فارسی - گویشها اسفراینی - دستور
فارسی - گویشها اسفراینی - دستور
اسفراین از دیرباز در کنار دیگر شهرهای کهن خراسان بزرگ، جزو مراکز رواج و اشاعۀ زبان دری بوده است، اما سلطۀ اقوام مهاجم و به تبع آن رواج زبان و فرهنگ آنان در خراسان که خاستگاه این زبان محسوب میشود، تاثیرات سوئی برجای گذاشته که اسفراین نیز از این تاثیرات محفوظ نمانده است. آنچه در استمرار این هجومهای سیاسی و فرهنگی، مایۀ بقای زبان در کشور ما بوده، ظهور صدها شاعر و نویسنده است که در این سرزمین، بالیده و آثاری به زبان دری از خویش برجای گذاشتهاند. علاوه بر سلطۀ سیاسی و فرهنگی بیگانگان، که از اوایل قرن پنجم تا ظهور صفویه در قرن دهم ادامه داشت و فرهنگ و زبان و حتی آداب و رسوم ما را به شدت متحول ساخت، در سدههای اخیر، کوچاندن اجباری اقوام ترک و کرد به شمال خراسان و از جمله اسفراین، بنابر ملاحظات سیاسی از سوی حکام وقت، عامل دیگری در سست کردن پایههای دیرساختۀ زبان دری در این ناحیه بوده است. اما به رغم وجود این عوامل ناخوش، گویش مردم اسفراین سینه به سینه منتقل شده است. کتاب حاضر به بررسی حدود 3000 واژۀ اسفراینی با ذکر این اطلاعات، اختصاص یافته است: ضبط واژه؛ آوانگاری واژه؛ تعیین مقولۀ دستوری؛ کاربرد و معنی آن در زبان فارسی رسمی؛ ذکر مثال در صورت لزوم؛ ذکر معانی کنایی؛ معادل (مترادف) واژه درخور گویش؛ شکل و مفهوم واژه در گویشهای افغانی و لری؛ شاهد مثال از متون نظم و نثر فارسی یا ادبیات عامه؛ ریشۀ ابی واژه؛ و متل مربوط به آن.