ایران - جغرافیا - متون قدیمی تا قرن 14
ایران - جغرافیا - متون قدیمی تا قرن 14
کتاب حاضر مجلد دوم از مجموعهی "جامع مفیدی"، تاریخ محلی یزد، اثر "محمدمفید مستوفی بافقی"، از مورخان قرن یازدهم هجری است. این اثر در سه جلد تالیف شده است. جلد اول به انضمام قسمت اندکی از جلد دوم که تصحیح شده، در مجلد اول به چاپ رسیده است. جلد سوم که دربرگیرندهی شرح حال مشاهیر و بزرگان یزد است و براساس طبقهبندی صنفی تنظیم شده، در دو مجلد (بخش) به چاپ رسیده است. کتاب حاضر بخش اول از جلد سوم است. در این مجلد شرح احوال سادات، حکام و وزرا، کلانتران، مستوفیان و ارباب قلم، میرباشیان و یوزباشیان، علما و فضلا، قضات، واعظان، خطبا، منجمان، خطاطان، اطبا و حکما، شاعران، اشراف و اعیان، صلحا و گوشهنشینان و هنروران آمده است. اطلاعات این اثر، به ویژه جلد سوم، از نظر جغرافیایی و تاریخچهی بناها و آثار تاریخی داخل شهر و مناطق و شهرهای اطراف، اصطلاحات دیوانی و مناصب شرعی و عرفی و اصناف و طبقات مردم، وضع اوقاف و شیوهی عزل و نصب حکام و وزرا و ناظران و متصدیان حکومت و چگونگی مراتب و مدارج امور لشکری و اداری و به طور کلی بیان اوضاع جامعهی عهد صفوی در تحقیقات تاریخی و تبعات اجتماعی بسیاری حایز اهمیت است. همچنین اطلاعات ارزشمندی دربارهی زرتشتیان، نحوهی زندگی و حقوق اجتماعی آنها، مشاهیر و بزرگان و دانشمندانی که به هند مهاجرت کردند و سرانجام اشاراتی دربارهی محلهها، دیهها، قناتها، آبانبارها، مساجد و مدارس یزد از این کتاب به دست میآید.