من کتاب می خوانم. شما کتاب می خوانید. او کتاب می خواند. صرف فعل کتاب خواندن مدت هاست دستمایه و محور کلام بسیاری از اهالی کتاب است و البته بیشتر در حالت منفی. اینکه در قرن بیست و یکم، هنوز هم کسانی پیدا می شوند که به یار مهربان نامهربانی می کنند، جای نگرانی فراوانی دارد. برای این کتاب نخواندن دلایل متعددی ذکر می شوند که هریک در جای خود محل تامل و تعمق اند از آن جمله یکی هم  بی اعتمادی به کتاب! .
نخریدن یا نخواندن؟ 
این نکته را باشگاه خبرنگاران به نقل از صالح رامسری، مدیر انتشارات معین آورده:  روند بی اعتمادی مردم به کتاب ها از نیمه دوم دولت نهم، یعنی نخستین دوره ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد و با سختگیری مدیران وزارت ارشاد او آغاز و در ادامه باعث به وجود آمدن حس بی اعتمادی مردم نسبت به آثار منتشرشده شد و همین موضوع باعث شده است که مردم کتاب نخرند. 
 او علاوه بر بی اعتمادی، نبود فرهنگ مطالعه را در خانواده های ایرانی از دیگر دلایل پایین آمدن شمارگان کتاب در ایران ذکر می کند و می گوید:  مردم ما عادت به مطالعه ندارند و آموزش و پرورش و معلمان از کودکی، خواندن کتاب و ادبیات را به دانش آموزان یاد نمی دهند، به همین دلیل است که در جوانی و بزرگسالی هم مطالعه نمی کنند و وقتی مطالعه نمی کنند، نمی توانند فکر کنند و درباره موضوع های مختلف تحلیل داشته باشند. 
وحدت رهروان، مدیر انتشارات میترا هم با تاکید بر حس بی اعتمادی مردم به کتاب های ممیزی شده و تاثیر آن بر کتاب نخریدن مردم می گوید:  چون در طول  سال ها اعمال ممیزی سلیقه ای و بدون ضابطه از سوی ممیزان وزارت ارشاد باعث حذف و اضافه شدن متن و به هم خوردن ساختار نوشته های کتاب ها شده که به هیچ وجه با جامعه ای که کتاب در آن نوشته شده همخوانی نداشته است، به همین خاطر مردم به این کتاب ها اعتماد ندارند و دلیلی نمی بینند این گونه کتاب ها را بخرند. 
این ناشر تکراری بودن کتاب ها و تنوع پایین آثار تولیدشده و ترجمه ای و کثرت ناشران را در فضای نشر کشور از دیگر دلایل پایین  آمدن شمارگان کتاب ها می داند و درباره تعداد زیاد ناشران می گوید:  بسیاری از ناشرانی که مجوز فعالیت گرفته اند، کار خاصی در حوزه تولید فرهنگ و فکر و اندیشه ندارند. اگر تعداد این ناشران مثلا حدود 500 یا 1000 بود حمایت ها و سرمایه ای که به این تعداد ناشران تعلق می گرفتند تا با آن فیلم و زینک تهیه  کنند، بیشتر و کارهای آنها هدفمندتر بودند. 
راه حل این موضوع را خبرگزاری دیگری نیز دنبال کرده. مهر به نقل از علی ثابت، مدیر انتشارات لوح نگار می نویسد:  با حجم و میزان فعالیت فعلی در زمینه تبلیغات،  کتاب اصلا دیده نمی شود. در این زمینه باید ارتباطی با مدیران برقرار و در شهر تابلوهایی برای این کار در نظر گرفته شوند. تبلیغات تلویزیونی و رسانه های شنیداری هزینه های سنگینی دارند و اکثر ناشران توانایی تقبل این هزینه ها را ندارند. اما نباید صورت مساله را پاک کرد و گفت چون هزینه تبلیغات بالاست، باید از آن صرف نظر کرد. بلکه اگر نگاه حمایتی وجود داشته باشد، نیاز است که این بحث را از طرق گوناگون پیگیری کنیم. 
گذشته از مجوز و تبلیغات و نخواندن کتاب، بحث کتاب های بدون مجوز هم این روزها نقل محافل شده تا جایی که علی شجاعی صائین را به واکنش واداشته است. او به باشگاه خبرنگاران جوان گفته که انتشار کتاب های بی مجوز در قالب سوءاستفاده از تصمیمات جدید وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مبنی بر واگذاری کار ممیزی به برخی از ناشران، تخلف محسوب می شود. مدیر اداره کتاب افزوده:  قرار ما با ناشران اینگونه نبوده که به راحتی بتوانند کتاب های خود را خارج از ضوابط قانونی اخذ مجوز چاپ و نشر از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی وارد بازار کنند. 
 اگرچه این خبرنگار در خبرش مصداقی از کتاب غیرمجاز را ذکر نکرده ولی از خبر موجود چنین برمی آید که این خبرگزاری در پی جریان سازی برای ایجاد موجی تازه بر ضد تازه ترین تصمیمات وزارت ارشاد باشد. نکته ای که مدیر اداره کتاب هم به تلویح به آن اشاره کرده و می گوید:  ناشران در صورت تمایل با معرفی کارشناسان به هیأت نظارت و تایید این هیأت می توانند کار ممیزی را انجام داده و نتیجه آن را به اداره کتاب گزارش کنند اما انتشار آثار ارائه شده به ناشران بدون اخذ مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نوعی تخلف محسوب می شود. 
در همین زمینه هم رئیس کمیته رسیدگی به تخلفات ناشران گفته است:  ناشران خارج شده از چارچوب ضوابط نشر بر اساس موارد آمده در این ضوابط به صورت قانونی مجازات می شوند. 
همایون امیرزاده، افزوده:  بر اساس قوانین تعیین شده برای ناشران، هر ناشری که به چاپ و نشر کتاب های بدون مجوز اقدام کرده باشد به صورت قانونی تنبیه و مجازات می شود. 
چاپ و فروش کتاب
دغدغه همیشگی
چاپ و نشر صنعتی است که در تبادل و تعامل فرهنگی نقش بسزایی دارد و این ویژگی هایی که این صنعت دارد نیازمند اهتمام ویژه هم از ناحیه دولت و هم از سوی بخش خصوصی است.
این را سید عباس صالحی در مراسم تقدیر از پیشکسوتان و فعالان عرصه چاپ و نشر استان خراسان رضوی گفته و اضافه کرده است:  صنعت چاپ هنر است و هنر را با لطافت آن می شناسیم. ویژگی عرصه چاپ و نشر هم این است که کارآمدی خودش را با لطافت به نمایش می گذارد و از آنجا که جامعه ایرانی به عنوان جامعه هنرمند شناخته می شود، می تواند در عرصه صنعت چاپ و نشر در بین دیگر جوامع و کشورها شاخص و نمونه شود.  
معاون امور فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی تاکید کرده:  حوزه فرهنگ کشور با چاپ و نشر پیوند پیدا می کند، لذا باید جایگاه واقعی خودش را در نگاه کلان کشور و در نظام تصمیم گیری و تصمیم سازی مسوولان پیدا کند. صنعت چاپ و نشر نقطه ارتباط میان اقتصاد و فرهنگ بوده و از معدود حوزه هایی است که با مولفه ها و شاخص های بسیاری درگیر است که به همین دلیل از اهمیت خاصی برخوردار است. 
صالحی همچنین در جمع فعالان شبکه تولید و توزیع محصولات جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی(خوشه) با اشاره به مشکلات حوزه کتاب، اظهار داشته:  باید سه مقوله در بررسی مشکلات حوزه کتاب بررسی شوند؛ دقت در نشر کتاب ها، نگاه به کتاب به عنوان کالا و خواندن کتاب.  او افزوده که چند گروه در حوزه مکتوب فعالیت دارند که پدیدآورندگان، ناشران، تولیدکنندگان و کتابفروشان و مصرف کنندگان از جمله این گروه ها هستند که هریک دارای معایب و محاسنی اند. 
معاون امور فرهنگی وزیر ارشاد با اشاره به اینکه ساخت مجتمع های نشر کتاب نیازمند سرمایه گذاری بخش خصوصی یا دولتی است، افزود:  فروشگاه های زنجیره ای علاوه بر فواید، دارای عیوبی نیز هستند چرا که این نوع فروشگاه ها نوعی مقابله با کتابفروشی های سنتی اند و ما نباید شبکه های سنتی فروش کتاب  را در بازار بر هم بریزیم. 
کپی رایت رعایت نشدنی
موضوع کپی رایت و رعایت مسائل ناشی از آن همواره یکی از مباحث مطروحه در حوزه کتاب طی سال های اخیر بوده است به گونه ای که تاکنون چندین نشست و مناظره و مقاله و سخنرانی علمی و صنفی در این باره ترتیب یافته و البته همچنان در گیر و دار مسائل تئوریک مانده و راهی برای عملیاتی شدنش پیدا نشده است به گونه ای که کار به نمایشگاه فرانکفورت هم کشیده و یورگن بوس، رئیس نمایشگاه کتاب فرانکفورت در دیدار با مسوولان ایرانی غرفه ایران در این نمایشگاه، از نپیوستن ایران به کنوانسیون جهانی برن که یکی از بندهای آن بر رعایت کپی رایت کتاب های ناشران در سراسر جهان تاکید دارد، به عنوان مهم ترین چالش کشورمان در انتخاب شدنش به عنوان مهمان ویژه نمایشگاه کتاب فرانکفورت نام برده است.
او تاکید کرده که عضویت ایران در کنوانسیون برن، پیشنهاد کشورمان را برای انتخاب شدن به عنوان مهمان ویژه نمایشگاه تسهیل می کند اما  متقاعد کردن دیگران برای انتخاب کشوری که عضو معاهده جهانی برن نیست، به عنوان مهمان ویژه در نمایشگاه کتاب فرانکفورت، دشوار است. 
با این حال محمود آموزگار، دبیر اتحادیه ناشران و کتابفروشان معتقد است که تاکنون مسیر درستی را پیموده ایم که ناشران و نویسندگان کشورمان بتوانند اعتماد به نفس پیدا کنند تا آثارشان مخاطبان جهانی داشته باشند.
به گفته او، آنچه اهمیت دارد اینکه از مقوله نشر، درآمد اقتصادی داشته باشیم اما اگر به تاریخ این حرفه بازگردیم متوجه می شویم که نشر از زمانی به حرفه متعارف و همه گیر تبدیل شد که ماشین چاپ اختراع شد و امکان تولید انبوه کتاب به وجود آمد  که از آن زمان با یک حرفه اقتصادی روبه رویید که بسیاری از افراد در جهان معاش خود را از این راه تامین می کنند.
وی با اشاره به تاثیر مسائل سیاسی بر صنعت نشر گفته است:  صنعت نشر هم مانند موضوع های دیگر از مسائل دیگر تاثیر می گیرد که مسائل سیاسی هم از آن جمله اند. در کشورهایی مانند آمریکا که به شیوه سرمایه داری اداره می شوند با ورشکستگی ناشران کوچک روبه روییم. با وجود اینکه رقابت آزاد است اما تثبیت قیمت نشر در این کشورها وجود ندارد چرا که هرچه ناشران قدرتمندتر باشند، امکان بازی در عرصه اقتصادی را بیشتر دارند و قیمت ها را پایین می آورند به صورتی که ناشران کوچک و ناتوان، صحنه را ترک می کنند.  برخلاف این، در کشورهای اروپایی مانند سوئیس، آلمان، فرانسه، اتریش و سوئد که از اقتصاد صرفا سرمایه داری تا حدودی فاصله می گیرند، در صنعت نشر آنها هم تغییراتی دیده می شود. چراکه این دولت ها خود را موظف می دانند از ناشران کوچک حمایت کنند و از کتابفروشی های کوچک در مقابل آمازون و گوگل بوکس، غول های آمریکایی که تاثیرات ویرانگرشان را در حوزه نشر مشاهده می کنیم، حمایت کنند چون طبیعی است که امکان رویارویی با این شرکت ها دشوار است.