به گزارش روابط عمومی و امور بین الملل خانه کتاب و ادبیات ایران، در مطالب پیشین این پرونده اشاره شد که کریات اربع، شهرکی که در جوار الخلیل و بر فراز آن احداث شده، خاستگاه سیاسی و ایدئولوژیک دو عضو فاشیست و جانی دولت فعلی رژیم صهیونیستی است و پناهگاه تروریست های یهودی از جمله اعضای  شبکه مخفی یهودی  و  گروه کاچ . شهرکی که کشتار فلسطینیان در آن به عنوان جهاد یهودی خوانده می شود و  یسرائیل کاتس از جایگاه وزارت جنگ و ایتامار بن گویر از جایگاه وزارت امنیت ملی، ایدئولوژی فاشیستی جاری در همین شهرک را در قالب قانون و اسلحه به اجرا می گذارند.

اما درباره این شهرک، تاریخچه سیاهش و روشنگری پیرامون جریانات فکری وحشیانه و غیرانسانی حاکم بر آن، هنوز متن مستقل و مفیدی به بازار نشر ایران عرضه نشده است. به همین دلیل در این مطلب به معرفی کتابی می پردازیم که ترجمه و انتشارش می تواند تا حدی کمبود منبع مطالعاتی درباره این شهرک را پوشش دهد:  Settling Hebron: Jewish Fundamentalism in a Palestinian City .

کتاب  اسکان در الخلیل: بنیادگرایی یهودی در شهری فلسطینی  نوشته تامارا نیومن  (Tamara Neuman)است که به سال 2018 توسط انتشارات دانشگاه پنسیلوانیا منتشر شد. این کتاب پس از انتشار بدل شد به نخستین مردم نگاری انتقادی از شهرک نشینان  کریات اربع  و محله یهودی مجاور آن در شهر تاریخی الخلیل که یهودیان به آن  هبرون  می گویند. 

نیومن که پژوهشگر مؤسسه خاورمیانه دانشگاه کلمبیاست به عنوان انسان  شناسی سیاسی هدف علمی از این پژوهش را با محوریت بررسی چگونگی کارکرد دین به عنوان ایدئولوژی در این منطقه و پیوند آن با گسترش شهرک سازی و خشونت انجام داد. او مباحث خود را در 6 فصل مطرح کرده و در بخش پایان بندی نتایج تحقیق خود که پژوهش میدانی هم بخشی از آن بوده، به مخاطبان ارائه می دهد. چکیده ای از فصول کتاب به شرح زیر است: 

فصل اول:  جهت گیری ها  (Orientations)

در این فصل، نیومن سه گروه جمعیتی کاملاً متفاوت را معرفی می کند: شهرک نشینان ایدئولوژیک، سربازان اسرائیلی و کشاورزان فلسطینی. هر یک روایت کاملاً متفاوتی از واقعیت دارند. شهرک نشینان بر  ریشه های یهودی  در سرزمین فلسطین تأکید می کنند، سربازان بر خطراتی که این شهرک نشینان برای هم نوعان خود ایجاد می کنند و کشاورزان فلسطینی از  تحمیل دوگانه  (اشغال نظامی و آزار شهرک نشینان) سخن می گویند.

فصل دوم:  میان قانونی و غیرقانونی بودن  (Between Legality and Illegality)

نیومن در این فصل به پیشینه تاریخی و نحوه شکل گیری شهرک ها در  منطقه خاکستری حقوقی  اشغال نظامی می پردازد. او نشان می دهد که شهرک نشینان چگونه از مناسبت های مذهبی یهودی (مانند عید پسح) برای تثبیت حضور اولیه خود و بازتعریف مرزهای سرزمینی استفاده کرده اند. همچنین به این نکته اشاره می کند که شهرک کریات اربع در سال 1970 تأسیس شد، در حالی که مدعیات شهرک نشینان به دوران کتاب مقدس بازمی گردد؛ این ادعا فاصله زمانی طولانی و غیبت جمعیت یهودی در منطقه را نادیده می گیرد.

فصل سوم:  مقام مادری و تصاحب ملک  (Motherhood and Property Takeover)

یکی از جالب ترین بخش های کتاب، تمرکز بر نقش زنان و به کارگیری  مقام مادری  به عنوان یک ایدئولوژی سیاسی است. نیومن نشان می دهد که چگونه بسیاری از زنان مذهبی و سکولار در این شهرک  (و دیگر شهرک های غیرقانونی صهیونیست ها در کرانه باختری) با انتخاب خانواده های بزرگ و سبک زندگی سنتی، به نوعی با فمینیسم سکولار مقابله می کنند و این را  بیان اصیل هویت یهودی  می دانند. این فصل نشان می دهد که چگونه حوزه خصوصی (خانواده و مادری) به ابزاری برای تصاحب زمین و بازتولید ایدئولوژی شهرک نشینی تبدیل می شود.

فصل چهارم:  فضاهای روزمره  (Spaces of the Everyday)

این فصل به تحلیل برخوردهای روزمره و خصمانه میان شهرک نشینان و فلسطینیان می پردازد. نیومن در مطالعات میدانی خود مشاهده کرد که  بی تفاوتی عاطفی  نسبت به فلسطینیان، راهبردی است که به شهرک نشینان امکان می دهد در کوچه پس کوچه های مناطق فلسطینی تردد کنند. در این فضا فلسطینیان به نقش تماشاگران ناخواسته ای تقلیل می یابند که ناچارند سلطه و قدرت شهرک نشینان را در زندگی روزمره خود ببینند. حرکت و فضا به شدت برای دو گروه متفاوت تعریف شده است.

فصل پنجم:  خشونت ایدئولوژیک  (Religious Violence)

این فصل به بررسی واقعه قتل عام مسجد ابراهیم (الخلیل) در سال ۱۹۹۴ توسط باروخ گلدشتاین اختصاص دارد. نیومن با جزئیات شرح می دهد که چگونه شهرک نشینان این  دکتر خوب  (که ۲۹ نمازگزار را به خاک و خون کشید) را نه تنها به عنوان یک قهرمان، بلکه به عنوان یک  قدیس  می ستایند. نیومن این رویداد را نتیجه خشونت سیستماتیک ناشی از روابط نامتقارن قدرت و بازتعریف فضای مقدس در چارچوب نظامی گری می داند. او در این فصل بحث جدی و مفیدی را مطرح و ثابت کرده که این خشونت، حاصل نادیده گرفتن کامل  دیگری  است و نبودن هرگونه محدودیت قانونی برای جلوگیری از خشونت اهالی این شهرک.

فصل ششم:  قبایل گمشده و جستجوی ریشه ها  (Lost Tribes and the Quest for Origins)

در این فصل نیومن به تنوع جمعیتی کریات اربع می پردازد که شامل مهاجران یهودی از سراسر جهان است: بنی مناسه از شمال شرق هند، یهودیان اتیوپی (بتا اسرائیل)، مهاجران روسی و یهودیان متولد اسرائیل. یافته جالب توجه او این است که حضور این گروه های غیرسفید و غیرمذهبی در شهرک نه تنها منجر به پذیرش تنوع نشده که حتی شکل انحصاری تری از یهودیت شهرک نشین را تولید کرده است. او تأکید می کند که مهاجران روسی که عمدتا به دلایل اقتصادی به این منطقه آمده اند و زندگی مذهبی ندارند، توسط ساکنان قدیمی شهرک با نگاهی منفی دیده می شوند.

نتیجه گیری:  ناآرام کردن شهرک نشینان  (Unsettling Settlers)

نیومن در پایان نتیجه می گیرد که شهرک نشینان کریات اربع با بازتفسیر متون مقدس، دستکاری تاریخ و نادیده گرفتن قوانین سکولار و بین المللی، نوعی انحصارطلبی قومی-مذهبی ایجاد کرده اند. او نشان می دهد که چگونه این جامعه خود را  تحت محاصره  تصور می کند تا به توجیه هرگونه اقدام خشونت آمیز بپردازد. کتاب با این هشدار به پایان می رسد که استفاده ابزاری از دین برای اهداف سرزمینی بجز اینکه به بی عدالتی و خشونت علیه فلسطینیان می انجامد، جامعه اسرائیل را نیز از درون دچار شکاف و تنش می کند .

هرچند نویسنده این کتاب با توجه به خاستگاه فکری خود غیرقانونی بودن و متجاوز بودن رژیم صهیونیستی را نادیده گرفته (یا به آن اعتقادی ندارد) اما روایت عینی و جالب توجهی را از این شهرک که دو وزیر افراطی و درنده خوی کابینه نتانیاهو، از آن آمده اند، ارائه داده است. روایتی که می تواند برای مخاطبان ایرانی نیز روشنگر باشد.

برای مطالعه دو مطلب دیگر این پرونده کلیک کنید: 

یسرائیل کاتس؛ چرا این وزیر جنگ از همه پیشینیان خود وحشی تر است؟

ایتامار بن گویر؛ نمود عینی تداوم تروریسم سازمان یافته یهودی در لباس دولت