به گزارش ستاد خبری سی وچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران، نشست نقد و بررسی کتاب دانشگاه تهران؛ دوران تاسیس، به روایت اسناد وزارت امور خارجه ۱۳۲۰-۱۳۱۳ روز دوشنبه (۲۵ آبان ۱۴۰۵) با حضور محسن روستایی، هومن عباس پور، مهناز مقدسی و مهدی فقیه در خانه کتاب کتاب و ادبیات ایران برگزار شد. محسن روستایی در این نشست گفت: اسناد مکتوب تاریخی و تاریخ شفاهی و عکس ها از جمله مدارک محسوب می شوند و می توانند به تقویت همدیگر بپردازند، اما در کتاب دانشگاه تهران؛ دوران تاسیس این مهم دیده نمی شود. وی افزود: ویرایش نسخ تاریخی؛ ویرایشی ویژه است. گاه اصلا نباید شکل و فرم کلمات را در متن تغییر داد و الزاما باید محمل متن را مورد نظر داشت. در بسیاری از موارد دست نبردن در متن عین ویرایش آن تلقی می شود. ما برای پرداختن به گذشته و گذشتگان نیازمند سه متخصص هستیم؛ سندپژوه، پژوهشگر اسنادی و تاریخ نگار. سندپژوه کسی است که روی سند کار و اصالت آن را مشخص می کند و کاری با تحلیل تاریخی ندارد. پژوهشگر اسنادی نیز فردی موضوع گراست که با استناد به اسناد، موضوع را مستند می کند و متخصص سوم تاریخ نگار است که قضایای تاریخی را تحلیل می کند. روستایی اضافه کرد: فقیه در این کتاب موضوع پژوهش اش دانشگاه تهران است و اسناد مربوط به آن را گردآوری کرده است. او باید به این کتاب یک مقدمه مهم و تحقیقی اضافه کند تا هم اسناد و هم موضوع را پوشش دهد. او باید از منابع دست اول تحقیقی و اسنادی برای رونق کارش بیشتر استفاده می کرد. وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به سه کلیدواژه مهم در کتاب دانشگاه تهران؛ دوران تاسیس گفت: سه واژه سند ، دانشگاه تهران و پهلوی اول و دوم در این کتاب نقشی کلیدی دارند که هرکدام اسناد بسیاری را نمایندگی می کنند. به نظرم بهتر بود، محقق از اسناد دیگری مانند آنچه در آرشیو ملی، نهاد ریاست جمهوری، آستان قدس رضوی و دیگر مراکز آرشیوی در مورد این موضوع وجود دارد، استفاده می کرد. این سندپژوه همچنین بر ضرورت استفاده از اسناد دیگر برای پربار شدن کتاب دانشگاه تهران؛ دوران تاسیس اشاره کرد و ادامه داد: به نظرم لازم بود تا نویسنده از اسناد و منابع مکمل مانند جراید و سالنامه ها برای پربارتر کردن کار بهره می گرفت. استفاده از اسناد حیاتی و مفید مثل نظام نامه ها، بخشنامه ها، گزارشات در چنین کتاب هایی ضروری است. همچنانکه جا داشت به دلایل اجتماعی و فرهنگی و سیاسی پیدایش دانشگاه تهران و اولین رشته های تحصیلی آن، نخستین اساتید و اشخاص تاثیر گذار در پیدایی این دانشگاه مورد بحث و بررسی قرار می گرفت. روستایی ادامه داد: به نظرم مولف باید در مقدمه کتاب با اشاره به دیگر آثاری که در مورد دانشگاه تهران و چگونگی تاسیس آن منتشر شده، به قصد خود به عنوان محقق برای پرداخت دوباره به این موضوع اشاره می کرد. لزوم ترجمه نامه های غیر فارسی، ضرورت استفاده از عناوین در مدخل های مختلف کتاب، بهره گیری از تاریخ شفاهی برای پربارتر کردن کتاب هم از دیگر مواردی بود که محسن روستایی در نقد خود به آنها پرداخت. هومن عباسپور نیز در این نشست گفت: دانشگاه تهران از اساسی ترین نهادهای آموزشی ماست که نهادهای آموزشی دیگر ما هم از آن تاثیر پذیرفته اند، بنابراین جا دارد که بسیار به این نهاد و تاریخ آن پرداخته شود. وی افزود: خوشبختانه تاریخ صدور و دریافت اسناد در این کتاب ثبت شده است، هرچند که همه آنها اصل نیستند. در اسنادی هم نام امضاء کننده نیامده، اما برخی از امضاها مثل امضای علی اصغر حکمت خود اعتبارآفرین است. در یکی یا دو جای متن هم غلط املایی وجود دارد. مثلا در صفحه ۵۸ سند گزارش یک المانی ایرانشناس آمده که نام ایشان والتر هنیس ثبت شده، در حالی که املای درست والتر هینتس است. مهناز مقدسی نیز در این نشست گفت: کتاب دانشگاه تهران؛ دوران تاسیس به مناسبت 90 سالگی دانشگاه تهران تدوین و منتشر شد. نویسنده آن خود دانش آموخته رشته علوم سیاسی از این دانشگاه است. ویرایش متون تاریخی از ویرایش متون تالیفی و ترجمه ای متفاوت است و ویراستار آن باید الزاما اشراف تاریخی داشته باشد. سی وچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران با شعار با کتاب گفت وگو کنیم از بیست وسوم تا سی ام آبان (۱۴۰۵) در سراسر کشور برگزار می شود.