به گزارش ستاد خبری سی وچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران، مراسم بزرگداشت هشتمین دوره هفته ملی کتاب کشاورزی و منابع طبیعی، هم زمان با سی وچهارمین دوره هفته کتاب، دوشنبه (۲۵ آبان ۱۴۰۵) در سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات) برگزار شد. در این مراسم غلامرضا گل محمدی؛ معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، نادر قلی ابراهیمی؛ عضو کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی، غلامرضا امیرخانی؛ رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، عبدالرضا نوروزی چاکلی؛ رئیس پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)، حجت الاسلام والمسلمین محمد رحیمی آنالوجه؛ نماینده ولی فقیه در سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی و علی اکبر نوروزی؛ دبیر ستاد برگزاری هشتمین دوره هفته ملی کتاب کشاورزی و منابع طبیعی، سخن گفتند. دسترسی الکترونیکی به منابع کشاورزی توسعه می یابد غلامرضا گل محمدی در این مراسم با تاکید بر پیوند دانش مکتوب با عمل گفت: دانش مکتوب زمانی ارزشمند است که از کتابخانه ها و مراکز پژوهشی به عرصه عمل و تولید راه پیدا کند و در خدمت حل مسائل بخش کشاورزی قرار گیرد. وی با اشاره به آغاز به کار تالار تخصصی کتب کشاورزی و منابع طبیعی در سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران افزود: این مجموعه با برخورداری از بیش از ۶۰ هزار اثر، بستری ارزشمند برای دسترسی دانشجویان، پژوهشگران و علاقه مندان به منابع علمی تخصصی فراهم کرده است. توسعه دسترسی الکترونیکی به منابع علمی و تقویت زیرساخت های اطلاع رسانی از برنامه های پیش روست و گسترش فرهنگ کتاب خوانی و بهره گیری کاربردی از دانش باید با جدیت دنبال شود. معاون وزیر جهاد کشاورزی درباره پایداری تولید بخش کشاورزی در سال های اخیر گفت: عبور از شرایط دشوار و استمرار تولید در بخش کشاورزی، حاصل تلاش کشاورزان، بهره برداران، کارشناسان و مجموعه وزارت جهاد کشاورزی و اتکای این بخش به دانش، فناوری و برنامه ریزی علمی است. سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی وظیفه دارد از دانش و فناوری تولیدشده حمایت کند، فناوری های موردنیاز را به عرصه تولید وارد سازد و برای تامین امنیت غذایی کشور در سال های آینده برنامه ریزی کند. حفظ امنیت غذایی و پاسخگویی به نیازهای آینده کشور، مستلزم پیوند موثر پژوهش با تولید و بهره گیری مستمر از دانش و فناوری است. گل محمدی با اشاره به اجرای بند ث ماده ۳۳ برنامه هفتم پیشرفت و تصویب ساختار این سازمان در شورای عالی اداری ادامه داد: شرایط اقلیمی، محدودیت منابع آب و خاک و نیازهای آینده کشور، تقویت توان علمی بخش کشاورزی را ضروری ساخته است. حمایت از دانش و فناوری تولیدشده در داخل و برنامه ریزی بلندمدت برای نیازهای آینده، از الزامات حفظ امنیت غذایی کشور است و انتظار می رود کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی از این سازمان و ماموریت های پژوهشی آن حمایت کند. فاصله توانمندی دانش بنیان ها با بهره گیری از آنها زیاد است نادر قلی ابراهیمی در این مراسم با تاکید بر فاصله جایگاه اقتصادی کشاورزی با اعتبارات آن گفت: بر اساس آمار رسمی بانک مرکزی، سهم بخش کشاورزی در اقتصاد ملی ۱۰.۸ درصد است. سهم این بخش از اعتبارات تخصیصی در بودجه های سنواتی معمولا حدود ۲ تا ۳ درصد بوده است. این فاصله ضرورت بازنگری در نحوه تخصیص منابع و حمایت های مالی از بخش کشاورزی را نشان می دهد. منابع قابل توجهی برای تقویت حوزه فناوری و دانش بنیان و حمایت از فعالیت های پژوهشی در نظر گرفته شده است و باید با پیگیری وزارت جهاد کشاورزی و سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زمینه تخصیص و بهره برداری موثر از آنها فراهم شود. عضو کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی درباره شرکت های دانش بنیان کشاورزی افزود: با وجود ظرفیت های ایجادشده، هنوز فاصله قابل توجهی میان توانمندی های موجود و میزان بهره گیری از آنها وجود دارد. موسسات تحقیقاتی، مراکز پژوهشی، ایستگاه های تحقیقاتی و آزمایشگاه های تخصصی سازمان تات، سرمایه ارزشمندی برای توسعه کشاورزی کشور هستند و خدمات علمی و فنی آنها می تواند در حمایت از کشاورزان، دامداران، مرتع داران و فعالان حوزه آبزی پروری اثرگذار باشد. وی درباره الزامات افزایش بهره وری در بخش کشاورزی ادامه داد: باید با استفاده بهینه از منابع موجود، فناوری های نوین و دستاوردهای پژوهشی، امکان افزایش تولید را با حداقل مصرف آب و خاک فراهم کنیم. مردم شایسته بهترین خدمات و فرصت ها هستند و مسئولیت های مدیریتی باید در اختیار افرادی قرار گیرد که از توانایی، تخصص، شایستگی و کفایت لازم برای پیشبرد امور برخوردارند. مرجعیت علمی با اثرگذاری محقق می شود عبدالرضا نوروزی چاکلی در این مراسم با تشریح الزامات دستیابی به مرجعیت علمی گفت: مرجعیت علمی به معنای پیشگامی در حوزه های دانش و فناوری، توانمندی در مرزهای دانش و برخورداری از جایگاهی اثرگذار در توسعه و پیشرفت علمی است. تحقق این جایگاه می تواند اقتدار علمی کشور را افزایش دهد و زمینه گسترش تعامل های بین المللی را فراهم کند. کتاب ها صرفا ابزار انتقال اطلاعات نیستند. این آثار در شکل دهی مبانی نظری و فلسفی رشته های علمی، تغییر نگرش ها و تثبیت چارچوب های معرفتی و روش شناختی نقش اساسی دارند. رئیس پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران درباره نسبت مقاله و کتاب افزود: مقالات علمی در معرفی مفاهیم و واژگان جدید نقش آفرین هستند. تثبیت و گسترش این مفاهیم در حوزه های تخصصی تا حد زیادی از طریق کتاب ها صورت می گیرد. کتاب های تخصصی با ایجاد زمینه بحث و نقد علمی، به شکل گیری گفتمان علمی و شناسایی اولویت های پژوهشی کمک می کنند. برای تقویت جایگاه علمی کشور باید فعالیت های پژوهشی به سمت حل مسائل جامعه هدایت شوند و به افزایش نفوذ اجتماعی پژوهش و پاسخگویی به نیازهای صنعت منجر شود. این پژوهشگر حوزه علم اطلاعات درباره نظام ارزیابی پژوهش ادامه داد: ارزیابی پژوهشگران و آثار علمی نباید صرفا بر تعداد کتاب ها و منابع منتشرشده استوار باشد. میزان تاثیرگذاری آثار در حل مسائل جامعه، عمق علمی پژوهش ها و کیفیت دستاوردهای علمی نیز باید در این ارزیابی ها مورد توجه قرار گیرد. در حوزه هایی مانند کشاورزی، بسیاری از فعالیت ها ماهیتی گروهی دارند و نظام ارزیابی باید متناسب با ویژگی ها و اقتضائات هر رشته و سازمان طراحی شود. توسعه پژوهش های بین رشته ای، گسترش تعامل های علمی بین المللی، تقویت ارتباط دانشگاه با صنعت و حفظ سرمایه انسانی متخصص از دیگر الزامات ارتقای مرجعیت علمی است. این مراکز باید در تولید کتاب های تخصصی، کیفیت، عمق علمی و میزان اثرگذاری آثار را در اولویت قرار دهند. کتاب های تخصصی و منابع آموزشی دانشگاهی علاوه بر شکل دهی به بنیان فکری نسل آینده پژوهشگران، می توانند در جهت دهی به مسیر علمی کشور نقش آفرین باشند. هوشمندسازی به محورهای هفته کتاب کشاورزی اضافه شد علی اکبر نوروزی در این مراسم با تشریح روند برگزاری هشتمین دوره هفته ملی کتاب کشاورزی و منابع طبیعی گفت: فرآیند اجرایی از اردیبهشت 1405 و با تشکیل دبیرخانه و مکاتبه با دانشکده های کشاورزی و منابع طبیعی آغاز شد و آثار دریافتی در قالب نسخه های چاپی و الکترونیکی مورد بررسی و داوری قرار گرفتند. آثار ارسالی در ۱۰ حوزه موضوعی از جمله آب، خاک، ماشین آلات، مسائل اقتصادی و اجتماعی و هوشمندسازی کشاورزی بررسی شدند. به دلیل افزایش آثار مرتبط با فناوری های نوین، حوزه هوشمندسازی امسال به محورهای ارزیابی اضافه شد و در مجموع ۱۱۴ اثر در بخش های مختلف دریافت و ارزیابی شد. دبیر ستاد برگزاری هشتمین دوره هفته ملی کتاب کشاورزی و منابع طبیعی درباره معیارهای داوری این دوره افزود: سال انتشار اثر، اعتبار علمی و کتاب شناختی، تازگی محتوا، گستره مخاطبان، اعتبار ناشر، تخصص مولفان و ساختار محتوایی کتاب در ارزیابی مورد توجه قرار گرفت. بیش از ۲۰ دانشگاه، ۲۱ موسسه و ۳۴ مرکز تحقیقاتی در کنار دستگاه های اجرایی، ناشران و بخش خصوصی در این رویداد مشارکت داشتند. ارزیابی آثار ترویجی با همکاری استادان دانشگاه های تهران و تربیت مدرس و متخصصان سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی انجام شد و از میان ۲۸ نشریه ترویجی این سازمان، یک نشریه به عنوان اثر برتر و یک نشریه شایسته تقدیر انتخاب شد. انتخاب مجلات علمی برتر با اتکا به ارزیابی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری انجام شد. رئیس مرکز فناوری اطلاعات و اطلاع رسانی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی در بخش دیگری از سخنان خود درباره پایش ماهواره ای اراضی گفت: پایش ماهواره ای یکی از ابزارهای مهم این سازمان برای نظارت بر اجرای الگوی کشت است. با استفاده از داده های رایگان ماهواره های سنتینل ۲، تصاویر مناطق مختلف کشور دریافت و پردازش می شود و این تصاویر امکان پایش مستمر اراضی را در دوره های زمانی حدود پنج روزه فراهم می کنند. هر تصویر ماهواره ای شامل میلیون ها سلول اطلاعاتی با قدرت تفکیک مکانی ۱۰ متر است و پردازش این حجم از داده ها در مقیاس ملی با رایانه های معمولی امکان پذیر نیست. مرکز داده و زیرساخت پردازشی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی در تبدیل تصاویر خام به نقشه های کاربردی نقش مهمی دارد. وی ادامه داد: در مرحله نخست، نقشه پوشش گیاهی کشور تهیه می شود و پس از تفکیک اراضی کشاورزی از سایر پوشش ها، اطلاعات اراضی زراعی آبی و دیم استخراج می شود. تاکنون نقشه های تخصصی حدود هشت محصول از جمله گندم، جو، برنج، کلزا، ذرت، یونجه، سیب زمینی و پیاز تهیه شده و اطلاعات مربوط به حدود ۲۴ استان کشور آما ده است. این نقشه ها می توانند در اختیار وزارت جهاد کشاورزی و سایر دستگاه های مرتبط قرار گیرند و مبنای تصمیم گیری درباره سطح زیرکشت و میزان انطباق تولید با برنامه های مصوب باشند. یکی از مطالعات انجام شده، بررسی تغییرات سطح زیرکشت در حوضه زاینده رود از سال ۱۳۵۴ تا ۱۴۰۴ است. ارائه داده های مستند و نقشه های مکانی می تواند به شناخت دقیق تر تحولات منطقه ای و بررسی تغییرات الگوی کشت کمک کند و زمینه گفت وگوی علمی میان دستگاه های اجرایی و استان های مرتبط را فراهم کند. کتاب همچنان مرجع معتبر انتقال دانش است غلامرضا امیرخانی در این مراسم با تاکید بر اعتبار کتاب گفت: با وجود توسعه فناوری های نوین و تغییر شیوه های دسترسی به اطلاعات، کتاب همچنان یکی از معتبرترین منابع انتقال دانش و دستیابی به اطلاعات مستند است. گسترش اطلاعات ناقص و فاقد پشتوانه علمی در فضای مجازی، توجه بیشتر به منابع علمی و مستند را ضروری ساخته است و تقویت فرهنگ کتاب خوانی با مشارکت خانواده ها، مدارس و نهادهای فرهنگی باید از دوران کودکی مورد توجه قرار گیرد. برای حفظ جایگاه کتاب در زندگی نسل جوان، باید راهکارهای متناسب با تغییرات فناوری طراحی شود. دستاوردهای سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی در انتشار آثار علمی و توسعه پایگاه های اطلاعاتی، بخشی از سرمایه علمی کشور محسوب می شود و بخشی از این منابع در کتابخانه ملی نیز در دسترس علاقه مندان و پژوهشگران سراسر کشور قرار می گیرد. هر موسسه هرماه یک کتاب معرفی کند حجت الاسلام والمسلمین محمد رحیمی آنالوجه در این مراسم با اشاره به سرنوشت بسیاری از آثار علمی گفت: بسیاری از کتاب های ارزشمند پس از انتشار، صرفا در کتابخانه ها و آرشیوها باقی می مانند. حتی متخصصان و فعالان یک حوزه نیز ممکن است از آثار منتشرشده در زمینه تخصصی خود اطلاع کافی نداشته باشند. هر کتاب حاصل سال ها تجربه، تحقیق و تلاش علمی یک پژوهشگر است و معرفی هدفمند این آثار می تواند زمینه بهره گیری بیشتر جامعه علمی از دانش تولیدشده را فراهم کند. معرفی کتاب فرصتی برای ارتباط مخاطبان با اندیشه نویسندگان است و این ارتباط می تواند انگیزه مطالعه و استفاده از دستاوردهای علمی را افزایش دهد. مسئول حوزه نمایندگی ولی فقیه در سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی درباره تجربه طرح هر ماه یک یار مهربان توضیح داد: این تجربه می تواند الگویی برای معرفی مستمر آثار در موسسات باشد و موسسات و مراکز تحقیقاتی این سازمان می توانند با معرفی حداقل یک کتاب در هر ماه، نقش فعال تری در ترویج دانش مکتوب کشاورزی ایفا کنند. پیش از این، بسیاری از کتابخانه های تخصصی کشاورزی به صورت پراکنده فعالیت می کردند و ایجاد یک مجموعه تخصصی می تواند به انسجام منابع و تسهیل بهره مندی پژوهشگران کمک کند. در کنار تجمیع منابع، باید زمینه آگاهی مراکز دانشگاهی از ظرفیت های این کتابخانه فراهم شود. معرفی مستمر کتاب در موسسات تحقیقاتی و توسعه دسترسی دیجیتال به منابع علمی، دو ظرفیت مکمل برای افزایش بهره مندی جامعه علمی و اجرایی کشور از دانش تولیدشده در بخش کشاورزی و منابع طبیعی است. برگزیدگان هشتمین هفته ملی کتاب کشاورزی و منابع طبیعی اعلام شدند در پایان این مراسم از برگزیدگان هشتمین هفته ملی کتاب کشاورزی و منابع طبیعی تقدیر شد. اسامی برگزیدگان این دوره به شرح زیر است: حسن احمدی، عضو هیات علمی دانشگاه تهران و رئیس گروه علوم کشاورزی فرهنگستان علوم به عنوان نویسنده پیشکسوت برتر؛ کتاب دانش تولید گیاهان زراعی ایران ، نوشته حسن امیری اوغان به عنوان کتاب برتر؛ کتاب محصولات تراریخته: قوانین و مقررات ایمنی زیستی ، نوشته غلامرضا صالحی جوزانی به عنوان کتاب شایسته تقدیر؛ کتاب تولید و مصرف گیاهان مرتعی ایران، جلد سوم: مراتع مناطق استپی و بیابانی ایران ، نوشته مرتضی اکبرزاده به عنوان کتاب شایسته تقدیر؛ کتاب زیستگاه های مصنوع ایران ، نوشته سیامک بهزادی به عنوان کتاب شایسته تقدیر؛ مجله باغبانی و تحقیقات پس از برداشت به سردبیری فرید مرادی نژاد به عنوان مجله علمی برتر؛ نشریه علوم و فنون دامپروری به سردبیری نادر پاپی به عنوان مجله ترویجی برتر؛ نشریه حبوبات به سردبیری همایون کانونی به عنوان مجله ترویجی شایسته تقدیر؛ اثر ارائه روش های بهینه تولید بره در سامانه عشایری پرورش گوسفند ، نوشته محمود صحرائی به عنوان اثر ترویجی برتر؛ اثر مگس جالیز و روش های مدیریت آن ، نوشته رضا نامداری به عنوان اثر ترویجی شایسته تقدیر؛ دستنامه ریزش دانه، مقاومت به آن و برداشت مکانیزه کنجد ، نوشته مجید غلامحسینی به عنوان دستنامه برتر؛ سازمان ترویج مطالعه و نشر جهاد دانشگاهی به عنوان ناشر برتر؛ مرکز نشر دانشگاهی به عنوان ناشر شایسته تقدیر. سی وچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران با شعار با کتاب گفت وگو کنیم از بیست وسوم تا سی ام آبان (۱۴۰۵) در سراسر کشور برگزار می شود.