سجاد آیدنلو؛ نویسنده، پژوهشگر و شاهنامه شناس به روابط عمومی  و امور بین الملل خانه کتاب و ادبیات ایران گفت: برگزاری نمایشگاه های کتاب در شهرهای مختلف کشور به ویژه خارج از پایتخت، فرصت مناسبی برای دسترسی مردم به کتاب فراهم می کند. این موضوع برای افرادی که امکان حضور در نمایشگاه بین المللی کتاب تهران را ندارند، اهمیت بیشتری دارد. 

وی درباره ظرفیت زبانی و فرهنگی آذربایجان غربی اشاره کرد: در سراسر ایران یک فرهنگ، یک هویت و یک ملت به نام ایران و ایرانی داریم. زبان ملی ایران نیز زبان فارسی است. در کنار زبان فارسی، زبان ها، گویش ها و لهجه های محلی و مادری از گذشته در مناطق مختلف ایران وجود داشته اند.

نویسنده کتاب  در حضرت سیمرغ  ادامه داد: در آذربایجان غربی نیز در کنار زبان فارسی، زبان ترکی آذربایجانی و زبان کردی رواج دارد. در دوره های پیشین نمایشگاه کتاب استان، آثاری به این دو زبان نیز عرضه شده است. حضور این آثار در نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی در کنار کتاب های فارسی می تواند به معرفی ظرفیت های زبانی و ادبی استان کمک کند.

این پژوهشگر درباره انتشار کتاب به زبان های محلی و مادری گفت: نگارش آثار ادبی به زبان های محلی سابقه طولانی در سنت ادبی و زبانی ایرانیان دارد و انتشار این آثار اتفاق خوبی است. محتوای کتاب ها نیز باید در روند بررسی آثار در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و بخش های مربوط به بررسی کتاب با دقت ارزیابی شود. این بررسی می تواند از انتشار مطالبی که با انسجام ملی و هویت ایرانی تعارض دارند جلوگیری کند.

آیدنلو در پاسخ به پرسشی درباره ظرفیت نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی برای ایجاد گفت وگو میان ادبیات فارسی، کردی، ترکی و دیگر فرهنگ های منطقه بیان کرد: اگر برای نمایشگاه کتاب نشست های تخصصی و برنامه های روزانه طراحی شود، این ظرفیت می تواند مورد استفاده قرار گیرد.

نویسنده کتاب  دفتر خسروان  پیشنهاد کرد: خانه کتاب و ادبیات ایران و اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان می توانند برای نمایشگاه های استانی نشست های روزانه و تخصصی برگزار کنند. محور این نشست ها می تواند کتاب، فرهنگ ایران، زبان ها و ادبیات های محلی و مادری باشد. زبان ها و گویش های مختلف در بستر فرهنگی ایران رشد کرده اند. نشست های مرتبط با این موضوع نیز می تواند با محوریت فرهنگ، هویت و ادبیات ایران برگزار شود.

آیدنلو درباره راه های معرفی نویسندگان، شاعران و پژوهشگران بومی استان در نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی گفت: ادارات فرهنگ و ارشاد اسلامی و نهادهای مرتبط، مانند انجمن آثار و مفاخر فرهنگی و بنیاد ملی نخبگان در هر استان می توانند در این زمینه همکاری کنند.

نویسنده کتاب  نارسیده ترنج  افزود: وجود یک بایگانی به روز از نویسندگان، شاعران، ادیبان، محققان، هنرمندان و دیگر فعالان فرهنگی و هنری استان اهمیت دارد. با استفاده از این اطلاعات می توان از افراد متناسب با تخصص و حوزه فعالیتشان برای سخنرانی و حضور در برنامه های نمایشگاه کتاب دعوت کرد.

این شاهنامه شناس گفت: در نمایشگاه های کتاب استانی باید از برنامه ریزی های شتاب زده اجتناب کرد. بهتر است هماهنگی ها از چند هفته قبل از آغاز نمایشگاه کتاب شروع شود و با نویسندگان و پژوهشگران تماس گرفته شود تا برای حضور و سخنرانی در حوزه تخصصی خود برنامه ریزی کنند. در این صورت امکان اطلاع رسانی و تبلیغات نیز فراهم می شود و مردم فرصت بیشتری برای حضور در برنامه ها خواهند داشت.

آیدنلو درباره استفاده از ظرفیت ادبیات کلاسیک فارسی و شاهنامه در نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی عنوان کرد: برگزاری نشست هایی درباره شاهنامه یکی از راه های توجه بیشتر به این اثر است. کتاب های مهم و معتبر حوزه شاهنامه، آثار پژوهشگران برجسته شاهنامه شناس و کتاب های جدید این حوزه می توانند با تعداد مناسبی در نمایشگاه کتاب عرضه شوند. همچنین می توان از شاهنامه شناسان و شاهنامه پژوهان مقیم هر شهر برای حضور در نمایشگاه دعوت کرد. در شهرهای مختلف کشور شاهنامه پژوهانی حضور دارند و دسترسی به آنها آسان تر و کم هزینه تر است. می توان در نمایشگاه های کتاب شهرهایی مانند ارومیه، تبریز، شیراز، اصفهان، کرمان و یزد، نشست هایی را با حضور پژوهشگران و شاهنامه شناسان همان مناطق برگزار کرد. 

نویسنده کتاب  آذربایجان و شاهنامه  اضافه کرد: شاهنامه در شرایط امروز جامعه ایران نیز اهمیت دارد. در دوره های مختلف تاریخ فرهنگی و اجتماعی ایران، این اثر مورد توجه بوده است. با توجه به شرایط امروز کشور و اهمیت موضوع وحدت و انسجام، توجه به این حماسه ملی اهمیت بیشتری پیدا می کند.

وی درباره نیازهای مطالعاتی مردم استان آذربایجان غربی گفت: نیاز مطالعاتی افراد با توجه به تحصیلات، تخصص و علاقه آنها متفاوت است. فردی که در رشته روان شناسی، علوم اجتماعی، تاریخ، جغرافیا، ادبیات، فلسفه یا رشته های دیگر تحصیل می کند، طبیعی است که به کتاب های مرتبط با حوزه تخصصی خود علاقه بیشتری داشته باشد. در کنار این نیازهای تخصصی، توجه به موضوع هویت و فرهنگ و ملت ایران نیز اهمیت دارد. لازم است در نمایشگاه های کتاب، این موضوعات با شیوه های مختلف و با استدلال علمی و به دور از احساسات و تعصبات مورد توجه قرار گیرد.
وی ادامه داد: یکی از مسائل فرهنگی امروز ایران، توجه به مفهوم هویت و ملیت ایرانی است. نمایشگاه های کتاب می توانند در این زمینه با برگزاری سخنرانی، عرضه کتاب و نشست های تخصصی برنامه داشته باشند. لازم است در نمایشگاه های استانی درباره این موضوع بحث شود که ایرانیان در مناطق مختلف کشور با زبان های محلی گوناگون، بخشی از یک هویت و فرهنگ ایرانی هستند. در نمایشگاه های کتاب استانی، در کنار ناشرانی که از تهران یا شهرهای دیگر حضور پیدا می کنند، امکان حضور کتاب فروشی های همان شهر و استان نیز فراهم شود. کتاب فروشان علاقه مند می توانند کتاب هایی را که در فروشگاه خود عرضه می کنند در غرفه نمایشگاه کتاب نیز ارائه دهند.

سجاد آیدنلو در پایان گفت: کتاب های عرضه شده در این غرفه ها همان آثار ناشران مختلف خواهد بود، اما حضور کتاب فروشان می تواند تنوع کتاب های عرضه شده را افزایش دهد و برای کتاب فروشی های شهر نیز گردش مالی ایجاد کند. این موضوع می تواند در مدت یک هفته یا ۱۰ روز برگزاری نمایشگاه کتاب مورد توجه قرار گیرد.

هجدهمین نمایشگاه کتاب آذربایجان غربی به همت خانه کتاب و ادبیات ایران، با همکاری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان آذربایجان غربی و حمایت معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، از ۳۰ شهریور تا ۵ مهر ۱۴۰۵ در تالار وحدت ارومیه برگزار می شود.