به گزارش روابط عمومی و امور بین الملل خانه کتاب و ادبیات ایران، در جهانی که میدان اصلی تقابل ها از سطح ابزارهای سخت به عرصه ذهن، روایت و ادراک منتقل شده دیگر مسئله به اثر گذاشتن منتهی نمی شود، در اینجا جهت اثرگذاری و کارکرد آن در ساختن یا تخریب معنا اهمیت می یابد. در چنین شرایطی شعر بخشی از سازوکار شکل دهی به هویت، حافظه و مقاومت فرهنگی است. بازخوانی دیدار رهبر شهید انقلاب با شاعران در فروردین 1402، در این سطح، افقی تازه می گشاید. این گزارش می کوشد نشان دهد که از منظر این دیدار، شعر نه تنها باید اثرگذار باشد بلکه باید در میدان نبرد روایت ها، آگاهانه و مسئولانه عمل کند؛ جایی که تولید معنا، پاسداری از هویت و مقابله با تحریف به وظیفه ای فرهنگی بدل می شود. شعر؛ رسانه ای ماندگار در برابر فراموشی رهبر شهید انقلاب در این دیدار، بار دیگر بر ماهیت رسانه ای شعر تأکید کردند و با ذکر نمونه ای تاریخی فرمودند: شعر یک رسانه است؛ یک رسانه اثرگذار است. ایشان با اشاره به ماجرای دعبل خزاعی و قرائت شعر توسط ایشان مقابل امام رضا(ع) این کارکرد را چنین توضیح دادند: من می خواهم این را بگویم: رسانه یعنی این... این شعر... به سرعت منتشر می شد و مردم آن را می شنیدند... شعر این جور انتشار پیدا می کرد، این جور پخش می شد؛ رسانه [بود]. اما بنا بر گفته قائد شهید امت تفاوت بنیادین شعر با سایر رسانه ها در استمرار اثر آن است. ایشان همچنین در این دیدار تصریح کردند: هیچ کدام از رسانه ها، مثل شعر، تأثیرگذار به معنای خاص نیستند... امّا این شعر مانده، می ماند، هزار سال این شعر باقی می ماند. در این نگاه، شعر اثر می گذارد، در زمان امتداد پیدا می کند و به بخشی از حافظه تاریخی تبدیل می شود. شعر فارسی؛ تولیدکننده سرمایه معنوی در لایه ای عمیق تر، امام شهید (قدس سره) به یک ویژگی متمایز در شعر فارسی اشاره کردند؛ ویژگی ای که آن را از بسیاری از سنت های شعری دیگر متمایز می کند: یک نکته ای وجود دارد در مورد شعر فارسی و آن اینکه جزو خصوصیّات شعر فارسی تولید سرمایه های معرفتی و معنوی است. در شعرهای دیگر، تا آنجایی که حالا ما می دانیم، نه اینکه وجود نداشته باشد، به این شدّت وجود ندارد. ایشان در توضیح این ویژگی افزودند: شعر ما، شعر فارسی، در طول زمان حاملِ حکمت بوده، حاملِ معرفت بوده، سرمایه های معنویِ ما را حفظ کرده و بر آنها افزوده... یعنی تولید معرفت می کنند... خصوصیّت شعر فارسی این است. به همین دلیل نیز قله های شعر فارسی، از فردوسی تا مولوی و حافظ، حاملان حکمت و معرفت اند. شعر در دل بحران؛ استمرار معنا در سخت ترین شرایط یکی از نکات مهم این دیدار، تأکید بر تداوم این نقش در شرایط بحران است. رهبر شهید انقلاب با اشاره به دوران مغول فرمودند: در دوران تاخت وتاز مغول، ما عطّار داریم، مولوی داریم، سعدی داریم، حافظ داریم؛ اینها همه مال دوران مغول و تیمور است دیگر؛ یعنی وقتی است که کشور در شرایط سخت تاخت وتاز بیگانگان قرار داشته، همه چیزِ کشور تحت تأثیر این بوده، امّا معرفت و شعر و معنویّت متوقّف نشده؛ این خصوصیّت شعر فارسی است. این بیان نشان می دهد که شعر در سخت ترین شرایط تاریخی نیز به ابزار حفظ و بازتولید معنا تبدیل شده است. در ادامه این دیدار ایشان با مقایسه ای تاریخی، وضعیت امروز را چنین توصیف کردند: امروز، به نظر من، آن تاخت وتازی که زمان مغولها اتّفاق افتاد دارد تکرار می شود. البتّه نوع تاخت وتاز این مغول های جدید، مغول های کراوات بسته و پاپیون زده و ادکلن زده و کت و شلوارپوشیده، با آن مغولها تفاوت دارد، امّا تاخت وتاز است، دارند تاخت وتاز می کنند. همچنین در توضیح این تهاجم افزودند: یک مجموعه تهاجم و تاخت وتاز متنوّع... از نظامی گرفته تا اقتصادی، تا [جنگ] سخت، تا [جنگ] نرم، همه جور وجود دارد. در این چارچوب، میدان اصلی این مواجهه، حوزه ذهن و معناست؛ جایی که رسانه، روایت و فرهنگ نقش تعیین کننده دارند. مأموریت شاعر؛ شناخت، تبیین، مقابله در برابر این وضعیت، رهبر شهید انقلاب نقش هنرمند و به ویژه شاعر را چنین تعریف کردند: همه باید دشمن را بشناسند... همه باید شیوه های دشمن را بشناسند... از همه لازم تر، مجموعه هنرمندانند. مجموعه های فرهنگی اند؛ شاعر، نقّاش، داستان نویس، سینماگر، معمار؛ اینهایی که در مسائل مختلف فرهنگی هستند، باید بدانند امروز ما در مقابل این غارت دشمن و تاخت وتاز دشمن قرار داریم؛ هم خودشان باید توجّه کنند، صحنه را درست درک کنند. .ایشان همچنین بر نقش تبیینی شاعر تأکید کردند: هم به دیگران بایستی بنمایانند؛ باید همه را [آگاه] کنند. منفعل نباید بشوند. در این نگاه، شاعر نقش کنشگری فعال را برعهده دارد که باید صحنه را بشناسد و در آن نقش آفرینی کند. هنر بدون حضور؛ بی اثر در بخش دیگری از این دیدار، رهبر شهید انقلاب بر ضرورت حضور هنر در میدان تأکید کردند و فرمودند: اگر چنانچه این کار انجام نگیرد، هر چه [هم] هنر بالا باشد، نمی شود انسان برایش قیمت قائل بشود. سپس با تمثیلی روشن افزودند: میِ نابی ولی از خلوت خُم / به ساغر چون نمی آیی چه حاصل؟ این بیان، تکمیل کننده بحث بخش دوم است که با عنوان شعر؛ سلاح روایت در میدان جنگ رسانه ای از سوی خانه کتاب و ادبیات ایران منتشر شده است؛ هنر شرط اثرگذاری است، اما حضور در میدان، شرط تحقق آن اثر است. در این دیدار، رهبر شهید انقلاب یک گام فراتر از تعریف اثرگذاری شعر برداشتند و آن را در نسبت با میدان نبرد معنا تعریف کردند. در این چارچوب شعر نه تنها باید هنری و اثرگذار باشد بلکه باید در جهت ساخت، حفظ و دفاع از معنا عمل کند. به واقع می توان گفت که از نگاه رهبر شهید انقلاب، شعر زمانی به کارکرد کامل خود می رسد که از اثرگذاری عبور کند و به کنشگری فعال در میدان معنا تبدیل شود؛ جایی که کلمه به ابزار شناخت، مقاومت و ساخت هویت بدل می شود.