مسافرتنامه کرمان و بلوچستان (بلوک گردشی به مدت سه ماهه) 21 جمادیالثانیه تا 25 رمضان 1311 قمری
سفرنامهها فرمانفرما، عبدالحسین میرزا، 1318 - 1236 - سفرها - ایران - کرمان (استان) فرمانفرما، عبدالحسین میرزا، 1318 - 1236 - سفرها - ایران - سیستان و بلوچستان کرمان (استان) - سیر و سیاحت سیستان و بلوچستان - سیر و سیاحت
مسافرتنامه کرمان و بلوچستان (بلوک گردشی به مدت سه ماهه) 21 جمادیالثانیه تا 25 رمضان 1311 قمری
سفرنامهها فرمانفرما، عبدالحسین میرزا، 1318 - 1236 - سفرها - ایران - کرمان (استان) فرمانفرما، عبدالحسین میرزا، 1318 - 1236 - سفرها - ایران - سیستان و بلوچستان کرمان (استان) - سیر و سیاحت سیستان و بلوچستان - سیر و سیاحت
اطلاعات تکمیلی
معرفی مختصر کتاب
این کتاب شرح مسافرت "عبدالحسین میرزا فرمانفرما" به کرمان و بلوچستان، به منظور "بلوک گردشی" به مدت سه ماه در سال 1311 هـ ق است که از روی تنها نسخه خطی موجود در کتابخانه ملی اتریش، تصحیح و چاپ شده است. عبدالحسین میرزا، پسر دوم فیروز میرزا نصرت الدوله و از نوادگان عباس میرزا بود که سه نوبت به والیگری کرمان و بلوچستان منصوب شد (1309 تا 1311، 1312 تا 1314 و 1324). این مسافرتنامه حاصل بازدید فرمانفرما و گروه همراه او از مناطق کرمان و بلوچستان در آخرین ماههای نخستین مرحله والیگری عبدالحسین میرزا است. از مزایای کتاب، توصیف مشخصات جغرافیایی، شرح راهها و منازل، اسامی آبادیها، گذرگاهها، طایفهها، محصولات، سرشماری نفوس خانوارها و نام کدخدایان و کلانتران و ریشسفیدان و ضابطان و مباشران است. بخشی از مطالب مسافرت نامه، به مسائل نظامی اختصاص دارد مانند توصیف و وضع قلعههای بم، بمپور، فهرج یا ناصریه، نصرت آباد و ذکر وضع خزاین اسلحه قلعه بم به جزئیات، و معرفی محلهایی که عبور دادن توپ از آنجاها موانع دارد. از دیگر خصایص مسافرت نامه فرمانفرما ضبط و ثبت اطلاعات محلی است مانند این که کجا معدن هست، چه کسانی ارباب حرف و صنایع و اعیان و علمای هرآبادی معتبر بودهاند، مقدار آب و نوع محصول، تعداد قنوات و وضع کشت و طرز گاوبندی و تعداد جمعیت آن مکانها چه بوده است؛ از آمدن برف در بم یاد کرده است، نام گیاهان بیابانی که چارپایان میخورند و درختان میوه از قبیل هلوی کاردی، پستی و بلندی راهها و بیابانها مانند وضع ریگ از دقایق مسطورات این مسافرت نامه است. در پایان کتاب تعدادی نقشه، عکس، فهرست منایع دست اول برای بلوچستان، فهرستهای اسامی اشخاص، مکانها، اصطلاحات و فهرست مطالب آمده است.
