تجدد دنیویگرایی - ایران تجدد - ایران - تاریخ روشنفکری - ایران
تجدد دنیویگرایی - ایران تجدد - ایران - تاریخ روشنفکری - ایران
نگارنده در مجلد دوم از این مجموعه کوشیده، تحلیلی از آثار روشنفکران در باب دین و اصلاح دینی به دست دهد. بر این اساس کتاب حاضر در چهار بخش و ذیل این عناوین تدوین یافته است: زمینههای تجدد و دینزدایی در ایران و نخستین متفکران جدید ایران، تجدد و اصلاح دین در اندیشهی سیدجمالالدین اسدآبادی، تجدد و دینزدایی در اندیشههای میرزا ملکمخان ناظمالدوله و میرزا عبدالرحیم طالبوف، و تجدد و دینزدایی در اندیشههای میرزاآقاخان کرمانی و میرزا یوسفخان مستشارالدوله. نویسنده برای نمونه در آغاز کتاب، خاطرنشان میسازد: "... در درون مسیحیت، دو جریان عمدهی کاتولیک وابسته به کلیسای رسمی مسیحیت غرب جهان مسیحیت و پروتستان که به انتقاد از مبادی خبری کلیسای کاتولیک میپرداختند، طریقت اومانیسم و مدرنیسم را با مسیحیت، جمع میکردند. بدینمعنی که در قبال مسیحیت مدرن پروتستانی که با نهضت اصلاح دینی، نضج گرفت، کاتولیسیسم نیز بعد از شورای "ترنت" با نهضت ضد اصلاح دینی به تجدید و بازسازی و نوسازی ارکان و مبادی تفکر سنتی خود متوجه گردید و الهیات عقلی خود را از "تومیسم" به "نئوتومیسم" انتقال داد. با این اوصاف، دین در چهار حوزهی الهیات طبیعی (دئیسم)، فلسفهی الحادی (آتئیسم)، پروتستانتیسم و کاتولیسیسم به مدرنیسم روی آورد تا با تمدن و شئون فرهنگی جدید مناسب و مطابق گردد و عمری شود".