عبدالسلام بزرگ زاده؛ نویسنده، شاعر و پژوهشگر فرهنگ و هنر بلوچی، به روابط عمومی و امور بین الملل خانه کتاب و ادبیات ایران گفت: مرز در جای جای جهان یک فرصت است و نه تهدید. مرز یعنی اشتراک. مرز جایی است که دو سرزمین و دو فکر در یک نقطه به هم وصل می شوند. 

وی افزود: کاری که می توانیم برای این نقطه اشتراک انجام دهیم، گفت وگو است. ما می توانیم درباره همه اتفاق ها حرف بزنیم و گفت وگو کنیم. آن وقت است که به آن اشتراک در همه موضوعات نزدیک می شویم و نتیجه می گیریم.

این نویسنده و شاعر بلوچ ادامه داد: جای گفت وگو کجاست؟ رسانه، کتاب و جایی مانند نمایشگاه کتاب سیستان و بلوچستان. کتاب و کتاب خوانی و نمایشگاه کتاب سیستان و بلوچستان می تواند در مدت زمان برگزاری، جایگاهی ارزشمند برای گفت وگو باشد. این گفت وگو می تواند بین مردم استان سیستان و بلوچستان، اقوام مختلف کشور، مذاهب و گروه های اجتماعی و صنفی شکل بگیرد. شرطش این است که با شناخت از یکدیگر همراه باشد و همه با تفاوت ها بتوانند مسالمت آمیز و با همدلی زندگی کنند.

وی تأکید کرد: در بخش فرهنگی، نتیجه کار مثل درصد پیشرفت فیزیکی یک ساختمان نیست. یک دانش آموز که در پایه اول تربیت می شود، بیست سال بعد در کنکور مشخص می شود که پایه اش چقدر قوی بوده است. کتاب و کتاب خوانی هم همین طور است. نتیجه کار فرهنگی دیر آشکار می شود، ولی اثرش ماندگار است. همین گفت وگوهایی که در بستر نمایشگاه کتاب سیستان و بلوچستان شکل می گیرند، زیربنای پیشرفت های آینده در عرصه فرهنگ و انسجام بیشتر میان اقشار مختلف جامعه خواهند بود.

بزرگ زاده بلوچ درباره پیوندهای فرامرزی استان سیستان و بلوچستان و اشتراکات فرهنگی با کشورهای همسایه بیان کرد: ایران فرهنگی شامل قوم و خویشاوندانی است که بعدها با قراردادهایی سیاسی تقسیم شدند. سیستان بزرگ دو سومش در افغانستان است. مردم آنجا همان سیستانی هایی هستند که در ایران هم زندگی می کنند. آنها پسرعمو و پسرخاله و فامیل یکدیگرند و اشتراکات زبانی و فرهنگی دارند. در بلوچستان هم همین طور است. بلوچ های آن سوی مرز در پاکستان با همان فرهنگ زندگی می کنند. اساتید و صاحب نظران و صاحبان اندیشه در آن سوی مرز، اگر کتابی نوشته اند یا سخنرانی داشته اند، مستند شده است.

این پژوهشگر فرهنگ و هنر سیستان و بلوچستان گفت: چرا این نمایشگاه را بین المللی نکنیم؟ هر سال سه چهار کشور همسایه در آن حضور داشته باشند. یک سال در نیمروز افغانستان برگزار شود. یک سال در پاکستان. چرا در کویته برگزار نشود؟ نمایشگاه کتاب سیستان و بلوچستان می تواند مکانی برای تبادل نظر و گفت وگو باشد. این کار شدنی است و ما انجام ندادیم. باز هم دیر نیست تا به آن نتیجه اصلی که همه ما آن را دنبال می کنیم، یعنی تشکیل گفتمان فرهنگی و گفت وگو، برسیم.

بزرگ زاده درباره برگزاری نمایشگاه کتاب سیستان و بلوچستان در شهرستان های مختلف استان گفت: چرا نمایشگاه کتاب سیستان و بلوچستان فقط در زاهدان برگزار شود؟ یک بار در زابل، یکبار در سراوان، در همه شهرهای استان سیستان و بلوچستان. اگر نمایشگاه کتاب سیستان و بلوچستان با گفت وگو و موسیقی و هنر و صنایع دستی و خوراکی های محلی برگزار شود، جذابیت بیشتری ایجاد می کند. از همه امکان های فرهنگ و هنر برای پیشبرد امر کتابخوانی باید استفاده کرد.

وی افزود: مردم با همه مشکلات با اتوبوس و ماشین شخصی از بلوچستان و سیستان به نمایشگاه کتاب تهران می آیند. این نشان می دهد که جذابیت وجود دارد. زاهدان تفریح دیگری ندارد. اگر نمایشگاه کتاب سیستان و بلوچستان جذاب باشد، دانشجو و قشر فرهنگی و جوان از آن استقبال می کنند. مکان نمایشگاه کتاب سیستان و بلوچستان باید روبروی دانشگاه ها باشد. موسیقی، چادرها، کارگاه ها، نشست ها. دوست من که نویسنده و شاعر است از سراوان بیاید، یکی از زابل، یکی از دهک. هر روز دو سه نفر بنشینند و مشکلات را مطرح کنند و حرف بزنند و هم افزایی کنند.

این نویسنده و شاعر اهل سیستان و بلوچستان ادامه داد: باید بنشینیم و گفت وگو کنیم. همبستگی ملی همین نمایشگاه کتاب سیستان و بلوچستان و همین گفتمان هاست. دو آدم می نشینند و اگر سوءتفاهمی هست، با چند گفتمان و نشست برطرف می شود. نتیجه این می شود که بهترین مرجع و مکان برای همه گفتمان ها و دوستی ها و مهر و محبت، نمایشگاه کتاب سیستان و بلوچستان است.

وی درباره نقش رسانه ها در پوشش نمایشگاه کتاب سیستان و بلوچستان تأکید کرد: چرا روی موارد منفی قلم می زنیم و در فضای مجازی و حقیقی پست می گذاریم؟ چرا درباره یک کار ارزشمند که از یک سال قبل برنامه ریزی شده و الان در حال اجراست، آن طور که شایسته است صحبت نمی شود؟ کتاب از نگاه من یعنی شورای امنیت ملی ایران. امنیت فرهنگی و امنیت هویتی و امنیت غذایی و امنیت سیاسی و امنیت نظامی، همه می توانند در گفتمان کتاب و توسعه کتاب و کتاب خوانی مطرح شوند. 

این پژوهشگر فرهنگ و هنر سیستان و بلوچستان در پایان گفت: استان سیستان و بلوچستان محروم نیست. ما این همه منابع و ظرفیت داریم. اگر کم برخورداریم، دلیلش این است که رسانه ها نتوانستند ظرفیت ها را نشان دهند و مطالبه گری کنند تا این ظرفیت ها شکوفا شود. رسانه ملی باید همه کشور را پوشش دهد و حداقل عادلانه برای استان هایی مثل بلوچستان که استان پیرامونی هستند، توجه کند. استان های پیرامونی این همه ظرفیت و منابع دارند که درست مدیریت و معرفی نشده اند. رسانه بومی فرصت بیشتری برای پرداختن به نمایشگاه کتاب سیستان و بلوچستان و موضوعات استانی دارد و علاقه و شناخت بیشتری هم دارد.

بیست ودومین نمایشگاه کتاب سیستان و بلوچستان به همت خانه کتاب و ادبیات ایران، با همکاری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان سیستان و بلوچستان و حمایت معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، از ۱۲ تا ۱۸ مهر ۱۴۰۵ در سالن دائمی نمایشگاه های بین المللی استان در زاهدان برگزار شد.