به گزارش روابط عمومی خانه کتاب و ادبیات ایران، نشست نقد و بررسی کتاب  یار دوست  با همکاری معاونت علوم، تحقیقات و فناوری ارتش جمهوری اسلامی ایران، سه شنبه (11 بهمن ماه 1401) با حضور امیر سرتیپ ابراهیم گلفام و قاسم اکبری مقدم؛ نویسندگان کتاب و رضا جهانفر به عنوان دبیر نشست در سرای کتاب خانه کتاب و ادبیات ایران برگزار شد. 

 

رضا جهانفر در بخش ابتدایی این نشست گفت: دیروز سالروز درگذشت امیر سرلشکر محمد سلیمی، شیخ الامرای ارتش جمهوری اسلامی ایران بود. از این نظر امروز برای این نشست انتخاب شده است. همچنین در گام دوم انقلاب از سوی رهبر معظم انقلاب (مدظله العالی) بر عدالت تأکید شده، از این جهت ارتش افتخار دارد به عنوان کهن ترین سازمان در بررسی تاریخ شفاهی و اسنادی یک مرجع باشد. در کتاب  یار دوست  که در هفت فصل و 227 صفحه نوشته شده، از تاریخ شفاهی و تاریخ اسنادی بهره گرفته شده است.


 
در ادامه امیر سرتیپ ابراهیم گلفام گفت: در سال 1392 زمانی که به سازمان حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس وارد شدم، زنده یاد محمد سلیمی مشغول به کار بود. پروژه تاریخ شفاهی به عبارتی هم مفتوح و هم غیرفعال بود. تصمیم گرفتیم با همکاری قاسم اکبری مقدم این پروژه را فعال کنیم. در واقع تاریخ شفاهی اسنادی است که در سینه افراد بزرگ انباشته شده است. البته امروزه دستگاه های ثبت و ضبط زیاد است، اما برخی افراد زمانی که بخواهند نقش خودشان را بیان کنند، به دلیل نوع شخصیت خویش کمتر سخن می گویند. این در حالی است که نقش برخی از افراد برشی از تاریخ کشور را می سازد. در این پروژه هم این گونه بود.

 

وی افزود: زنده یاد سلیمی احساس کرده بود که در تاریخ شفاهی باید دائم از خودش بگوید، به همین دلیل کار را متوقف کرده بود. ما این پروژه را فعال و تا زمانی که زنده بود، هرچه را که نیاز داشتیم از او پرسیدیم. بعد از آن به سراغ کسانی رفتیم که در آن دوره با زنده یاد سلیمی هم دوره بودند. 

 

نویسنده کتاب  یار دوست  بیان کرد: اگر غفلت می شد، اطلاعات از دست می رفت. امیر سرتیپ رحیمی را به هر ترفندی بود پای دوربین آوردیم و اطلاعات مورد نیاز را از دیگران نیز گرفتیم و جمع بندی انجام شد. این کتاب محصول چند سال کار است.

 

امیر سرتیپ ابراهیم گلفام با بیان اینکه زنده یاد محمد سلیمی یک نظامی بسیار توانمند، مومن و متعهد بود، گفت: دستیابی به سیره زندگی ایشان ساده نبود، اما می تواند الگوی خوبی باشد. او زمانی که می خواست وارد ارتش شود، از مراجع تهران اجازه گرفت و پرسید که اگر وارد ارتش شوم، پولم حلال است که به او می گویند، به شرطی که دست از کارهای دینی بر نداری. زمانی که به عنوان ستوان دوم فارغ التحصیل می شود، به همراه پدرش به مسجد محل می رود و اولین اذان مغرب و عشاء را با لباس ستوانی می گوید. محمد سلیمی در طول خدمتش کارهای مفید بسیاری را به سرانجام رساند. دوره ای کوتاه نیز به آمریکا می رود و برای خودش برنامه ریزی می کند که در کلیسایی در آمریکا سخنرانی کند و در این سخنرانی مسیحیت را مستند از اسلام ارائه می دهد. 

 

وی افزود: محمد سلیمی به ستاد ارتش برای پیروزی انقلاب اسلامی ورود پیدا می کند و به مقام معظم رهبری که آن زمان نماینده حضرت امام (ره) بودند، معرفی و به عنوان رئیس دفتر انتخاب می شود. ماه های اول انقلاب برای ارتش بسیار سخت بود. دولت موقت صدمه زیادی به ارتش وارد کرده بود. با شهید مهدی عراقی تعامل می کند و به محضر حضرت امام (ره) می رسند و وقایع ارتش را تقدیم و می گوید که تنها راهکار ارتش برای نجات از این نابسامانی این است که خودتان پیامی صادر فرمایید که در 29 فروردین پیام حضرت امام (ره) مبنی بر اینکه ارتش باید رژه برود، مردم موظفند که به ارتش احترام بگذارند و ارتش، ارتش اسلام است، صادر می شود. بعد از این واقعه ارتش ساختار منسجم تری پیدا کرد. در دولتی که تشکیل می شود به عنوان رئیس ستاد جنگ های نامنظم جانشین شهید چمران می شود و با مقام معظم رهبری (مدظله العالی) بیشتر تعامل داشت.

 

نویسنده کتاب  یار دوست  اظهار کرد: زنده یاد سلیمی یک رویای صادقه می بیند که در آن رویا، مقام معظم رهبری مجروح شده بودند و او به شتاب مشغول تردد بین اتاق های بیمارستان بود که این رویا به واقعیت می پیوندد. در سال 79 به فرماندهی ارتش منصوب و در سال 84 به درجه سرلشکری نائل می شود. با جدیت در ارتش کار می کند و مشاور مقام معظم رهبری می شود. 

 

وی ادامه داد: زنده یاد سلیمی با تمام درجات، زندگی بسیار سالم و ساده ای داشت. یک بار به او مبلغی به عنوان اضافه کار پرداخت می شود، اما پول را برمی گرداند و می گوید من کار اضافه ای انجام نداده ام؛ و کارهایی از این قبیل که نشان از پاکدستی او دارد. از برادر عزیزم میراحمدی از سازمان حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس و از همه بزرگانی که در به سرانجام رساندن این اثر همکاری کردند، تشکر می کنم. امیدوارم خداوند توفیق دهد تا خاطرات دیگری را که در سینه این بزرگان است، بیان کنیم. 

 

در ادامه رضا جهانفر، دبیر نشست گفت: معاونت علوم و تحقیقات و فناوری ارتش به عنوان متولی نشر برای خدمت رسانی بهتر آماده است تا امیر گلفام و نشر آتشبار کتاب را برای چاپ دوم آماده کنند و با مصاحبه ها و ویرایش جدید کتاب دوباره منتشر شود. فایل صوتی این کتاب نیز در ایران صدا بارگذاری شده که صدها نفر دانلود کرده اند و این یک نکته مثبت است. امکان فروش الکترونیکی این کتاب نیز در کتابراه فراهم شده است. همچنین ترجمه کتاب به زبان انگلیسی نیز تا خرداد سال آینده آماده خواهد شد. در حوزه تاریخ شفاهی ارتش و دفاع مقدس  یار دوست  یک کتاب راهبردی است. انسان های اثرگذاری که فرآیند پیوستن ارتش به انقلاب اسلامی را تسهیل کردند. جنگ ها و انقلاب ها مجرای دانش جدید هستند و تاریخ شفاهی هم رشد پیدا می کند. این روش که روش متدولوژی است و در بین پژوهشگران نیز اقبال یافته است.

 

قاسم اکبری مقدم نیز در سخنان کوتاهی بیان کرد: تاریخ شفاهی به شرح شناسایی رویدادها می پردازد. مبنای اصلی ما مصاحبه با پیشکسوتان بود که شناختی از امیر سرلشکر زنده یاد محمد سلیمی داشتند. راوی باید رابطه تنگاتنگی با مصاحبه کننده پیدا کند تا نقشه راه تدوین شده، محقق شود. در روند مصاحبه 15 تا 20 نفر را شناسایی کردیم که برخی نتوانستند حضور پیدا کنند، ولی افراد زیادی به ما کمک کردند.