فلسفه اسلامی - نقد و تفسیر سبزواری، سیدعبدالاعلی، 1288؟ - 1372
فلسفه اسلامی - نقد و تفسیر سبزواری، سیدعبدالاعلی، 1288؟ - 1372
تحقیق در آثار مرحوم «سبزهواری (ره)»، گویای این نکته است که نه تنها ایشان صاحب اندیشهای قوی در مسائل فلسفی و عقلی بودهاند و کلامشان از نسخ پراکندهگویی نیست، بلکه با روشی خاص به نحوی در مسائل عقلی قدم میگذارد که حاصل آن یک نظام فکری فلسفی متفاوت است. نظامی که چون حلقههای زنجیر، هر حلقه، مبنا و شالودة حلقه بعدی است تا اینکه در نهایت و در بالاترین مرتبه، تغییری خاص، دقیق و بسیار متفاوت از توحید ارائه میکند که با آنچه در حکمت متعالیه و مبتنی بر وحدت وجود است بسیار متفاوت است. سبزهواری (ره) با ردّ انکار اصل سنخیت میان علت و معلول در واجب و ممکن، اشتراک، اشتراک معنوی وجود را که اساس حکمت متعالیه و شالودة اصالت وجود است، نفی میکند و قائل به اشتراک لفظی وجود و سایر صفات میان خدا و خلق میشود. اما عدم سنخیت میان خدا و خلق در اندیشة سبزهواری(ره)، نه تنها وحود وجود را به این معنی که حقیقت وجود در همة موجودات اعم از واجب و ممکن یکی است و غیر از او چیزی نیست، سوق میدهد، بلکه به این اندیشه که، تباین ذاتی خداوند و ممکنات، بیان کنندة توحید حقیقی و آشکار کنندة اینکه خداوند در نهایت یگانگی است و هیچ کس با او به هیچ وجهی شریک نیست نیز هدایت میکند. کتاب حاضر، مشتمل بر شرح و بیان بخشی از اندیشههای فلسفی و کلامی سیدعبدالاعلی سبزهواری(ره) است که از آثار موجود ایشان، استنباط و نگاشته شده است. این کتاب از چهار بخش تشکیل شده است. نخست، به مسائلی از امور عامه که حکم مبنا و مقدمه بر بحث از خدا و صفات آن را دارد، پرداخته است. در بخش دیگر، از توحید، وحدت وجود، الهیات سلبی و توحید افعالی بحث میشود. بخش بعدی در نبودت، امامت و مسائل مربوط به آنهاست، و بخش پایانی در باب معاد و متعلقات آن سخن میگوید.