تجلی دین در نمایش شرق و غرب
نمایش - جنبههای اخلاقی نمایش - جنبههای مذهبی
تجلی دین در نمایش شرق و غرب
نمایش - جنبههای اخلاقی نمایش - جنبههای مذهبی
اطلاعات تکمیلی
معرفی مختصر کتاب
مجلد چهارم از مجموعه پژوهشهای تئاتر دینی به بررسی تفاوتها و اشتراکات میان سهگونهی مهم نمایشی ـ تئاتر مذهبی قرون وسطی، تغذیه، و تئاتر نو (Noh) ـ برخاسته از سه دین بزرگ غربی و شرقی ـ مسیحیت، اسلام، و بودیسم ـ اختصاص دارد. بر این اساس، نخست تعاریفی از دین و به ویژه ادیان مورد بحث در این تحقیق و رابطه و مطابقت میان آنان عرضه گردیده و سپس به کلیاتی در خصوص هنر دینی و نمایش مذهبی پرداخته شده است. در ادامه نیز با بررسی اجمالی در زمینهی سهگونه نمایش مذهبی پرداخته شده است. در ادامه نیز با بررسی اجمالی در زمینهی سهگونه نمایش مذهبی، متاثر از سه دین مذکور یعنی نمایش مذهبی قرون وسطی (متاثر از مسیحیت)، تعزیه (متاثر از اسلام) و تئاتر نوی ژاپن (متاثر از بودیسم)، به وجوه تفاوت و مشابهت آنان از منظر تطبیقی اشاره گردیده و نتایجی از این قبیل به دست داده شده است: 1- مهمترین و شاید آشکارترین شباهت میان سهگونهی نمایشی ذکر شده آنست که همگی به طبع موضوعات خاص خود و تحت تاثیر مولفههای دینی، عمدتا به مسائل و مضامین روحانی، قدسی و فرازمینی پرداخته و همواره اشخاصی در رتبهی پیامبران و اولیا و یا قدیسین و روحانیان، را به منزلهی شخصیتمحوری مورد توجه قرار دادهاند؛ 2- همین شباهت، البته به دلیل تفاوت دیدگاه دینی و همچنین پیشینهی فرهنگی و اجتماعی در شرق و غرب، باعث ایجاد تفاوتهای آشکار در مضمون و محتوا و در شکل و قالب اجرایی آثار گردیده است؛ 3- به لحاظ مضمون و محتوا، شباهت و نزدیکی بیشتری میان تئاتر مذهبی در قرون وسطی اروپا (مصائب و آلام مسیح (ع)) و تعزیهی ایران (مصائب حضرت سیدالشهدا حسین بن علی (ع)) قابل مشاهده است و این شاید متاثر از قرابت دینی میان اسلام و مسیحیت به منزلهی ادیان توحیدی نسبت به بودیسم باشد؛ 4- از سوی دیگر در قالب و شیوههای اجرایی (ساختار متن نمایشی، بازیگری، موسیقی، صحنهآرایی و...) برخلاف مضمون و محتوا، نزدیکی و قرابت میان شیوهی اجرای تعزیه و تئاتر نوی ژاپن بیشتر است. که البته به قرابت فرهنگی و جهانبینی شرقی در این دو گونهی نمایشی بازمیگردد؛ 5- در برخی موارد نیز مانند زبان ارتباطی (نمایشی) شاهد تفاوتهای آشکار میان هر سهگونهی نمایشی هستیم.
