تذکره الطریق فی مصائب حجاج بیتالله العتیق
مدینه - سیر و سیاحت مکه - سفرنامهها
تذکره الطریق فی مصائب حجاج بیتالله العتیق
مدینه - سیر و سیاحت مکه - سفرنامهها
اطلاعات تکمیلی
معرفی مختصر کتاب
امتیاز این سفرنامه در چندین نکته بس مهم است. نخست آنکه کهنترین سفرنامه دوره قاجاریه است. دوم آنکه نویسنده آن یک شاهزاده فرهیخته هندی است که فرهنگ بسیار ویژه شیعی دارد و علاقهمندیاش به حفظ تاریخها و سالها بسیار گسترده و جدی است. سوم آنکه تنها سفرنامهای است از سفر کسی که به هر دلیل دیر به حج رسیده و مجبور شده است قریب یک سال را در مدینه و مکه سپری کند تا موسم حج فرا رسد. زندگی یک شیعه فرهیخته هندی شاهزاده فضای خاصی را در این سفرنامه پدیدآورده است. حافظ محمد، نویسنده این اثر، سفرنامهاش را به صورت روزانه یا به قول خودش «روزنامچه یوم به یوم» نوشته است. جزئیاتی که وی در این سفرنامه به دست داده و ثبت حرکات روزانه مؤلف، حاکی از این واقعیت است. در این کتاب برخی از اطلاعات تاریخی وجود دارد که از جهاتی میتواند قابل توجه باشد. بخش عمده این اطلاعات مربوط به دولت اول وهابیان در آستانه سقوط و حدود دو سه سال پیش از حمله نیروهای ابراهیم پاشا به آنهاست. عبدالله بن سعود رهبر وهابیان در منطقهای که حافظ محمد ماهها در رفت و برگشت با بیچارگی و مشکل در آنجا بسر برده، حکومت میکرده است. در همان زمان، هر لحظه ترس از حمله نیروهای مصری نیز وجود داشته است. این اتفاقات در سفرنامه حاضر انعکاس یافته است.
