جوینی، عطاملکبنمحمد، 681 - 623 ق. جوینی (خاندان) ایران - تاریخ - مغول و ایلخانان، ۶۱۶ - ۷۵۶ق.
جوینی، عطاملکبنمحمد، 681 - 623 ق. جوینی (خاندان) ایران - تاریخ - مغول و ایلخانان، ۶۱۶ - ۷۵۶ق.
با هجوم مغول، شمار زیادی از شهرها و روستاها تخریب و ساکنان آن قتلعام شدند. تاثیر این قتل و غارت و ویرانی در همهچیز بود؛ نه تنها گروهی از علما و فضلا با فجیعترین وضع کشته شدند، بلکه مساجد، مدارس و ابنیۀ متبرکه و موقوفه و کتابخانهها نیز که حاوی کتب بیشمار و خزاین علوم و آثار بودند نابود و گروهی از علم و دانش متواری شدند و دیگر نام و نشانی از علم و فضیلت نماند و فرهنگ بدوی زندگی ایلی ـ اقتصادی و شبانی رایج گشت که به حقیقت ضربهای محکم بر پیکر سیاسی، اجتماعی و اقتصادی ایران زد. در این میان برخی خاندانهای ایرانی با ورود در حکومت مغولان، فرهنگ و تمدن ایران و همچنین شعار دینی و مذهبی را محترم نگه داشته و حفظ کردند. از جملۀ این افراد، خاندان برجسته و مشهور جوینی هستند که با همکاری و استعانت دوستان و دیگران توانستند حدود نیم قرن در دورۀ استیلای مغول، کلیۀ امور مملکتی و اداری اعم از سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و مذهبی را قبضه کنند و بر مسند وزارت و صدارت تکیه زده، در پیشرفت و بقای ایران و بهبود اوضاع و احیای تمدن و فرهنگ این سرزمین جد و جهد نمایند. علت اشتهار خاندان جوینی به لقب صاحب دیوانیان که از قدیمترین و مشهورترین خانوادههای نجیب ایرانی میباشند، اشتغال برخی از بزرگان و افراد برجستۀ این خاندان به شغل صاحب دیوانی در دورههای قبل از مغول میباشد و این افراد در دولت سلجوقیان و خوارزمشاهیان نیز دارای مشاغل مهم و مصدر خدمات عمده بودهاند. در کتاب حاضر خاندان جوینی به تفصیل معرفی شدهاند. نویسنده نخست خاستگاه این خاندان و سپس نسبنامۀ آنان را بررسی کرده است، هریک از افراد خاندان جوینی از جمله شمس الدین محمد وزیر صاحب دیوان، خواجه علاءالدین عطا ملک جوینی، شرفالدین هارون جوینی و... به طور جداگانه معرفی و خدماتش بیان گردیده است.