به رعايت و اجراي عدالت باشيم تا جامعه به ظرفيت مطلوبي دست پيدا كند.
لعيا جنيدي، معاون حقوقي رئيس‌جمهور نيز در اين همايش با اظهار اميدواري براي دستيابي به نتايج مطلوب در اين نشست گفت: صنعت نشر در تمام ابعاد تحولات سياسي، علمي، اقتصادي و اجتماعي ايران موثر بوده و اهميت اين موضوع غير قابل انكار است.
 
وي ادامه داد: در مدت چهل سال اخير، نشر دانشگاهي حضور قابل توجهي در كشور داشته است و با افزايش دو و نيم برابري جمعيت، دانشگاه‌ها نيز جمعيت گسترده‌تري پيدا كردند و ناشران تلاش مي‌كردند پاسخگوي نياز جامعه باشند و صنعت نشر نيز تلاش كرد نيازهاي جامعه دانشگاهي را پاسخ دهند. صنعت نشر از مواهب اقتصادي هم بهره برده تا بتواند به ‌عنوان صنعتي جدي در كشور پا بگيرد.
 
جنيدي خاطرنشان كرد: دولت بايد به جاي حمايت بيشتر به نظارت بپردازد. با اين حال بهتر است كه صنعت نشر خود تنظيمي داشته باشد و اگر اين اتفاق بيفتد مي‌تواند معضلات صنعت نشر از جمله بخشي از نشر غيرمجاز و آثاري كه دچار مشكل است را برطرف كند.
 
معاون حقوقي رئيس‌جمهور تاكيد كرد: ما صرفاً نبايد به تعداد انتشار كتاب توجه كنيم بلكه اينكه چه كتابي منتشر ‌كنيم نيز بسيار مهم است. ما به نقطه‌اي رسيده‌ايم كه ديگر بايد قراردادهاي معقولي در عرصه تجارت جهاني براي حقوق نشر داشته باشيم كه حق ناشر و مولف رعايت شود. خوشبختانه لايحه‌اي نيز براي رعايت حقوق مادي و معنوي مولف در دست تصويب است.
 
جنيدي در پايان سخنانش با تاكيد بر اينكه بايد در عرصه جهاني فعال باشيم و به سازمان تجارت جهاني ورود كنيم، متذكر شد: اين همايش بايد بتواند آينده جايگاه اقتصادي تجارت بين‌الملل را تامين كند و من به اين صنعت به عنوان فعالان بخش خصوصي نگاه مي‌كنم كه ماموريتي در صنعت نشر كشور دارند. همچنين؛ دولت بايد براي حفظ حقوق ناشر و مولف، تامين فضاي رقابت سالم و حقوق مصرف‌كننده نظارتي موثر و كم‌آسيب داشته باشد.
 
همايش حقوق نشر، گامي براي پيشگيري از تكثير و قاچاق غيرمجاز كتاب‌ها
محمد سلگي، رئيس پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات نيز گفت: يكي از ايام ارزنده در طول سال هفته كتاب است كه بعد از نمايشگاه بين‌المللي كتاب تهران به عنوان مهم‌ترين برنامه در حوزه كتاب و نشر در نيمه دوم سال برگزار مي‌شود.
 
وي افزود: موضوع حقوق نشر از موضوعات ارزنده جامعه است. متاسفانه وقتي با انبوه كتاب‌ها مواجه شديم، سوءاستفاده‌گراني به فكر سوء‌استفاده از كتاب افتادند چراكه بعد اقتصادي آن در جامعه مطرح بود و بعد از زماني كه كتاب وجهه و ارزش بالايي پيدا كرد سودجويان بيشتري پيشگام اين عرصه شدند كه البته اقداماتي توسط كشورها براي مبارزه با اين كار و براي حفظ حق مولف و مالكيت معنوي او اقداماتي صورت گرفت.
 
سلگي ضمن بيان اين قوانين شكل گرفته در مورد حقوق نشر گفت: تكثير و قاچاق غيرمجاز كتاب‌ها موضوع مهمي است كه در سال‌هاي اخير بسيار زياد شده و كارگروهي نيز به همين منظور در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي تشكيل شد كه موفقيت‌هاي زيادي در اين زمينه كسب كرد.
 
وي ابراز اميدواري كرد: اولين همايش حقوق نشر، شروعي براي بهبود شرايط حال حاضر نشر ايران باشد و ما آمادگي خود را براي پيشبرد برنامه‌ها براي كمك به صنعت نشر اعلام مي‌كنيم.
 
هدف همايش «حقوق نشر»، حمايت از توليد آثار ادبي براي جامعه هنري است
عباس حسيني‌نيك، مديرعامل انجمن فرهنگي ناشران دانشگاهي نيز در اين همايش گفت: اگر كتاب را محور حقوق نشر قرار بدهيم يكسري حقوق‌هاي پيش و پس دارد كه ميان پديدآورنده و ناشر بايد رعايت شود. حقوق پيشين به دريافت حق و حقوق ناشر به نويسنده تعلق مي‌گيرد و حقوق پسين اين است كه ناشر روابط خود را با دولت تحكيم ببخشد تا بداند كه چه كتاب‌هايي منتشر كند.
 
حسيني‌نيك خاطرنشان كرد: هدف از برگزاري همايش «حقوق نشر» حمايت از توليد آثار ادبي براي جامعه هنري است و من اميدوارم ناشران به لايحه حقوق نشر كه مدتي ا‌ست در دست تصويب است بي‌تفاوت نباشند و بر تصويب لايحه حقوق نشر تاكيد كنند.
 
عباس حسيني نيك؛  در رابطه با حقوق نشر داخلي و كپي رايت بين‌المللي گفت: عضو شدن ايران در بحث كپي رايت بايد انجام شود و اگر ما عضو جامعه جهاني و سازمان تجارت جهاني شويم بايد معاهده ادبي و هنري را بپذيريم و كساني كه مي‌خواهند به اين بحث بپيوندند بايد ۲۱ ماده از ماده‌هاي اصلي حقوق نشر را كه از اصول مادي و معنوي مالكيت فكري است را قبول كنند. نظام حقوقي كشور ما از نظام فرانسه تقليد شده‌است. يعني نظام حقوقي كشور ما بر اساس نوشته‌ها است چراكه ذات حقوقي ما بر اساس قرآن و احاديث نوشته شده است.
 
وي افزود: متاسفانه يكي از دلايلي كه نمي‌توانيم به بحث كپي رايت بپيونديم قيمت كتاب‌هاست. در گذشته اختلاف‌هايي بين انتشار كتاب داخلي و خارجي وجود داشت در صورتي كه شرايط عمومي مردم و رفاه اجتماعي آن‌ها بهتر بود و اختلاف‌ها بين كتاب داخلي و خارجي به چشم نمي‌آمد. ما وقتي اين نسبت را مي‌بينيم متوجه خواهيم شد كه اين موضوع دليل گران شدن علم در كشور است و وضع اجتماعي آن زمان جوري نبوده است كه علم به كشور با قيمت گزافي برسد.
 
حسيني‌نيك خاطرنشان كرد: تكليف دولت و نظام با قانون كپي رايت معلوم نيست با اين كه ۵۰ سال از قانون و چهل سال از انقلاب اسلامي گذشته است ولي باز هم تكليف اين موضوع روشن نشده است. پيشنهادي كه مي‌توانم در رابطه با اين موضوع بدهم، اين است كه ماده ۲۲ يعني موضوع همزماني بر اساس «كنوانسيون برن» بر توافق ناشران داخلي و خارجي و انتشار كتاب به طور همزمان در كشورها رعايت شود و هر دو كشور بتواند به طور همزمان كتاب‌هاي ناشران داخلي و خارجي را در كشورهاي ديگر منتشر كنند كه هدف از اين موضوع اين است كه ناشران خارجي بر حمايت از قوانين داخلي ايران بسيار تاكيد دارند.
 
وي در پايان خاطرنشان كرد: با انجام اين كار مي‌توانيم علم را وارد كشور كنيم و از لحاظ پزشكي، مهندسي و فرهنگي به‌روز باشيم و با انتشار همزمان آثار خارجي در ايران مورد حمايت قرار گرفته و در كشور انقلاب علمي به وجود بياوريم.
بيست و ششمين دوره هفته كتاب جمهوري اسلامي ايران با شعار «حال خوش خواندن» از تاريخ 24 آبان تا 1 آذرماه با مشاركت بيش از 60 نهاد و سازمان در سراسر كشور برگزار مي‌شود.