به گزارش ستاد خبری سی و چهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران، یوسف قوجق؛ نویسنده و پژوهشگر سرشناس کشور و صاحب آثاری چون خورشیدی در صحرای ترکمن ، وقت جنگ دوتارت را کوک کن ، بزرگ شدن در آتش ، تاریخ با طعم زغال اخته ، روز حمله گرگ و... یادداشتی را درباره شعار با کتاب گفت و گو کنیم نوشت. متن این یادداشت را در ادامه بخوانید: شعار با کتاب گفت وگو کنیم شاید در ابتدا دعوتی ساده و ترویجی به نظر برسد برای پیوند دوباره با مقوله مطالعه، اما اگر از منظر روایت شناسی و فلسفه ادبیات به آن نگریسته بشود، حامل دلالتی بنیادین، انتقادی و هستی شناسانه است. یعنی عبور از مصرف منفعلانه کلمات به سوی مشارکت در آفرینش معنا . خواندن معمولاً به مثابه جریانی یک سویه، هرمی و بالا به پایین فهمیده می شود؛ متنی که در جایگاه خطیب و واعظ ایستاده و مخاطبی که وظیفه ای جز اطاعت، جذب و پذیرش بی چون وچرای گزاره ها ندارد. این تلقی نه تنها به مرگ پویایی ذهن منتهی می شود، بلکه اساساً با سرشت هنر روایت بیگانه است. رمان و ادبیات داستانی اصیل، هرگز متنی مونولوگ (تک گویی) و جزمی نیستند؛ بلکه ماهیتاً پدیده هایی چندصدایی و ذاتاً گفتگویی هستند. میخائیل باختین؛ نظریه پرداز بزرگ فُرم روایی، بر این باور بود که معنا در ذهن یک فرد متولد نمی شود، بلکه در مرز میان دو آگاهی و در فرایند دیالوگ شکل می گیرد. بر همین سیاق، مواجهه مخاطب با یک اثر داستانیِ خوب و پیراسته، نشستی دوطرفه است. فضایی بینابینی که در آن زیست جهانِ ذهنی نویسنده با تجربه های زیسته، تردیدها، پرسش ها و زخم های خواننده پیوند می خورد. وقتی ما با کتاب گفت وگو می کنیم، کتاب از قالبی ساکت و مشتی واژه بر کاغذ، به موجودی زنده، پاسخ گو و پرسش گر بدل می شود. خواننده در این ساحت هم ناظر وقایع است و هم قاضی، شریک و بازآفرین جهان متن. از سوی دیگر، زیست بوم ادبیات داستانی—به ویژه داستان هایی که از دل زیست اقلیمی، تاریخ پرپیچ وخم و لایه های عمیق هویتی و فرهنگی این سرزمین برمی خیزند—همواره میدانی برای شنیده شدن صداهای گوناگون بوده است. گفت وگو با این آثار، انسان را از حبس در دایره تنگ روزمرگی رها می کند و امکان تجربه کردن رنج و شادی دیگری را پیش روی او می گذارد. ما در ساحت روایت، می آموزیم که حتی برای درک شخصیت های خاکستری یا در اقلیت، باید صبورانه به لحن، لهجه و انگیزه آنها گوش بدهیم. این همان کارکرد حیاتی ادبیات برای روزگار ماست. در عصر سلطه شبکه های مجازی قضاوت گر — عصری که ویژگی بارزش شتاب زدگی ، تحمیل تک گویی و ناشکیبایی در برابر تفاوت ها است — جامعه بیش از هر زمان نیازمند بازیابی هنر شنیدن و مکالمه انتقادی است. به نظرم نسلی که بیاموزد در مواجهه با متن مکتوب درنگ کند، کلمات را با تعقل بسنجد، با نویسنده وارد جدل فکری شود و پرسش بسازد و بپرسد، در صحنه اجتماع نیز هرگز مقهور انحصارطلبی فکری، جزم اندیشی و تقابل های کور نخواهد شد. شعار با کتاب گفت وگو کنیم در حقیقت یادآور این حقیقت شریف است که دانایی نه از طریق حفظ کردن احکام قطعی، بلکه از دل پرسش گری و دیالوگ با جهان های ممکن برمی آید. به نظرم کتابخانه ها انبار پاسخ های از پیش آماده شده نیستند. آنها تالارهای امنی برای تمرین خردورزی، گفتگو و هم شنوی و کشف دوباره خویشتن در آینه روایتِ دیگری هستند. سی وچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران با شعار با کتاب گفت وگو کنیم از بیست وسوم تا سی ام آبان (۱۴۰۵) در سراسر کشور برگزار می شود.