ترجمه فارسی الرساله الشرفیه فی النسب التالیفیه
صوتشناسی موسیقی اسلامی - متون قدیمی تا قرن 14
ترجمه فارسی الرساله الشرفیه فی النسب التالیفیه
صوتشناسی موسیقی اسلامی - متون قدیمی تا قرن 14
اطلاعات تکمیلی
معرفی مختصر کتاب
کتاب حاضر، ترجمهای است از "الرساله الشرقیه فیالنسب التالیفه" تالیف "صفیالدین ارموی" که از مهمترین رسالات موسیقی جهان اسلام و از بنیادیترین کتابهای مکتب منتظمیه بشمار میرود. به تصریح مترجم: "این رساله... در حدود سال 666 هـ ق تالیف و به شرفالدین هارون، فرزند شمسالدین محمد جوینی، تقدیم شده است... صفیالدین در رسالهی شرفیه ـ برخلاف کتاب الادوار ـ به شرح و نقد آرای فارابی (در کتاب الموسیقی الکبیر) و ابن سینا (در کتاب شفا) پرداخته. و در مقدمهی رساله به استفاده از آرای یونانیان نیز اشاره کرده است. بنابراین، گمان میرود که الرساله الشرفیه حاصل آشنایی صفیالدین با آثار و رسالات مکتب اسکولاستیک باشد. به ویژه، تاثیرات کتاب الموسیقی الکبیر فارابی بر الرساله الشرفیه بسیار آشکار است. گرچه صفیالدین پارهای از آرای فارابی را (علیالخصوص دربارهی ویژگیهای صوت و نغمه) به نقد کشیده، اما به هرحال، تعاریف فارابی را دستمایهی بحث خود قرار داده است. گذشته از آن، در برخی موارد مانند مبحث انتقالات و نیز ایقاع موصل و مفصل مطالب را عینا از فارابی نقل کرده و همچنین، برخی مطالب کتاب الادوار نیز در رسالهی شرفیه تکرار شده است". کتاب، حاوی پنج مقاله با این عناوین است: "گفتاری دربارهی صوت و آنچه به آن مربوط است. و تردیدهایی در آنچه [پیشینیان] گفتهاند"، "طبقهبندی نسبت برخی اعداد بر بعضی دیگر و استخراج ابعاد و نسبت آنها و مرتبهی آنها از حیث ملایمت و تنافر و نامهایی که برای آنها وضع شده است"، "افزون ابعاد به یکدیگر و کاستن بعضی از برخی دیگر و استخراج اجناس از ابعاد وسطی"، "ترتیب اجناس در طبقات عظمی و ذکر نسبتها و اعداد آن" و "ایقاع و نسبت ادوار آن و اشاره به شیوهی عملی استخراج الحان". گفتنی است، تصویر نسخهی خطی احمدالثالث به شمارهی 3460 کتابخانهی توپ قاپوسرای استانبول ـ که در سال 1984 به کوشش اکهارد نویبائر در فرانکفورت چاپ شده ـ در لابهلای صفحات کتاب، مقابل ترجمهی فارسی آن گنجانده شده است.
