به گزارش روابط  عمومی خانه کتاب و ادبیات ایران،  جلد اول کتاب  نمونه های نخستین انسان و نخستین شهریار در تاریخ افسانه های ایرانیان  اثر آرتور کریستین سن نخستین بار سال 1363 توسط انتشارات نشر نو در 292 صفحه با قیمت 1250ریال روانه بازار کتاب شد؛ پس از گذشت مدتی جلد دوم آن نیز سال 1368 منتشر شد که در هشتمین جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران سال(1369) به عنوان اثر برگزیده گروه تاریخ و جغرافیا مورد تقدیر قرار گرفت. گفتنی است فاصله بین انتشار جلد اول و دوم این اثر در فرانسه(زبان اصلی) نیز 17 سال بوده است.

این اثر سپس در سال 1377 در یک مجلد، با قیمت 25هزار ریال و 560 صفحه و توسط نشر چشمه به چاپ دوم رسید. بهار 1386 زیر سومین چاپ رفت و هفتمین نوبت چاپ آن نیز سال 1398 در 500 نسخه 554 صفحه و با قیمت 800هزار ریال منتشر شد. روند استقبال از این اثر ادامه یافت و کتاب تا سال ۱۴۰۳ به سیزدهمین نوبت چاپ رسید.

آرتور کریستین سن (۱۸۷۵–۱۹۴۵) از چهره های برجسته ایران شناسی در قرن بیستم است. او استاد دانشگاه کپنهاگ بود و بخش عمده فعالیت علمی خود را به مطالعه تاریخ، اسطوره و فرهنگ ایران پیش از اسلام اختصاص داد. کریستین سن در میان ایران شناسان اروپایی جایگاهی ممتاز دارد زیرا توانست با تکیه بر دانش زبان شناسی، متون کهن ایرانی را نه تنها ترجمه، بلکه تفسیر و تحلیل کند.

از دیگر آثار مهم او می توان به کتاب  ایران در زمان ساسانیان  اشاره کرد که هنوز هم از منابع معتبر در شناخت ساختار سیاسی، اجتماعی و دینی دوره ساسانی به شمار می آید. تمرکز اصلی کریستین سن بر مفاهیمی چون شاهی، اسطوره قدرت، مشروعیت سیاسی و پیوند اسطوره و تاریخ است؛ مفاهیمی که در کتاب  نمونه های نخستین انسان و نخستین شهریار  به شکلی منسجم و ژرف بازتاب یافته اند.

کتاب  نمونه های نخستین انسان و نخستین شهریار در تاریخ افسانه ای ایران  از جمله آثار کلاسیک و مرجع در حوزه اسطوره شناسی و تاریخ فرهنگی ایران به شمار می آید. کتابی که با نگاهی تطبیقی و تحلیلی به یکی از بنیادی ترین پرسش های تمدن ایرانی می پردازد؛ انسان و قدرت از کجا آغاز می شوند و چگونه در روایت های اسطوره ای صورت بندی می شوند؟ این اثر طی دهه ها به یکی از منابع اصلی مطالعات اساطیر ایران بدل شده است.

کریستین سن در این کتاب به بررسی روایت های مربوط به نخستین انسان و نخستین شهریار در سنت های اسطوره ای ایران می پردازد؛ روایت هایی که ریشه در متون اوستایی، پهلوی، شاهنامه، منابع تاریخی اسلامی و افسانه های عامیانه دارند. او نشان می دهد که شخصیت هایی چون کیومرث، مشی و مشیانه، هوشنگ، تهمورث و جمشید بازتاب دهنده الگوهای عمیق فکری ایرانیان درباره آفرینش، نظم اجتماعی، مشروعیت قدرت و نسبت انسان با جهان هستند.

در نگاه نویسنده  نخستین انسان  نماد آغاز آگاهی، فرهنگ و زیست انسانی است و  نخستین شهریار  تجسم نخستین صورت بندی قدرت، قانون و نظم در جامعه. کریستین سن با تطبیق روایت های گوناگون، نشان می دهد که چگونه این دو مفهوم در تاریخ افسانه ای ایران به تدریج به هم گره می خورند و اسطوره شاهی شکل می گیرد؛ اسطوره ای که بعدها در ادبیات حماسی به ویژه در شاهنامه فردوسی به اوج می رسد.

ویژگی برجسته این کتاب رویکرد تطبیقی و تحلیلی آن است. کریستین سن بجز نقل روایت ها آن ها را در بستر تاریخی، زبانی و فرهنگی شان نیز می سنجد و تفاوت ها و اشتراک هایشان را تحلیل می کند. او از اسطوره به عنوان منبعی برای فهم ذهنیت تاریخی ایرانیان بهره می گیرد و نشان می دهد که اسطوره ها چگونه حامل مفاهیمی چون فرّه ایزدی، نظم کیهانی، پیوند دین و پادشاهی و نقش انسان در جهان هستند.

از همین رو این کتاب را نمی توان صرفاً اثری در تاریخ یا ادبیات دانست؛ بلکه باید آن را متنی بنیادین در شناخت اندیشه سیاسی و فرهنگی ایران باستان به شمار آورد.

اهمیت این کتاب در آن است که همچنان پس از گذشت دهه ها از نگارش آن در پژوهش های دانشگاهی و مطالعات فرهنگی مورد ارجاع قرار می گیرد. ترجمه دقیق و علمی آن به فارسی موجب شده است که اثر کریستین سن بجز پژوهشگران، برای علاقه مندان جدی فرهنگ و اسطوره ایران نیز قابل استفاده باشد.

این کتاب خواننده را به سفری در ژرفای اندیشه ایرانی می برد؛ جایی که اسطوره، تاریخ، انسان و قدرت در هم تنیده اند و پاسخ هایی نمادین به پرسش های بنیادین بشر داده می شود.  نمونه های نخستین انسان و نخستین شهریار  از این منظر متنی برای فهم ریشه های فرهنگی امروز ایران است.