گلستان  نام جدید سرزمینی تاریخی است که تا سده هفتم هجری به نام  ایالت گرگان  و از آن پس تا آغاز سده دهم به  نام جرجان و از اسفند 1316  گرگان  نامیده شده است. پژوهش های تازه نشان داده که منطقه گرگان از 6000 سال پیش، تمدن قبل از آریایی ها را در خود جای داده و مردم آن دیار با سفالگری، بافتن و ساخت ابزارهای سنگی و صیقلی آشنا بوده اند.  گلستان  مهد مردان بزرگی چون میربرهان الدین محمدباقر استرآبادی، مشهور به  میرداماد  معلم ثالث و متخلص به اشراق، فیلسوف، متکلم و فقیه برجسته دوره  صفویه و از ارکان مکتب فلسفی اصفهان است. این استان زیبا و سرسبز شمالی که نیمی از جمعیت کنونی آن روستانشین اند، محل سکونت اقوام گوناگون ترکمن، فارس، سیستانی، بلوچ، ترک و قزاق است و با توجه به ویژگی های خاص فرهنگی آن باید مورد توجه ویژه قرار گیرد.
مدیر کل کتابخانه های عمومی استان گلستان با ابراز ناخرسندی از شاخص های کتابخانه ای این استان می گوید:  اکنون 70 کتابخانه عمومی شامل 50 کتابخانه شهری و 20 باب کتابخانه روستایی در استان داریم که در مجموع 651 هزار نسخه کتاب دارند. 
157 روستا بدون کتابخانه 
به گفته سید حسین علوی، زیربنای کلی کتابخانه های روستایی فقط 2650 متر مربع است و 157 روستای استان 2000 نفر جمعیت دارند و باید برای ساخت کتابخانه در آنها اقدام شود. برای دسترسی آسان تمام اقشار به منابع مطالعاتی باید ساخت کتابخانه و راه اندازی ایستگاه های مطالعه محقق شود که با امکانات و بودجه فعلی امکان پذیر نیست.  وی با اشاره به اینکه با رشد حداقلی تعداد کتابخانه ها و منابع مطالعاتی استان در سال های اخیر نمی توانیم به اهداف چشم انداز بیست ساله دست یابیم، می افزاید:  اکنون به ازای هر سه نفر اهالی استان، فقط یک کتاب در کتابخانه ها داریم که این تعداد، یک سوم استاندارد است.  وی با بیان اینکه کتابخانه های موجود در استان از حداقل استانداردها برخوردارند، می گوید:  اکنون به ازای هر صد نفر جمعیت استان، فقط یک وسه دهم متر مربع فضای مطالعاتی داریم که باید به هشت متر مربع برسد.  مدیر کل کتابخانه های عمومی گلستان، تعداد رایانه های موجود در کتابخانه ها را 192 دستگاه اعلام می کند و می گوید:  از همین تعداد اندک هم 80 رایانه از رده خارج اند و امکان جایگزینی آنها وجود ندارد.  همچنین مهدی بیکی، مسوول کانون های فرهنگی و هنری مساجد استان گلستان با بیان اینکه 50 کتابخانه روستایی زیر پوشش این نهاد در گلستان فعالند، می گوید:  این کتابخانه ها با نیروهای مردمی و خودجوش و افتخاری اداره می شوند البته سالانه دو کارگاه آموزشی با سرفصل های گوناگون برای این نیروهای کتابدار برگزار می شوند. 
حال کتابخانه های مساجد روستایی خوب است
وی با بیان اینکه تمام کتابخانه های مساجد روستایی گلستان به نرم افزار مدیریت کتابداری و اینترنت مجهزند، می افزاید:  امیدواریم با جلب همکاری بسیج و شورای اسلامی روستا شاهد راه اندازی و تجهیز کتابخانه های روستایی جدید در استان باشیم. سیاست کانون های فرهنگی و هنری مساجد، ارائه تازه ترین خدمات فرهنگی به روستاییان است.  از سوی دیگر حجت الله نوروزی، مدیر نشر  نوروزی  با بیان اینکه صنعت نشر گلستان با کاستی ها و مشکلات بسیاری روبه روست، می گوید:  بالا بودن قیمت کاغذ و تاخیرهای بیست روزه برای ارائه فیپای کتاب از مشکلاتی است که باید برای آن چاره اندیشی شود. از سوی دیگر، ناشران استان با مشکل توزیع کتاب مواجه اند و مراکز پخش تهران همکاری لازم را با ناشران استان انجام نمی دهند. در اوضاع کنونی نمایشگاه استانی کتاب تنها فرصت مغتنم برای ناشران است که کتاب های خود را مستقیم به دست مخاطب برسانند. بهتر است نمایشگاه  استانی حداقل دو بار در سال برگزار شود تا فرصت ناشران برای مخاطب یابی و همچنین زمان در اختیار دانشجویان و فرهنگ دوستان شهرستان ها برای تامین نیازهای مطالعاتی افزایش یابد. 
کتاب های ناشران گلستانی در بن بست توزیع
همچنین فرازمحمد سارلی، قدیمی ترین ناشرگلستان با هزار عنوان کتاب و مدیر نشر  مختومقلی فراغی  گرگان با بیان اینکه نمایشگاه استانی کتاب یک رویداد ویژه فرهنگی است، می گوید:  مخاطب یابی و توزیع کتاب مشکل اصلی ناشران شهرستانی از جمله ناشران این استان است که برای رفع آن هنوز دولت تدبیر و امید راهبرد و استراتژی اتخاذ نکرده است. به نظر می رسد که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نظارت کافی را بر حوزه توزیع و نشر اعمال نمی کند و ما با مافیای پخش کتاب مواجهیم. همچنین قیمت گذاری کتاب از سوی ناشران، معیار خاصی ندارد و این سبب شده دو کتاب با یک موضوع و ناشران متفاوت، دو قیمت کاملا گوناگون داشته باشند. نظارت بر فروش کتاب با قیمت یکسان در سراسر کشور به طور قطع در افزایش خرید مصرف کنندگان تاثیر بسزایی خواهد داشت.  وی در عین حال تاکید می کند:  در یک سال اخیر با پاسخگویی بهتر اداره کتاب به ناشران و تسریع در صدور مجوز چاپ روبه رو شده ایم ولی هنوز خرید وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از ناشران محدود است و صدور مجوز کتاب ها بدون در نظر گرفتن اوضاع بومی استان ها، متمرکز در تهران و چند استان محدود انجام می شود. در اوضاع کنونی چشم امید ناشران استان گلستان به نمایشگاه کتاب دوخته شده که ظاهرا، تنها امتیاز ارائه شده از سوی دولت است.  مجموعه چاپ و نشر مختومقلی فراغی که قدیمی ترین خط تولید کتاب در استان گلستان است سال 1376 فعال شده و در دو حوزه استان شناسی و ادبیات ترکمن و کتاب های دانشگاهی فعالیت می کند. احمد خواجه نژاد، مدیر نشر  پیک ریحان  گرگان هم با بیان اینکه ناشران گلستان به تسهیلات دولتی نیاز مبرم دارند، می گوید:  در اوضاع کنونی که با بحران مخاطب یابی و مشکلات توزیع مواجهیم باید سهمیه ناشران شهرستانی از خرید وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی افزایش یابد. نمایشگاه استانی به تنهایی نمی تواند راهگشای رفع مشکلات ناشران شهرستانی باشد و بحران توزیع را حل نمی کند. در عین حال فرصتی برای آشنایی ناشران استان های گوناگون با تجربه های سایر اصحاب نشر محسوب می شود و جای تقدیر دارد. 
وی با بیان اینکه نشر پیک ریحان در مدت 11 سال فعالیت خود 300 عنوان کتاب عرضه کرده است، می افزاید:  ارائه تسهیلات خاص به ناشران آثار بومی، آنان را از کتابسازی و عرضه کتاب های کمک درسی و دانشگاهی تکراری بی نیاز می کند. 
کتاب های بومی حمایت ویژه می خواهند
امان قلیچ شادمهر، نویسنده و ناشر گنبدی هم با بیان اینکه وضعیت نامناسب نشر و چاپ کتاب در استان گلستان گوشه ای از زوایای پنهان محرومیت فرهنگ را نشان می دهد، می گوید:  ناشران استان گلستان با بحران مخاطب  روبه رویند. از سوی دیگر، قبلا مجوز کتاب در خود استان صادر می شد ولی چندین سال است در تهران صادر می شود و این موضوع مشکلاتی را ایجاد می کند. همچنین اصلاحیه کتاب ها بیش از حد انتظار است. از سوی دیگر تعداد کتابفروشی های فعال در استان هم محدود است و بیشتر، از کتاب های کمک درسی و آموزشی استقبال می کنند. 
وی با بیان اینکه کتاب های ترکمنی زیاد خریداری نمی شوند و در انبارها تلنبار شده اند، می افزاید:  شمارگان کتاب های ناشران استان به 200 نسخه رسیده و تاکنون وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی حمایتی نکرده است. 
همچنین حجت الاسلام علی اصغر فضیلت، مدیرکل اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی گلستان با تاکید بر لزوم چاره اندیشی برای مشکلات حوزه نشر استان می گوید:  30 ناشر فعال در استان از ابتدای سال جاری 105 عنوان کتاب منتشر کرده اند که با وجود رشد نسبی نسبت به مدت مشابه سال گذشته، قابل قبول نیست. اداره  کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان گلستان بر اساس قرارداد منعقدشده با موسسه خانه کتاب، حمایت از خادمان نشر و نویسندگان را در دستور کار قرار داده است. از سوی دیگر قرار است علاوه بر نمایشگاه استانی کتاب که آذرماه برگزار خواهد شد، نمایشگاهی از آثار بومی ناشران استان در هفته کتاب برپا شود. 
وی با اذعان به آسیب های حوزه فرهنگ گلستان بر لزوم سیاست گذاری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای حمایت خاص از ناشران شهرستانی تاکید می کند و می افزاید:  اگر اوضاع فعلی تغییر نکند در آینده نزدیک با بحران نشر در استان روبه رو می شویم. 
  فضیلت با بیان اینکه بودجه و اعتبارات فعلی جوابگوی نیازهای فرهنگی استان گلستان نیست، می گوید:  بودجه و اعتبار در حوزه فرهنگ یک مشکل جدی است و وقتی گفته می شود فرهنگ باید در اولویت نخست قرار بگیرد باید بستر تحقق برنامه ها و اهداف فرهنگی با تزریق اعتبار فراهم شود. 
به نظر می رسد وضعیت کتابخانه ها و حوزه نشر کتاب گلستان در سال های اخیر آنچنان که باید با تحولات مثبتی روبه رو نشده و چشم انداز روشنی ندارد. مسوولان فرهنگی استان هم بر مشکلات اذعان دارند و به دنبال چاره اندیشی و برنامه ریزی اصولی اند. بی شک استفاده هرچه بیشتر از ظرفیت خیران و افزایش بودجه و اعتبار حمایتی می تواند گامی موثر در رفع آسیب های فرهنگی این استان باشد. استان گلستان و شهرستان گرگان با داشتن امکانات و استعدادهای ارزشمند، گذشته تاریخی غنی، هویت فرهنگی و وجود مردمانی نجیب و سختکوش می تواند به الگویی از پیشرفت و توسعه تبدیل شود. توجه به ریشه ها و مایه های فرهنگی، شناخت نیازها، توجه به افکار عمومی و مخاطب شناسی از دیگر مواردی اند که با اهتمام و جدی گرفتن آن می توان زمینه رشد و توسعه گلستان را فراهم کرد.