ایران - روابط خارجی قفقاز - روابط خارجی - ایران قفقاز - تاریخ - از آغاز تا 1813 بهمن میرزا قاجار، 1301 - 1225 ق. - سرگذشتنامه
ایران - روابط خارجی قفقاز - روابط خارجی - ایران قفقاز - تاریخ - از آغاز تا 1813 بهمن میرزا قاجار، 1301 - 1225 ق. - سرگذشتنامه
در این کتاب، تاریخ منطقهی قفقاز و چگونگی جدایی آن از ایران، در قبل از جنگهای روس و ایران، روایت میشود. "از زمان شکلگیری حکومت هخامنشیان تا دورهی زندیه، قفقاز، همواره ایرانی مانده اما با خلأ قدرت پس از مرگ نادر در سال 1160 ق بعضی از خوانین ـ که دولت ایران به وسیلهی آنها منطقه را امنیت میبخشید ـ پس از مشاهدهی ضعف و فتور در حاکمیت ایران و برای حفظ منافع به سمت قدرت نوظهور شمالی رفتند؛ حکامی همچون جواد خان گنجهای که با روسها برنتافتند و برای حفظ سرزمین مادری حاضر به تسلیم در برابر روسیه نشدند، به شکل دهشتناکی به همراه خانواده قتل عام شدند و این مسئله دل حکام طرفداران ایران را خالی کرد، خانهایی همچون ابراهیم خلیلخان جوانشیر که با هدف امتیاز و قدرت بیشتر با روسها گره خورده بود، وقتی به کنه ماجرا پی برد و کوشید خود را به نیروهای ایران تسلیم کند، همراه حدود سی تن از خانواده و همراهانش در نیمهی اول راه به شکلی فجیع کشته شد. برخی نیز مانند میر مصطفی خان تالش هنگامی فهمیدند حاکم بیاختیار هستند که فرصت برای هر گونه اقدامی علیه روسها دیر شده بود. اما چه سود که بعدها متوجه اشتباه خود شدند. چیزی که ماند تصرف منطقه و تحمیل عهدنامهی گلستان و ترکمانچای بود که خود حکایتی دراز دارد".