ماوراءالنهر - آثار تاریخی خوارزم - آثار تاریخی ماوراءالنهر
ماوراءالنهر - آثار تاریخی خوارزم - آثار تاریخی ماوراءالنهر
ورا رود یا به عربی "ماورالنهر"، عنوانی است که به سرزمینهای آن سوی رود سیحون و جیحون داده میشود. سمرقند و بخارا از شهرهای معروف این ناحیه به شمار میرود. نگارنده در کتاب حاضر (جلد دوم از معرفی آثار تاریخی ورارود و خوارزم) به آثار موجود در شهرهای ترمذ، ختلان، شهر سبز (کش)، حصار، پنجکنت، بدخشان، مرو، ختل و... میپردازد. وی با سفر به ورارود و بازدید از آثار و ابنیهی تاریخی منطقه، حاصل مشاهدات خویش را در کتاب آورده است. نویسنده همچنین به آبادیهای بین راه اشاره دارد و مسیر شهرهای اصلی را ترسیم میکند. مساجد و مقابر، بیشترین آثاری است که به آنها اشاره شده است. از جملهی این آثار میتوان به آرامگاه رودکی، معبد پنجکنت، مقبرهی خلیفه حسن بدخشانی، مسجد جامع دوشنبه، حمامهای دهکدهی زرافشان، غارهای مسکونی و قلعههای کنار دریای پنج، آتشکدهی ورنگ و... اشاره کرد. بخش دوم کتاب با عنوان "پیوستها"، به معرفی آثار و بناهای تاریخی غزنی، بلخ، هرات و دهستان اختصاص دارد؛ ضمن آن که متن کتیبهی سرخ کوتل بغلان ـ متعلق به کنشیکا، پادشاه کوشانی سدهی دوم میلادی ـ به آن ضمیمه شده است. در این بخش تحلیل و ترجمهی کتیبهی مزبور اثر عبدالحی حبیبی، که در سال 1342 ش در کابل منتشر شده، به تفصیل آورده شده است. پایانبخش مطالب کتاب نیز تصاویر متعددی از آثار و ابنیهی معرفی شده در کتاب است.