گام‌هایی برای ارتقا و رونق مادی و معنوی حقوق نشر
29/08/1397 13:5

معاون حقوقی رئیس‌جمهور برگزاری همایش «حقوق نشر» را گامی بزرگ در جهت ارتقا و رونق مادی و معنوی این صنعت دانست.
به گزارش روابط عمومی موسسه خانه کتاب به نقل از ستاد خبری بیست‌و‌ششمین هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران، اولین همایش «حقوق نشر» روز سه‌شنبه( 29 آبان‌ماه) با حضور محسن جوادی، معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی،
لعیا جنیدی؛ معاون حقوقی ریاست جمهوری، عباس حسینی‌نیک؛ مدیرعامل انجمن فرهنگی ناشران دانشگاهی و محمد سلگی؛ رئیس پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات و تعدادی از مقامات قضایی، ناشران و اهالی فرهنگ در پژوهشگاه فرهنگ هنر و ارتباطات برگزار شد.
محسن جوادی، در همایش «حقوق نشر» گفت: ما باید یاد بگیریم که ویژگی‌های مثبت و موثر را در جامعه نهادینه کنیم،‌ یکی از آن‌ها حقوق است. باید رعایت حقوق را در مردم اخلاق‌مند کنیم تا جامعه پایبندی به مسائلی همچون حقوق را بیاموزد.
 
وی ادامه داد: باید به موضوع «حقوق نشر» از جنبه حمایتی نیز نگاه کرد. از نظر من،‌ وزارت آموزش و پرورش،‌ وزارت علوم و یا هر نهاد تربیتی دیگر باید به این موضوع ورود کرده و بحث حقوق نشر را در مردم با تکیه بر روش‌های موجود نهادینه کنند. ما باید بتوانیم موضوع حقوق را نهادینه کنیم و این احساس را به مردم بدهیم که رعایت این کار به نفع همه از جمله ناشر، نویسنده و عموم مردم است تا از رعایت حقوق نشر در جامعه سود ببرند.
 
محسن جوادی خاطرنشان کرد: باید به مردم بگوییم که هزینه مخالفت با این موضوع چه اندازه بالاست و علاوه بر موضوع حقوق بر رفتار و اخلاق مردم جامعه نیز کار کنیم تا تعهد اخلاقی به حقوق در مردم نهادینه‌تر شود و قطعاً با این کار راه موثری در پیشرفت جامعه طی خواهیم کرد. ما به‌عنوان نقش حاکمیتی در جامعه باید بر عدالت و ضابطه تاکید کنیم و از موضع قانون و اجرای قانون متعهد به رعایت و اجرای عدالت باشیم تا جامعه به ظرفیت مطلوبی دست پیدا کند.
لعیا جنیدی، معاون حقوقی رئیس‌جمهور نیز در این همایش با اظهار امیدواری برای دستیابی به نتایج مطلوب در این نشست گفت: صنعت نشر در تمام ابعاد تحولات سیاسی، علمی، اقتصادی و اجتماعی ایران موثر بوده و اهمیت این موضوع غیر قابل انکار است.
 
وی ادامه داد: در مدت چهل سال اخیر، نشر دانشگاهی حضور قابل توجهی در کشور داشته است و با افزایش دو و نیم برابری جمعیت، دانشگاه‌ها نیز جمعیت گسترده‌تری پیدا کردند و ناشران تلاش می‌کردند پاسخگوی نیاز جامعه باشند و صنعت نشر نیز تلاش کرد نیازهای جامعه دانشگاهی را پاسخ دهند. صنعت نشر از مواهب اقتصادی هم بهره برده تا بتواند به ‌عنوان صنعتی جدی در کشور پا بگیرد.
 
جنیدی خاطرنشان کرد: دولت باید به جای حمایت بیشتر به نظارت بپردازد. با این حال بهتر است که صنعت نشر خود تنظیمی داشته باشد و اگر این اتفاق بیفتد می‌تواند معضلات صنعت نشر از جمله بخشی از نشر غیرمجاز و آثاری که دچار مشکل است را برطرف کند.
 
معاون حقوقی رئیس‌جمهور تاکید کرد: ما صرفاً نباید به تعداد انتشار کتاب توجه کنیم بلکه اینکه چه کتابی منتشر ‌کنیم نیز بسیار مهم است. ما به نقطه‌ای رسیده‌ایم که دیگر باید قراردادهای معقولی در عرصه تجارت جهانی برای حقوق نشر داشته باشیم که حق ناشر و مولف رعایت شود. خوشبختانه لایحه‌ای نیز برای رعایت حقوق مادی و معنوی مولف در دست تصویب است.
 
جنیدی در پایان سخنانش با تاکید بر اینکه باید در عرصه جهانی فعال باشیم و به سازمان تجارت جهانی ورود کنیم، متذکر شد: این همایش باید بتواند آینده جایگاه اقتصادی تجارت بین‌الملل را تامین کند و من به این صنعت به عنوان فعالان بخش خصوصی نگاه می‌کنم که ماموریتی در صنعت نشر کشور دارند. همچنین؛ دولت باید برای حفظ حقوق ناشر و مولف، تامین فضای رقابت سالم و حقوق مصرف‌کننده نظارتی موثر و کم‌آسیب داشته باشد.
 
همایش حقوق نشر، گامی برای پیشگیری از تکثیر و قاچاق غیرمجاز کتاب‌ها
محمد سلگی، رئیس پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات نیز گفت: یکی از ایام ارزنده در طول سال هفته کتاب است که بعد از نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران به عنوان مهم‌ترین برنامه در حوزه کتاب و نشر در نیمه دوم سال برگزار می‌شود.
 
وی افزود: موضوع حقوق نشر از موضوعات ارزنده جامعه است. متاسفانه وقتی با انبوه کتاب‌ها مواجه شدیم، سوءاستفاده‌گرانی به فکر سوء‌استفاده از کتاب افتادند چراکه بعد اقتصادی آن در جامعه مطرح بود و بعد از زمانی که کتاب وجهه و ارزش بالایی پیدا کرد سودجویان بیشتری پیشگام این عرصه شدند که البته اقداماتی توسط کشورها برای مبارزه با این کار و برای حفظ حق مولف و مالکیت معنوی او اقداماتی صورت گرفت.
 
سلگی ضمن بیان این قوانین شکل گرفته در مورد حقوق نشر گفت: تکثیر و قاچاق غیرمجاز کتاب‌ها موضوع مهمی است که در سال‌های اخیر بسیار زیاد شده و کارگروهی نیز به همین منظور در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تشکیل شد که موفقیت‌های زیادی در این زمینه کسب کرد.
 
وی ابراز امیدواری کرد: اولین همایش حقوق نشر، شروعی برای بهبود شرایط حال حاضر نشر ایران باشد و ما آمادگی خود را برای پیشبرد برنامه‌ها برای کمک به صنعت نشر اعلام می‌کنیم.
 
هدف همایش «حقوق نشر»، حمایت از تولید آثار ادبی برای جامعه هنری است
عباس حسینی‌نیک، مدیرعامل انجمن فرهنگی ناشران دانشگاهی نیز در این همایش گفت: اگر کتاب را محور حقوق نشر قرار بدهیم یکسری حقوق‌های پیش و پس دارد که میان پدیدآورنده و ناشر باید رعایت شود. حقوق پیشین به دریافت حق و حقوق ناشر به نویسنده تعلق می‌گیرد و حقوق پسین این است که ناشر روابط خود را با دولت تحکیم ببخشد تا بداند که چه کتاب‌هایی منتشر کند.
 
حسینی‌نیک خاطرنشان کرد: هدف از برگزاری همایش «حقوق نشر» حمایت از تولید آثار ادبی برای جامعه هنری است و من امیدوارم ناشران به لایحه حقوق نشر که مدتی ا‌ست در دست تصویب است بی‌تفاوت نباشند و بر تصویب لایحه حقوق نشر تاکید کنند.
 
عباس حسینی نیک؛  در رابطه با حقوق نشر داخلی و کپی رایت بین‌المللی گفت: عضو شدن ایران در بحث کپی رایت باید انجام شود و اگر ما عضو جامعه جهانی و سازمان تجارت جهانی شویم باید معاهده ادبی و هنری را بپذیریم و کسانی که می‌خواهند به این بحث بپیوندند باید ۲۱ ماده از ماده‌های اصلی حقوق نشر را که از اصول مادی و معنوی مالکیت فکری است را قبول کنند. نظام حقوقی کشور ما از نظام فرانسه تقلید شده‌است. یعنی نظام حقوقی کشور ما بر اساس نوشته‌ها است چراکه ذات حقوقی ما بر اساس قرآن و احادیث نوشته شده است.
 
وی افزود: متاسفانه یکی از دلایلی که نمی‌توانیم به بحث کپی رایت بپیوندیم قیمت کتاب‌هاست. در گذشته اختلاف‌هایی بین انتشار کتاب داخلی و خارجی وجود داشت در صورتی که شرایط عمومی مردم و رفاه اجتماعی آن‌ها بهتر بود و اختلاف‌ها بین کتاب داخلی و خارجی به چشم نمی‌آمد. ما وقتی این نسبت را می‌بینیم متوجه خواهیم شد که این موضوع دلیل گران شدن علم در کشور است و وضع اجتماعی آن زمان جوری نبوده است که علم به کشور با قیمت گزافی برسد.
 
حسینی‌نیک خاطرنشان کرد: تکلیف دولت و نظام با قانون کپی رایت معلوم نیست با این که ۵۰ سال از قانون و چهل سال از انقلاب اسلامی گذشته است ولی باز هم تکلیف این موضوع روشن نشده است. پیشنهادی که می‌توانم در رابطه با این موضوع بدهم، این است که ماده ۲۲ یعنی موضوع همزمانی بر اساس «کنوانسیون برن» بر توافق ناشران داخلی و خارجی و انتشار کتاب به طور همزمان در کشورها رعایت شود و هر دو کشور بتواند به طور همزمان کتاب‌های ناشران داخلی و خارجی را در کشورهای دیگر منتشر کنند که هدف از این موضوع این است که ناشران خارجی بر حمایت از قوانین داخلی ایران بسیار تاکید دارند.
 
وی در پایان خاطرنشان کرد: با انجام این کار می‌توانیم علم را وارد کشور کنیم و از لحاظ پزشکی، مهندسی و فرهنگی به‌روز باشیم و با انتشار همزمان آثار خارجی در ایران مورد حمایت قرار گرفته و در کشور انقلاب علمی به وجود بیاوریم.
بیست و ششمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران با شعار «حال خوش خواندن» از تاریخ 24 آبان تا 1 آذرماه با مشارکت بیش از 60 نهاد و سازمان در سراسر کشور برگزار می‌شود.