خودسرگذشتنامههای داستانی فارسی خاضع، اردشیر، - - خاطرات زردشتیان - ایران - خاطرات
خودسرگذشتنامههای داستانی فارسی خاضع، اردشیر، - - خاطرات زردشتیان - ایران - خاطرات
این کتاب، خودسرگذشتنامهای از «اردشیر خدارحم مرزبان بنشاهی» است. اردشير خدارحم مرزبان، با تخلص شعري «خاضع» در حدود سال 1280خورشيدي در روستاي «الهآبادِ» رستاق در نزديكي شهر يزد زاده شد. پس از پايان تحصيلات ابتدايي در دبستان گودرزي، بهكار كشاورزي پرداخت. چون طبعي روان داشت، استاد «بمان»، آموزگار دبستان، او را به سرودن شعر تشويق كرد و تخلص«خاضع» به او داد. «خاضع» در سال 1306خورشيدي براي نخستين بار به هندوستان رفت و در بمبئي بهكار مشغول شد و جلد اول ديوان خود را در همان شهر چاپ و منتشر ساخت. او در سال 1310خورشيدي، كتابفروشي و انتشارات خاضع را در شهر بمبئي بنياد نهاد و به انتشار و پخش كتابها و نشريههاي فارسيزبان در هند پرداخت و نمايندگي بسياري از مجلههاي فارسي در هند را برعهده گرفت. او در شناساندن فرهنگ و ادب ايران به مردم هند كوششي بسزا كرد و چندين كتاب ديني، ادبي و... را به فارسي در آنجا منتشر ساخت. در سال 1314خورشيدي، ساختمان دبستان دخترانهاي را پايهريزي كرد و براي ساخت آن و تهیه هزينه آموزگاران به جمعآوري خيرات پرداخت، ولي چون كافي نبود از اينرو به نزد روانشاد «شاهپور فريدون الهآبادي»، ساكن كلكته رفت و او تمام مخارج دبستان را برعهده گرفت و دبستان در سال 1316خورشيدي، آماده پذيرش نوآموزان شد. از آثار او ميتوان به «ديوان خاضع» كه با مقدمه «دكتر فرهاد آباداني» در هند منتشر شد؛ «يزدگردنامه منظوم»؛ «رباعيات خاضع»؛ «تاريخچه الهآباد رستاق»؛ «اشك مادر و نامه گذشتگان»؛ و «تذكره سخنوران يزد» كه با پيشگفتار استاد «سعيد نفيسي» و ديباچه «دكتر محمد دبيرسياقي» در بمبئي به چاپ رسيده است، اشاره كرد.