برنامهنویسی - راهنمای آموزشی
برنامهنویسی - راهنمای آموزشی
سرمایهداری پدیدهای جهانی است و به مثابهی یک نظام جهانی عمل میکند. این نظام دارای ساختها و کار کردهای جهان شمول است در نتیجه کشورهای پیشرفته و تحت سلطه را باید به مثابهی بخشهایی از یک نظام جهانی بررسی کرد. کارکرد صدور سرمایه در این نظام که اساساً از نیاز سرمایهی انحصار امپریالیستی به ارزش بخشیدن به خویش در مقیاس جهانی سرچشمه گرفته است عامل اساسی بقای این نظام است. این کتاب در 3 بخش تنظیم شده است. در دو فصل اول کتاب، طی بحث تئوریک قانونمندیهای عام حاکم برتحولات سرمایهداری جهانی به اجمال مطرح گردیده و مهمترین اصول حاکم بین کشورهای مرکز و کشورهای پیرامون (کشورهای نسل دوم این استراتژی) بیان شده است. در این فصل، موضوعاتی از قبیل مراحل ادواری بحران و گسترش سرمایهداری تقسیم کار بینالملل و مدل ویژهی انباشت سرمایه در هر مرحله از ادوار گسترش، به عنوان قانونمندیهای عام حاکم برتحولات سرمایهداری جهانی به بحث گذاشته شده است. فصل اول از بخش دوم به بررسی بحران سرمایهداری در نیمه دوم دههی 1960 اختصاص یافته است. شاخصههای بحران مزبور طی مباحثی از قبیل تضادهای موجود بین آمریکا، اروپا و ژاپن، کسری موازنهی سرمایهای آمریکا و کسری تراز بازرگانی این کشور، کسری موازنهی بودجهای آمریکا، رشد نیروهای رادیکال در سطح جهانی و در داخل کشورهای مرکز، رشد تکنولوژیهای جدید و ضرورت انتقال تکنولوژیهای قدیمیتر به پیرامون مانند آنها طرح شده است. در فصل دوم این بخش، راهحلهای کشورهای مرکز برای حل بحرانهای مذکور شامل حذف نظام بر تن وودرز، بالابردن قیمت نفت، انتقال تکنولوژی متوسط و پایین و کاربر و ضد محیطزیست، به پیرامون، صدور کالاهای مصرفی از پیرامون به مرکز و پرداخت وام به کشورهای صنعتی بررسی شده است. در فصل اول بخش سوم، یکی از پاسخهای کشورهای مرکز بحران نیمهی دوم 1960 یعنی استراتژی توسعهی صادرات بررسی و عوامل موثر داخلی و خارجی شکل گیری این استراتژی مطرح شده است. در فصل دوم به دستاوردهای استراتژی توسعهی صادرات اشاره و نشان داده شده است که هر چند کشورهایی که در این توسعه قرار گرفتهاند از نقطه نظر برخی شاخصههای اقتصادی به درجات قابل توجهی از رشد دست یافتهاند اما در زمینههای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی با معضلات بسیاری رو به رو هستند. در فصل آخر به بررسی موانع موجود بر سر راه کشورهایی پرداخته شده است که از اواخر دههی 1970 تصمیم به اجرای این استراتژی گرفته و به نسل دوم آن معروف شدهاند.