به گزارش ستاد خبری سی و ششمین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران، سیدعلی کاشفی خوانساری به عنوان مجری نشست، در ابتدا با معرفی انجمن نویسندگان کودکان و نوجوانان گفت که این انجمن بیش از سی سال فعالیت دارد و در هر دوره از نمایشگاه کتاب، نشست هایی در این زمینه برگزار می کند.

موضوع اصلی نشست، چگونگی تأثیر ادبیات کودک و نوجوان بر هویت فردی و اجتماعی این گروه سنی و همچنین تأثیرات آن در هویت ملی بود. همچنین نظریات مختلفی از سوی سخنرانان مطرح شد که درک بهتری از نقش ادبیات در شکل گیری هویت مخاطبان به ویژه کودکان و نوجوانان به دست داد.

یاشار هدایی در ابتدای سخنان خود در این نشست، به تحلیل تأثیرات ادبیات بر روانشناسی اجتماعی و هویت یابی کودکان پرداخت. 

وی تأکید کرد: کتاب های ادبیات کودک و نوجوان، نه تنها کتاب های با محتوای روانشناسی، بلکه همه آثار ادبی از جمله شعر، داستان و زندگی نامه ها نیز در شکل گیری هویت فردی و اجتماعی کودکان نقش دارند. هدایی اشاره کرد که آثار ادبی با ایجاد شناخت از خود و دیگران، به کودکان کمک می کنند تا هویت فردی خود را درک کنند و به تدریج در روند هویت یابی جمعی و اجتماعی قرار گیرند.

وی در این زمینه به تحلیل تفکیک  خود از دیگری و فرآیند خودشناسی در کودکان اشاره کرد و گفت: این فرآیند در طول رشد کودک از دوران نوزادی تا نوجوانی، مراحل مختلفی را طی می کند.

هدایی توضیح داد: از آغاز تولد، مغز کودک قابلیت تغییرات شناختی دارد و این تغییرات به تدریج به شکل گیری هویت فردی کمک می کند. 

وی همچنین به ضرورت توجه به سن و مراحل رشد شناختی در تحلیل آثار ادبی کودک و نوجوان اشاره کرد و افزود: در هر سن و مرحله رشدی، کودک و نوجوان نیاز به نوع خاصی از ادبیات و محتوای آن دارند.

شایان محمدی، پژوهشگر و منتقد ادبی، در ادامه این نشست به اهمیت زبان در شکل گیری هویت فردی کودکان پرداخت.

 وی تأکید کرد: زبان به عنوان ابزاری برای ارتباط و شناخت جهان، نقشی کلیدی در فرآیند هویت یابی دارد. به گفته او، رشد زبان در سنین کودکی و تعاملات اجتماعی از طریق آن، موجب شکل گیری خودآگاهی در کودکان می شود.

 محمدی توضیح داد: زبان به کودکان کمک می کند تا درک بهتری از خود و جهان پیرامون پیدا کنند و از طریق این درک، هویت فردی خود را تعریف کنند.

وی همچنین به اهمیت تعاملات اجتماعی در شکل گیری هویت فردی و اجتماعی اشاره کرد و گفت: کودکان از طریق تجربیات اجتماعی و ارتباط با دیگران، نه تنها خود را از دیگران تفکیک می کنند، بلکه درک بهتری از جایگاه خود در جامعه پیدا می کنند.

به باور محمدی، ادبیات کودک و نوجوان با ارائه داستان ها و تجربیات گوناگون، به کودکان این فرصت را می دهد که خود را در موقعیت های مختلف اجتماعی و فرهنگی بیابند و از طریق این تجربیات، هویت فردی و اجتماعی خود را شکل دهند.

در ادامه این نشست، توجه به تأثیرات فرهنگی و هویت ملی در آثار ادبی کودک و نوجوان مورد بحث قرار گرفت.

هدایی در این بخش به نقش ادبیات در شکل گیری هویت ملی اشاره کرد و گفت: آثار ادبی می توانند به کودکان کمک کنند تا ارتباطی معنوی و عاطفی با فرهنگ، تاریخ و هویت ملی خود برقرار کنند. در واقع ادبیات کودک و نوجوان می تواند به طور مستقیم و غیرمستقیم مفاهیم اجتماعی، فرهنگی و ملی را به مخاطب منتقل کند و بدین ترتیب در شکل گیری هویت ملی نقش ایفا کند.

شایان محمدی نیز در این بخش به اهمیت بررسی آثار ادبی که بر موضوعات اجتماعی، فرهنگی و هویت ملی تأکید دارند، اشاره کرد و گفت: این آثار می توانند به کودکان کمک کنند تا جایگاه خود را در تاریخ و فرهنگ ملی درک کنند. 

وی افزود: ادبیات با بازتاب های اجتماعی و فرهنگی، به کودکان امکان می دهد تا از فرهنگ و تاریخ خود آگاهی یابند و در فرآیند هویت سازی، به یک هویت جمعی و ملی دست یابند.


سي وششمين نمايشگاه بين المللي كتاب تهران از ۱۷ اردبيهشت شروع شده و تا ۲۷ ارديبهشت ماه ۱۴۰۴ با شعار  بخوانيم براي ايران  در محل مصلاي امام خميني(ره) برپا خواهد بود. اين رويداد به صورت مجازي نيز در book. icfi.ir در حال برگزاري است.