به گزارش روابط عمومی خانه کتاب و ادبیات ایران، یازدهمین جلسه کارگاه داستان نویسی خاتم (ص) با همکاری دفتر نشر فرهنگ اسلامی و خانه کتاب و ادبیات ایران، شنبه ۲ اسفند ۱۴۰۴ با تدریس علی ارسنجانی در سرای اهل قلم خانه کتاب و ادبیات ایران برگزار شد. در این نشست، داستان  بخت آور  نوشته نجیبه فیروزی، رتبه اول بخش بزرگسال ششمین دوره جشنواره خاتم، مورد نقد و بررسی قرار گرفت.

ارسنجانی در این جلسه با اشاره به نظریه جوزف کمبل در کتاب  قهرمان هزارچهره  به تبیین ویژگی های شخصیت های مقدس در ادبیات داستانی پرداخت. او در بخشی از سخنان خود گفت: کمبل معتقد است قهرمانان دارای ویژگی ای تصادفی نیستند؛ آن ها نسبتی خدایی دارند و به جایگاهی متصل هستند. ما برای همه پیامبران گفته ایم که نسبشان به یکدیگر می رسد. تصور ما از امام زمان این است که معجزه می کند و زنده است، چون نسبش به پیامبر(ص) می رسد.

او با اشاره به اسطوره های یونان باستان افزود: آشیل که فناپذیر نبود، مادرش یکی از الهه های المپ بود اما پدری زمینی داشت. یا برعکس، برخی پدری آسمانی و مادری زمینی داشتند. حتی در باور مسیحیان، مسیح پسر خداست و پدرش روح القدس است. این نگاه اسطوره ای در همه فرهنگ ها وجود دارد.

مدرس کارگاه خاتم با اشاره به ادبیات کلاسیک فارسی گفت: در فرهنگ خودمان نیز اگر می خواهیم شخصیتی مقدس باشد، باید وجهه ای قدسی داشته باشد؛ مانند فریدون که  فره ایزدی  داشت. همین فره ایزدی باعث می شود باور کنیم که او زنده می ماند. در داستان فریدون، وقتی برادرش می خواهد او را بکشد و سنگی از بالا پرتاب می کند سنگ در هوا معلق می ماند. این به خاطر همان جایگاه خدایی اوست. در شخصیت پردازی داستان های دینی نیز اگر می خواهیم کسی را مقدس نشان دهیم، باید به این ویژگی ها اشاره کنیم.

ارسنجانی در بخش دیگری از سخنان خود بار دیگر در این سلسله جلسات نقد داستان، بر نگاه غیرتاریخی به داستان تأکید کرد و گفت: ما با متن مواجهیم. بارها گفته ام، علمی به داستان نگاه نکنید، تاریخی به داستان نگاه نکنید، اسنادی به داستان نگاه نکنید. داستان باید کارکرد داشته باشد؛ کارکرد روانی، اجتماعی، معرفتی. حتی اگر داستانی از صفر تا صد ساختگی باشد، وقتی برای ما کارکرد داشته باشد، وجود دارد و معنا پیدا می کند.