اسلام و اجتماع جامعهشناسان اسلامی
اسلام و اجتماع جامعهشناسان اسلامی
در کتاب سعی شده مبانی تفکر سازندگی اجتماعی در اندیشه چند متفکر اسلامی شناسایی و معرفی شود. "نمونههایی از ریشههای تفکر در اسلام"، "سازندگی در اندیشههای اجتماعی یعقوب بن اسحاق کندی، فارابی، ابن سینا، ابوریحان بیرونی، ابن مسکویه رازی، امام محمد غزالی، ابن رشد، ابن خلدون"، "ارکان اساسی تفکر اسلامی گذشتگان"، "ویژگیهای مشترک اندیشه متفکران مسلمان در قرون اخیر"، "ویژگیهای فکری سید جمال، شیخ محمد عبده"، "مرتضی مطهری، اقبال لاهوری، عبدالرحمن کواکبی و علی شریعتی". نگارنده اندیشه سازندگی متفکران اسلامی را به سه دسته تقسیم میکند: 1 - عقل گرایان اجتماعی: آنان که در اجتماعیات و تفکر اجتماعی طرحی نو درافکندهاند و هدف آنها در جهت سازندگی تجربی با نگاه به گذشته و آینده بوده (مانند ابن مسکویه رازی و شهید مطهری) یا اثرات فراگیری و بیرونی یا جهانی تاریخی آن به سازندگی کمک رسانیده است. (مثل ابن رشد و ابوریحان بیرونی)... 2 - متفکران معترض: که عمدتا گذشتهگرا هستند و گذشتهای طلایی را در نظر مجسم میکنند و هر چه از روزگار آن میگذرد بدتر و بدتر میشود. آنها از اجتماعیات میخواهند از این "وضع فعلی" به "وضع آرمانی" پرواز کنند... بدیهی است کسانی که چون غزالی و اقبال و دکتر شریعتی به این مرتبه از شناخت آدمی و پهنای وجودی پی برده باشند نمیتوانند در مقابل اهل فلسفه، اهل سیاست عوام و خواص، برخورد طبقهبندی شده و قابل پیشبینی داشته باشند. 3 - عارفان: که به صراحت، عقلگرایی روزمره جزوی را به نفع عشق و جان ملکوتی کنار میزنند.