حال دوران: نگرش جامعهشناختی به موسیقی: از جاهلیت تا آغاز عباسیان
موسیقی - تاریخ و نقد موسیقی عربی - تاریخ و نقد موسیقی اسلامی
حال دوران: نگرش جامعهشناختی به موسیقی: از جاهلیت تا آغاز عباسیان
موسیقی - تاریخ و نقد موسیقی عربی - تاریخ و نقد موسیقی اسلامی
اطلاعات تکمیلی
معرفی مختصر کتاب
چنان که جامعهشناسان گفتهاند، بشر موجودی اجتماعی و بالفطره خداجو و کمالطلب است، به همین دلیل به دین و قوانین الهی نیاز دارد تا در مسیر روشنی، تمایل فطری خود را تامین کند. بشر دو نوع نیاز دارد: نیازهای جسمی مانند نیاز به خوراک و پوشاک و...؛ و نیازهای روحی و روانی. انسان همانطور که برای بقا و سلامت خود، نیاز به چشم و گوش دارد، برای تامین خواستههای روحی و روانی خود، با دیدن زیباییهای طبیعت آرامش میگیرد و با شنیدن سخنان حکیمانه، دانش میآموزد، نیز با استماع الحان و آهنگهای خوش، جانی دوباره مییابد. جامعهشناسان علت زایش و پیدایی پدیدههای هنری از جمله موسیقی را تسکین دردها و دفع غمها، دانستهاند. ولی برخی از افراد در گوش دادن به موسیقی افراط میکنند که دیگر جزء اقتضائات طبیعی زندگی آنها نیست. در گذشته جوامعی که به خرافات، جادو و افسون آلوده بودهاند، از موسیقی برای القای خواستههای بیهوده و پیچیدۀ خود بهره میگرفتند. در جامعۀ جاهلی نیز موسیقی مظهری از فرهنگ جاهلی بود. خواندن شعر و موسیقی در ایام تولد کودک، جشن بازگشت مسافر، جشن عروسی، جشن نزول باران و... همه جزء عادات و آداب بومی و عامیانۀ عصر جاهلی بود. غنای حماسی نیز در وقت جنگهای قبیلهای برای تحریک سربازان در همۀ اقوام رایج بوده است. در این دوران، اشعار با هجو و بدگویی همراه بوده است. هنگامی که اسلام ظهور کرد، انواع بد موسیقی از جمله موسیقی غنایی منع شد ولی موسیقی در عروسیها و جشنها و اعیاد با نفی عادات غلط جاهلی از جمله پایکوبی زن و مرد با هم، با شرایط پذیرفته شد. موسیقی در دوران اموی و عباسی نیز تغییراتی کرد و تحولاتی را پشتسر گذاشت. زیرا موسیقی مانند دیگر پدیدههای هنری، فرهنگی و اجتماعی تحت تاثیر شرایط خاص حاکم بر جامعه همواره در حال تحول بوده است. در کتاب حاضر این افت و خیز موسیقی از دوران جاهلی تا پایان خلافت عباسیان بررسی گردیده است.
