انزوا چاره کار نیست، باید بهروز بود
سایت، راهحل کاربردی برای فروش نیست
اسماعیل قاسمپور متولد 1359 لاهیجان، کارشناس مترجمی زبان انگلیسی و مدیرعامل نشر ارمغان گیلور در شهرستان قم است و کتابهایی در حوزه روانشناسی، علوم تربیتی و کودک به بازار عرضه میکند. وی معتقد است هزینههای بالای نشر و کاهش خرید کتاب، انگیزه ناشران را در تولید و تبلیغ محصولات کاهش داده و تبلیغ به تنهایی نمیتواند راهحل کاربردی برای فروش کتاب محسوب شود.
شما از جمله ناشرانی هستید که تاکنون به صرافت تهیه سایت و وبلاگ برای نشر خود نیفتادهاید و در شبکههای اجتماعی هم خبری از فعالیتهایتان نیست. علاقهای به این کار ندارید یا...؟
تا سال پیش مشغله کاری به حدی بود که امکان اقدامهایی چون راهاندازی سایت را به ما نمیداد اما امسال به قدری تولیداتمان کاهش یافته که انگیزهای برای فعالیتهای تبلیغاتی نداریم. شمارگان کتابها تا حد قابلتوجهی کاهش یافته و این مشکل منحصر به نشر خاصی نیست. شمارگان کتابهای ما به نصف و حتی کمتر رسیده است. در مقابل، تعداد مخاطبان هم کمتر شده و فروش تا حد زیادی پایین آمده که بالا رفتن هزینههای تولید و کاهش توان خرید مردم در آن مؤثر است. ما در تابستان ماهانه پنج جلد کتاب هم فروش نداشتیم. با چنین وضعیتی نمیتوانیم هزینههای جانبی را از قبیل راهاندازی سایت و تبلیغات کتاب بپذیریم.
به مؤثر بودن این قبیل فعالیتها در بهبود روند کاری ناشران در تولید، توزیع و فروش معتقدید؟
بسیاری از همکاران ناشر ما که به تهیه سایت اقدام کردهاند، نتوانستهاند از این طریق تاثیرات مثبتی در روند فروش و جذب مخاطب داشته باشند و بیش از هر چیز، آن را یک پرستیژ کاری قلمداد میکنند و راهاندازی سایت در فروش آنها و جذب مخاطب نتیجه چشمگیری نداشته است. همکاران معدودی هم هستند که فقط تعداد بازدیدکنندگان را در سایت ارزیابی میکنند و بسته به تعداد آنان انگیزه بیشتری به اداره سایت و تولید دارند اما همین همکاران هم معتقدند که راهاندازی سایت و بهروز بودن آن تاثیری در فروش و جذب مخاطب ندارد.
با همه این تجربهها، نشر ارمغان گیلور در آینده نزدیک به تهیه سایت برای اخبار تازههای نشر و ارتباط با مخاطبان و اطلاع از نیاز آنان اقدام خواهد کرد اما اکنون همانطور که گفتم به قدری تولیدات نشر ما کاهش یافته که انگیزهای برای کارهای تبلیغاتی نداریم.
چه اقداماتی برای توزیع و عرضه محصولات نشر و ارتباط با مخاطبان داشتهاید که به نتیجه آن بیش از راهاندازی سایت تبلیغات اینترنتی و رسانهای معتقدید؟
بهطور معمول با شرکت در نمایشگاههای کتاب در شهرستانها، مراکز دانشگاهی، بیمارستانها و نمایشگاههای خصوصی با مجوز شهرداری، مستقیم با مخاطبان در ارتباط بودیم و با رجوع مخاطبان از آنان نیازسنجی کردیم و به تولید کتابهای جدید پرداختیم. برگزاری نمایشگاه بهویژه در ایام خاص مورد توجه مردم بوده و نتایج خوبی در فروش کتابها داشته و تأثیر آن در مقایسه با خرید اینترنتی قابل بررسی است.
اطلاعرسانی مهمتر از در دسترس بودن است
محمد واشویی، متولد 1353 تهران، مسؤول روابط عمومی نشر ماهی است. نشر ماهی از حدود ده سال پیش آغاز به کار کرده و محور اصلی تولیداتش کتابهای ادبیات است که در کنار آن کتابهایی با موضوع فلسفه، تاریخ و نوجوان هم تولید کرده است. محمد واشویی معتقد است با وجود معایب و مزایای روشهای نوین، ناشران باید خود را با جریانهای روز همراه کنند و فعالیتهایشان را در فضای اینترنت در معرض دید عموم قرار دهند. او دانش مدیران را در بهروز بودن روشهای فروش و تبلیغ مؤثر میداند.
نشر ماهی حضور پررنگی در فضای مجازی دارد. با توجه به این حضور فعال، چقدر توانستهاید از طریق فروش آنلاین، مخاطب جذب کنید؟
ما فروشگاه کتاب نداریم بنابراین برای جبران این کمبود از چهار سال پیش به فروش آنلاین و تهیه سایت روی آوردیم. تأسیس سایت، مزایای دیگری هم برای ما داشته؛ از جمله اینکه همه کتابهای قدیمی و جدید در معرض دید و انتخاب مشتریاند، حتی کتابهایی که مدتها از انتشارشان گذشته و کتابفروشان رغبتی به گذاشتن آنها در قفسه کتابهایشان ندارند. به این ترتیب بدون صرف هزینههای فروشگاه حقیقی، همه تولیداتمان در سایت دیده میشوند. سایت اینترنتی امکان مناسبی برای فروش کتابهایی است که در بسیاری فروشگاهها در معرض دید نیستند.
در کنار این مزایا، معایبی هم برای فروش آنلاین و مجازی وجود دارند؟
عیب اصلی فروش آنلاین این است که همه تولیدات ما نمیتوانند مخاطبان خود را در محیط مجازی داشته باشند. در خیلی از حوزهها مخاطب با اینترنت سر و کار ندارد. مخاطبان در گروه سنی بالای چهل سال کاربر اینترنت نیستند و برای تبلیغ و فروش کتاب باید از رسانههای دیگر بهره برد. در حوزه کتابهای کلاسیک و رمان، روشهای تبلیغ، معرفی و فروش کتاب اینترنتی فضای مناسبی به وجود آورده است.
زمانی که به تأسیس سایت اقدام کردیم، ناشران معدودی سایت داشتند. تا دو سال اول، کار نتیجه نداشت. بانکها خدمات الکترونیک نداشتند و این نقص، امکان خرید و فروش اینترنتی را کاهش میداد.
اکنون با توجه به امکانات جدید و کاربردی که بانکهای دولتی، خصوصی، دفاتر پست و... به صورت الکترونیک ارائه میدهند، سایت را راهحل مناسبی برای جذب مخاطب و فروش اینترنتی میدانید؟
از یک سال پیش فردی را به عنوان مسؤول سایت در نشر تعریف کردیم که متمرکز به سایت بپردازیم. این اتفاق تأثیر بسزایی در میزان مخاطبان داشت. یک روز بعد از قبول سفارش، کتابها را برای مخاطبان ارسال میکنیم و بهطور معمول کتابها با پست سفارشی بعد از هفت روز در شهرستان و چهار روز در تهران به دست مخاطب میرسند. پست هر روز کتابهای ما را در دفتر خودمان وزن میکند، برای ارسال به دفتر پست میبرد و شماره مرسوله با ایمیل به مخاطب ارسال میشود. ما هم دائم میزان رضایتمندی مشتریان را جویا میشویم و در صورت بروز مشکل، آن را رفع میکنیم. مثلاً کتابی که حین انتقال کثیف شده و مورد قبول مخاطب نیست، دوباره برای او ارسال میشود و...
خیلی از ناشران معتقدند که راهاندازی سایت و خدمات زیرپایه آن مستلزم هزینه زیادی است و روشهای سنتی توزیع نتیجه بهتری میدهند...
اطلاعرسانی مهمتر از در دسترس بودن است. پخش کتاب فقط وظیفه رساندن کتاب را دارد. معرفی و تبلیغ کتاب باید با روشهای مناسب روز صورت بگیرد. ناشر مجبور است بهروز باشد. در جهانی که همه چیز به سرعت در حال تغییر است، ناشر باید برای همگام بودن با مخاطبانش بهروز باشد. نسل جدید از طریق اینترنت بیشتر جذب میشوند. متاسفانه فقط حدود پنجاه یا شصت ناشر بهروز و فعال داریم که غالباً سایت دارند و فعالیتهای سایتشان را جدی میگیرند. آشنایی مدیران به فناوری روز، ایمان به موثربودن روشهای نوین و پذیرفتن خطرهای احتمالی، خیلی مهماند.
برای جذب مخاطبان چه نوآوریهایی در سایت و محصولات خود داشتهاید؟
از پدیدههای نوین دنیای نشر میتوان به کتاب گویا اشاره کرد که حدود ده سال است رایج شده، ولی بهواقع کار دشواری است و برای تولید کتابهایی از این دست باید به اصولی چون کیفیت صدا، شیوه خوانش، کشف مخاطب کتاب و... توجه داشت که خود نیازمند مطالعه و پژوهش است و ما هم قصد داریم جدی به آن بپردازیم.
علاوه بر بهروز بودن اخبار نشر در سایت و فروش اینترنتی، با چه روشهایی به عرضه و تبلیغ تولیداتتان میپردازید؟
ما کتابهای تازه خود را برای معرفی برای خبرگزاریها، مطبوعات و اهل قلم ارسال میکنیم. معرفی، هزینهای برای ناشر ندارد و حداقل هزینهای است که متحمل میشویم. در زمان برگزاری نمایشگاه کتاب از ویراستاران، مترجمان و نویسندگان میخواهیم که در غرفه حضور یابند و درباره وجوه گوناگون کتاب با مخاطب در ارتباط باشند و شناختشان را بالا ببرند. از مراسم رونمایی کتاب، نقد و بررسی برای جذب مخاطب استقبال میکنیم. گاهی بسته به نوع کتاب، ویژگیهای حمل و نقل و برگشت پول در زمان کمتر، میتوان راهکردهای بهتری از توزیع داشت. ما برای کتابهای با حجم بالا و قیمت بالا که احتمال فروششان در کتابفروشیها پایین بود، مدت کوتاهی تا 40 درصد تخفیف گذاشتیم و کتابها را از طریق پست ارسال کردیم. کتاب با قیمت کمتری فروش رفت اما سود آن زودتر برگشت کما اینکه افرادی که موفق به دریافت تخفیف 40درصدی شدهاند دوباره به سایت سر میزنند و اخبار ما را دنبال میکنند. تازههای نشر در اینترنت نهتنها در سایت، بلکه در شبکههای اجتماعی دیگر هم آورده میشوند. چکیده کتاب و یادداشتهایی از آن را ارائه میکنیم که مخاطب با نشر و موضوع کتاب آشنا شود.
دوست دارم برای شرکت در نمایشگاه کتاب به تهران بیایم/ تجربه مسحورکننده هزارویکشب
اگر ما راوی نباشیم نیویورک تایمز روایتش از «وضعیت فرهنگ در جنگ خاورمیانه» را مسلط میکند
بینهایت علاقه به حضور در نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران را دارم/ شخصیت افسانهای حسن صباح و ضرورت درک بیشتر از فرهنگ ایرانی
