به گزارش روابط عمومی خانه کتاب و ادبیات ایران، در موضوع فقه و اصول بیست وهشتمین جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران (1389) کتاب  فقه و مصلحت  آیت الله ابوالقاسم علیدوست به عنوان یکی از آثار برگزیده انتخاب شد. 

این کتاب برای نخستین بار در سال 1388 در 889 صفحه توسط سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی منتشر شد. چهاردهمین چاپ کتاب امسال (1404) با شمارگان پانصد نسخه منتشر شده است. کل شمارگان این کتاب از چاپ اول تا ششم 6100 نسخه بوده است. 

 کتاب فقه و مصلحت در صدد است با نگاه تطبیقی، جایگاه و کارکردهای مصلحت و شیوه تشخیص آن را بر اساس مبانی و منابع فقه اهل بیت (ع) در نظام فقهی - حقوقی اسلام و با توجه به موضوعات و نیازهای نوپدید جست وجو کند. آیت الله علیدوست از علمای مبرز شیعه و از جمله اعضای جامعه مدرسین حوزه علمیه قم است و مبادی و مقدمات این پژوهش برآمده از سالیان متمادی تدریس او در دروس سطح و خارج حوزه است.

نویسنده کتاب را در سه بخش با ساختار زیر تدوین کرده است: 

بخش نخست: به تفسیر واژه های محوری تحقیق و بیان کلیات و مبانی بحث اختصاص پیدا کرده است. تبعیت احکام شرع از مصالح و مفاسد موجود در متعلق یا تبعیت جعل احکام از مصلحت در اصل تشریع، امکان یا عدم امکان فهم مصالح و مفاسد مورد نظر شارع، بیان گستره شریعت، اجتهاد و فقه از مباحثی است که در این بخش مطرح شده است.

مباحث بخش دوم در دو فصل سامان یافته است. در فصل اول از جایگاه مصلحت در کشف حکم بحث می شود. موقعیت سندی مصلحت در مذاهب شریعت با استنباط حکم بخشی از مباحث این فصل است. فصل دوم از جایگاه مصلحت در تطبیق و اجرای احکام شرعی و فقهی مکشوف، شیوه و نهاد کشف، بحث و گفت وگو می کند. همچنین بیان معیارها و مبانی فهم و کشف مصالح و سنجه های ترتیب، بررسی شئون شارع و مبینان معصوم شریعت، گفت وگو از افراد یا نهادهای متولّی تشخیص مصالح، بخشی از مباحث این فصل است.

بخش سوم، عهده دار بحث از پرسش ها و شبهه ها در یک فصل و آسیب های مطرح در اطراف فقه المصالح در فصل دیگر است. کشاکش مصلحت و قانون؛ چیستی، بنیان و گستره حکم حکومی؛ اصل تشریع و جایگاه نهادهای تشخیص مصلحت از موضوع هایی است که در فصل یکم از این بخش مورد گفت وگو قرار می گیرد. جمود و اسباب آن؛ مصلحت گرایی افراطی و علل آن؛ نداشتن منطقی بسامان در کاربرد مصلحت؛ غفلت از مصالح بنیادین و بی توجهی نسبت به لوازم و مقارنات یک یا چند استصلاح از موضوع های مطرح در فصل دوم این بخش است.