ذوالقرنین کوروش هخامنشی، شاه ایران، - 529ق.م.
ذوالقرنین کوروش هخامنشی، شاه ایران، - 529ق.م.
در خصوص تطبیق ذوالقرنین ذکر شده در قرآن (سورهی کهف، آیات 100-83) با شخصیتهای تاریخی، میان پژوهشگران توافقی وجود ندارد. اما از میان گزینههای موجود، دو شخصیت باستانی بیشتر قابل تطبیقاند که هر دو با تاریخ عصر هخامنشی در ارتباطاند؛ یکی، کورش کبیر، موسس سلسلهی هخامنشی و دیگری اسکندر مقدونی مضمحل کنندهی این امپراتوری. نگارنده در کتاب حاضر طی سه بخش به این مساله میپردازد. در بخش نخست به عنوان ذوالقرنین و این که به چه کسی تعلق دارد اشاره میکند. در بخش دوم و سوم نیز به ترتیب شخصیت و رفتار اسکندر مقدونی و نیز کوروش هخامنشی را بر اساس شواهد و مدارک بررسی میکند. در بخش مربوط به اسکندر شرح مفصلی از هنگام زایش تا حمله به ایران و جنگهای متعدد با ایرانیان و سرانجام مرگ زودهنگام وی بیان شده است. نویسنده به ادعای خدایی اسکندر اشاره دارد و آن را اوج ارتداد سردار مقدونی میداند. یکی از دلایل یکی دانستن کورش یا اسکندر با ذوالقرنین، معنی این عنوان است. ذوالقرنین به معنی صاحب دو شاخ است. سکههایی از اسکندر باقی مانده که در میان موهای وی دو شاخ کوچک بیرون زده که به نظر میرسد شاخ قوچ (حیوان منسوب به معبد آمون) باشد. همچنین نقش انسان بالداری در پاسارگاد، در فارس باقی مانده که آن را منسوب به کوروش کبیر میدانند. این نقش بالدار تاجی بر سر دارد که دو شاخ بر بالای آن دیده میشود.