به گزارش روابط عمومی خانه کتاب و ادبیات ایران، در ادامه سلسله نشست های  رواق تورق ، نشست رونمایی و بررسی کتاب  دهکده تولید ثروت  تالیف حمیدرضا یونسی، روز چهارشنبه (۷ آبان ۱۴۰۴) در سرای اهل قلم خانه کتاب و ادبیات ایران برگزار شد. در این برنامه، حمیدرضا یونسی (نویسنده اثر) و امین خرمی به عنوان دبیر نشست، حضور داشتند و زهرا فیضی منتقد جلسه نیز با ارسال یک پیام صوتی، دیدگاه های خود را درباره کتاب ارائه کرد.

حمیدرضا یونسی، نویسنده کتاب  دهکده تولید ثروت  در آغاز این نشست، به تشریح انگیزه و روند تألیف این اثر پرداخت. او گفت: از سال ۱۳۹۶، بر اساس دو تجربه بیست ساله کارمندی و پانزده ساله تدریس برای قشر دانشجو، دو دغدغه اصلی در ذهن من شکل گرفت که منجر به آغاز یک طرح مطالعاتی هفت ساله و در نهایت، جرأت قلم زدن در این زمینه شد.

وی افزود: دغدغه اول، معطوف به قشر کارمندی بود که با توجه به اقتضائات اقتصادی، درآمد بسیاری از آنان زیر خط فقر محاسبه می شود. همیشه این پرسش مطرح است که چرا حقوق ها کفاف مخارج زندگی را نمی دهد و چگونه می توان در حوزه درآمدی توسعه پیدا کرد. دغدغه دوم نیز مربوط به دانشجویان بود که اولین امیدشان از ورود به دانشگاه، اگرچه کسب علم است، اما دستیابی به نتیجه ای به نام  اشتغال  است؛ امری که متأسفانه در بسیاری از رشته ها، به ویژه علوم انسانی، به طور تضمین شده رقم نمی خورد.

یونسی با اشاره به شخصی بودن این دغدغه ها تصریح کرد: خود من نیز به عنوان یک دانشجوی دکتری و یک کارمند، به این دو مسئله مبتلا بودم و در جستجوی راهی برای افزایش درآمد خود بودم. در ابتدای مسیر، به سراغ دوره ها و کتاب های حوزه موفقیت و ثروت آفرینی رفتم که بعدها بسیاری از آنان را با تعبیر  رویافروشی  یاد کردم. از آنجا شروع کردم و آسیب های آن را نیز دیدم تا اینکه به تدریج در مطالعاتم توانستم مسیر درست را پیدا کنم.

او با تأکید بر اینکه تعریف رایج از ثروت، تعریف درستی نیست، گفت: این کتاب، حاصل یک زیست نوشت است و من بند بند آن را روی خودم آزموده ام. این اثر نه یک انتزاع دانشگاهی است و نه یک رویافروشی بازاری؛ بلکه زیسته زندگی روزانه خود من است و بخش های زیادی از آن را روی فرزندان، خانواده و همسرم نیز پیاده کرده ام و همچنان می کنم. بنابراین، این کتاب یک مانیفست عملی است.

نویسنده  دهکده تولید ثروت  سپس به شرح ساختار پنج مرحله ای کتاب پرداخت و گفت: برای توسعه و تولید ثروت، فرد باید پنج مرحله را طی کند. مرحله اول،  تغییر نگرش  درباره ثروت است. اگر نگرش درستی داشتم، قطعاً شغل کارمندی را انتخاب نمی کردم. پس ما در حوزه نگرش دچار ضعف هستیم.

وی افزود: وقتی فرد این مرحله را بیاموزد و در خود بهینه کند، متوجه کاستی هایش در حوزه مهارت های فردی می شود. از این رو, مرحله دوم،  توسعه فردی  است تا فرد بتواند این کاستی ها را جبران کند.

یونسی مرحله سوم را  شناخت زمین بازی  دانست و بیان کرد: مشکل اصلی ما این است که ما آموزش دیده های عصر صنعت هستیم که می خواهیم در عصر اطلاعات زندگی کنیم. نظام آموزشی، فرهنگی و درآمدی این دو عصر متفاوت است. بنابراین باید زمین بازی عصر خود یعنی عصر فناوری اطلاعات و اقتضائات آن را به خوبی بشناسیم.

او مرحله چهارم را تسلط بر  ابزارها و مهارت های عصر اطلاعات  برشمرد و گفت: مادرابزارِ قدرتمند این عصر،  ارتباطات  است. عمده مهارت هایی که باید بیاموزیم، در حوزه ارتباطات تعریف می شود، آن هم نه صرفاً به شکل آکادمیک، بلکه در قالب مسائل روزمره ای که تاثیر مستقیمی بر اشتغال و تولید ثروت دارند.

نویسنده کتاب در پایان توضیح این ساختار عنوان کرد: فردی که این چهار مرحله را پشت سر بگذارد، به توانمندی می رسد که او را برای مرحله پنجم، یعنی  رهبری  آماده می کند. در عصر صنعت به  مدیر  نیاز بود، اما در عصر فناوری اطلاعات، شما باید یک  رهبر  باشید. رهبری که بتواند دیالوگ و ارتباطات را هدایت کند و شبکه ای قدرتمند ایجاد نماید. وقتی شما شبکه ارتباطات ایجاد کنید، منبع قدرت شده اید و ثروت به سمت شما سرازیر خواهد شد. نمونه عینی آن، سلبریتی ها و اینفلوئنسرها هستند که با ایجاد شبکه ای از فالوئرها، منبع قدرت و در نتیجه، محل سرازیر شدن ثروت شده اند.

در ادامه، پیام صوتی زهرا فیضی برای حاضران پخش شد. وی در این پیام با تقدیر از کتاب، آن را اثر خوبی با موضوعی جدید خواند و بیان داشت: نکات بسیار خوبی از این کتاب دریافت کردم و نکاتی که عرض می کنم صرفاً برای تقویت هرچه بیشتر آن است.

فیضی سپس به نخستین ابهام خود درباره کلیت کتاب اشاره کرد و گفت: عنوان کتاب به سمت  دهکده تولید ثروت  می رود و بحث با موضوع کارمند و تله کارمندی آغاز می شود. این به ذهن خواننده القا می کند که کتاب قصد دارد فرد را از تله کارمندی خارج و مسیری را ترسیم کند تا او از یک کارمند حقوق بگیر صرف، به یک کارآفرین یا فردی که تولید ثروت می کند، تبدیل شود.

وی افزود: اولین پرسشی که برایم پیش می آید این است که آیا می توان گفت هر کارمندی این توانایی شخصی را دارد؟ بسیاری از کارمندان هستند که قدرت شخصیتی و شناخت از خود را دارند و حتی از این مفاهیم استفاده می کنند، اما همچنان در تله کارمندی باقی می مانند. بنابراین ممکن است راهکاری که ارائه می دهید برای برطرف کردن کامل این وضعیت کافی نباشد و آنان را همچنان در این تله نگه دارد. به نظر می رسد یک ابهام یا گره در کلیت موضوع کتاب وجود دارد.

فیضی به نکته دیگری نیز اشاره کرد و گفت: در دو سه فصل اول کتاب، پیش از ورود به بحث عصر اطلاعات، موضوعاتی مانند  پرورش وجودی  و تاثیر آن بر رشد ابعاد مختلف مطرح شده است. این موارد شبیه به ادعاهایی است که در بسیاری کتاب های روانشناسی نیز دیده می شود، اما معمولاً مصداق عینی برای آن ارائه نمی شود. ای کاش در کتاب شما مصادیق عینی افرادی که این مسیر را رفته و به رشد رسیده اند، آورده می شد. در فصول اولیه این ادعاها بدون پشتوانه عینی به نظر می رسند.

سپس حمیدرضا یونسی در پاسخ به نکات مطرح شده توسط فیضی، از دقت نظر و مطالعه او تشکر کرد و گفت: قطعاً نکاتی که فرمودند، باعث قدرت و قوت دانشی می شود که ما همچنان در حال به روزرسانی آن هستیم و از این نکات در مباحث آتی استفاده خواهیم کرد.

وی در توضیح مسئله  تله کارمندی  گفت: در توسعه فردی عمدتاً از سه مسیر مبتنی بر فیزیک کوانتومی، روانشناسی و دیگر علوم انسانی وارد می شوند. کتاب ما صرفاً به یک وجه بسنده نکرده، بلکه به فراخور موضوع از مستندات علمی همه این حوزه ها استفاده کرده است.

یونسی در پاسخ به این پرسش که آیا ممکن است فردی دارای ویژگی های توسعه فردی باشد، اما در تله کارمندی باقی بماند، گفت: این امر ممتنع است. این یک تضاد و نقض غرض است. انسانی که در حوزه های جسم، ذهن، احساس و روح رشد کرده باشد، قطعاً شعاع دایره وجودش از ۱۰ بالاتر می رود. اگر نرفته است، یعنی آن ویژگی ها به درستی در او فعلیت نیافته است. این مباحث بر پایه دانش زیستی و پزشکی نیز استوار است.

این نویسنده در پاسخ به نبود مصادیق عینی در فصول اول کتاب توضیح داد: انسان یک کل منسجم است و ما برای فهم بهتر، اجزای وجودش را در نوشتار از هم جدا می کنیم، اما در عمل این ابعاد درهم تنیده هستند. 
وی افزود: من خودم مصداق عینی این ادعاها هستم. من که درگیر کار کارمندی بودم، اکنون با اینکه کارمند هستم، اما کارآفرین نیز هستم و به عنوان یک نمونه عینی، توانسته ام یک مزرعه زنبورداری و تولید عسل راه اندازی کنم.

یونسی با اشاره به عملی بودن کتاب تأکید کرد: این یک کتاب کار است. شما می توانید امروز از یک نقطه شروع کنید و پیش بروید. خواننده باید خودش مدعای کتاب را با عمل کردن به آن، به مصداق تبدیل کند.

سپس امین خرمی نیز درباره این کتاب گفت: چهار مرتبه ای که جناب دکتر یونسی به آن اشاره کردند (جسم، ذهن، احساس، روح) بارها در این کتاب تکرار شده است. او قشر کارمند را با  حوزه امنیت ، خویش فرمایان را با  استقلال ، کارآفرینان را با  تولید ثروت  (که مصداق عینی اش زنبورداری نویسنده است) و در نهایت، سرمایه گذاران را با  آزادی  مرتبط دانسته اند.

وی با اشاره به تالیفی بودن کتاب بر اهمیت آن تأکید کرد و گفت: یکی از اصلی ترین دلایلی که این کتاب را خواندم و دعوت این جلسه را پذیرفتم، تالیفی بودن آن است. قلم مولف ایرانی و فرهنگ ایرانی در آن موج می زند و این باعث قرابت بیشتر با مخاطب ایرانی می شود.

خرمی در نقدی به زبان کتاب افزود: زبان کتاب، زبان تکرارشونده ای در این گونه آثار است. نویسندگان سعی می کنند به صورت اول شخص و با انتقال تجربیات زیسته خود بنویسند. این نحوه بیان می تواند برای برخی مخاطبان جذاب و برای برخی دیگر نه چندان قابل پذیرش باشد.

وی در پایان و در نقد ادعای قطعیت در علوم انسانی گفت: یکی از اصول غیرقابل تغییر در علوم انسانی این است که هیچ قطعیتی در آن وجود ندارد. این ادعا که اگر کسی به توسعه فردی رسید، حتماً شعاع دایره اش از ۱۰ فراتر رفته را نمی توان به عنوان یک امر قطعی پذیرفت. ممکن است کسی همان مراتب نویسنده را طی کند اما به دلیل شرایط متفاوت یا عوامل خارجی، به نتیجه یکسان نرسد. شاید منظور سرکار خانم دکتر فیضی نیز از نبود مصداق عینی، همین مسئله باشد.

زهرا فیضی در بخش دوم پیام صوتی خود با اشاره به فقدان تمرین های کاربردی در فصول ابتدایی کتاب گفت: در فصول اول، موضوعاتی مطرح شده که فاقد تمرین عملی است. این امر باعث می شود خواننده نتواند ارتباط مناسبی بین مباحث برقرار کند.

وی همچنین بر شفافیت منابع تأکید کرد و افزود: ارجاع ندادن مستقیم به منابع درون متن، این تصور را ایجاد می کند که تمام مطالب، یافته شخصی نویسنده است. پیشنهاد می کنم برای اعتباربخشی بیشتر، ارجاعات درون متنی نیز اضافه شود.

فیضی در ادامه پیشنهاد کرد: با توجه به مباحث ارزشمند توسعه فردی، خوب است از آیات و احادیثی که بر شناخت نفس و خودسازی تأکید دارند، نیز در متن استفاده شود تا هم پیوند بهتری با فرهنگ مخاطب ایرانی برقرار کند و هم تحلیل ها غنای بیشتری بیابد.

وی در نقدی به ویرایش کتاب گفت: تلفیق زبان عامیانه و رسمی در برخی بخش ها، یکدستی متن را برهم زده است. همچنین ارائه برخی فهرست ها بدون توضیح مقدماتی، می تواند برای خواننده گیج کننده باشد.

در پاسخ به این نقدها حمیدرضا یونسی درباره تمرین های عملی کتاب گفت: این نکته را کامل می پذیرم. این کتاب هم اکنون در قالب یک دوره آموزشی هفت ساعته و همچنین به عنوان استاندارد ملی در سازمان فنی و حرفه ای ارائه شده و تمرین های کامل تری تهیه شده که در ویرایش های آینده کتاب گنجانده خواهد شد.

وی در توضیح عدم ارجاع مستقیم به منابع گفت: این اثر حاصل یک طرح مطالعاتی است، نه علمی پژوهشی. آنچه در کتاب آمده، انباشت مطالعات من در طول هفت سال است که به یک ایده شخصی تبدیل شده. برای رعایت حقوق نویسندگان، تمام منابع در پایان کتاب ذکر شده است.

یونسی در پاسخ به نقد استفاده نکردن از احادیث اشاره کرد: این کتاب یک نسخه قرآنی و حدیثی نیز دارد که هنوز منتشر نکرده ام. اساس مباحث این کتاب بر آیات و روایات استوار است.

وی در پاسخ به پرسش یکی از حضار درباره نقش  ارزش های درونی  در سرنوشت شغلی افراد، به تشریح یک مدل روانشناختی پرداخت و گفت: ده ارزش درونی جهانی وجود دارد. کسی که  امنیت  را به عنوان ارزش اصلی انتخاب کند، ناخودآگاه به سمت مشاغل کارمندی سوق پیدا می کند، در حالی که فردی با ارزش محوری  آزادی  مسیر کارآفرینی و سرمایه گذاری را در پیش می گیرد.

یونسی در پاسخ به پرسش دیگری درباره نگاه اسلام به ثروت تأکید کرد: کسب مال و ثروت در اسلام نه تنها بد نیست، بلکه مورد تأکید است. آنچه مهم است، نگاه فرد به ثروت و نحوه مصرف آن است. زهد در اسلام به معنای فقر و نداری نیست، بلکه به معنای عدم وابستگی قلب به ثروت است. امیرالمومنین (ع) در دوران خانه نشینی به توسعه اقتصادی و ایجاد نخلستان ها مشغول بودند. این نشان می دهد که ثروت آفرینی نه تنها مذموم نیست، بلکه در سیره معصومین جایگاه ویژه ای دارد.

یونسی در ادامه توضیحات خود درباره استفاده از منابع دینی، به نمونه ای از نویسندگان غربی اشاره کرد و گفت: نکته جالب توجه این است که بسیاری از بزرگان حوزه توسعه فردی در غرب، به ریشه های دینی مفاهیم اعتراف دارند. به عنوان مثال، خانم دبی فورد، از مؤسسان برجسته توسعه فردی در آمریکا، در کتاب  آسمان پرستاره وجود  که پس از فوتش منتشر شد، اشاره کرده که تمام آنچه می گفته برگرفته از کلام حضرت علی (ع) و آیات قرآن بوده است. وقتی کتاب او را می خواندم، بلاتشبیه، احساس می کردم گویی صحیفه سجادیه می خوانم.

وی با اشاره به پایه دینی داشتن مباحث کتابش تأکید کرد: با توجه به اینکه رشته تخصصی من علوم قرآن و حدیث است، مباحث این کتاب در اصل یک پایه قرآنی و حدیثی دارد و نسخه کامل تری از آن که مستند به آیات و روایات است، آماده انتشار است.