تحلیل زبان قرآن و روششناسی فهم آن (به زبان ترکی استانبولی)
قرآن - اعجاز قرآن - مسائل لغوی زبان - جنبههای مذهبی
تحلیل زبان قرآن و روششناسی فهم آن (به زبان ترکی استانبولی)
قرآن - اعجاز قرآن - مسائل لغوی زبان - جنبههای مذهبی
اطلاعات تکمیلی
معرفی مختصر کتاب
اهتمام پژوهنده بر آن بوده است که پس از تبیین مفهوم زبان و فلسفه و کارکردهاى آن، با ورود به حوزه زبان دین، چشم اندازى نسبتا گویا از رهیافت هاى جدید زبان دینى در غرب و زمینه هاى بروز و ظهور آنها را روشن سازد، تا جست و جوهاى وى در زبان قرآن ناظر به مسائل نوپدید و چالش هاى این حوزه ملاحظه گردد؛ همچنان که جایگاه زبان قرآن در بستر فرهنگ اسلامى و فراشد دانش مسلمین نیز از نقاط مورد اهتمام آن است .التفات به تمایز و تفارق مبانى و مبادى جهان شناختى، انسان شناختى، معرفت شناختى، متن شناختى و زبان شناختى و بسترها و زمینه هاى اندیشه دینى غرب که منشاء پیدایش رویکردهاى جدید زبان دینى و فهم متون آن است، با مبانى ، زیر ساخت ها و باورهاى فکرى مربوط به زبان قرآن و ساز و کار فهم آن نیز، عطف توجه این نوشتار است؛ همچنان که مى توان ورود به عرصه مصادیق آیات و جستجوى رهیافت زبان قرآن در متن آیات را از ویژگی هاى مورد نظر این پژوهش دانست .با توجه به این رویکرد، فصل نخست مقدمه ای است بر مسئله زبان، که مفهوم زبان، فلسفه زبان، و کارکردها و نقش هاى گونه گون زبان به ویژه زبان هنرى - ادبى را از زبان متعارف و علمى، باز مى نماید. فصل دوم، یعنى زبان دین، گامى نزدیک تر به موضوع اصلى و مدخل آن تلقى مى شود. مطالعات پر گستره فصل سوم به واقع نگاهى است بر مهم ترین عناصر فکرى سه قرن اخیر غرب، به ویژه معرفت شناسى تجربى، فلسفه تحلیلى و هرمنوتیک فلسفى، و چالش هایى که این عناصر در فراروى معرفت دینى و زبان دین قرار مى دهد. فصل چهارم گزارشى است از چهار طیف از رهیافت هاى زبان دینى معاصر غرب که در عین حال بر معضل هاى بنیادى یا مبنایى هر یک نیز اشاراتى رفته است .در فصل پنجم کوشش شده است تا ریشه ها، زمینه ها و علل بروز نظریات زبان دینى جدید غرب واکاوى شود، و این موضوع از جهات گوناگون مورد بررسى واقع گردد که آیا همان ریشه ها و زمینه هاى دینى - فکرى بر مسلمانان نیز حاکم است و ناگزیر همان گزینه ها نیز در پیش روى آنها قرار دارد، یا آنکه چنین نیست؟. فصل ششم که به طور مستقیم به حوزه زبان قرآن وارد مى شود، گذرى بر مآخذ و میراث دانش هاى اسلامى و توجه اندیشمندان مسلمان بر مسئله زبان قرآن است که کوشش و همت قرآن پژوهان و قرآن باوران دیروز مسلمان را نیز نشان مى دهد. فصل هفتم که نگاهى دقیق تر بر ساحت مفردات قرآن انداخته، به تحلیل این پرسش اساسى مى پردازد که آیا زبان قرآن ناظر بر معانى ویژه و وضع عرفى خاص است، یا ناظر به همان معناى عام لغوى - عرفى؟ و یا آن که نوعى تفصیل در این زمینه قابل طرح خواهد بود؟. در فصل هشتم نیز دیدگاه های گوناگون در زبان گزاره هاى قرآن تحلیل و ارزیابى مى شود. قرآن زبان نمادها یا حقایق متعالى؟ عنوان فصل نهم این نوشتار است که با تفکیک مسئله حقیقت و مجاز عرفى- لغوى، با حقیقت و مجاز فلسفى، به این موضوع مى پردازد که تمثیل، کنایه، استعاره و گونه هاى مجاز ادبى در قرآن، هرگز در مفهوم، نمادانگارى حقایق متعالى قرآن نمى شود. به سخن دیگر مبانى جهان شناختى، انسان شناختى، معرفت اسلامى، در بُعد وجودشناختى و تعبیر زبانى، خود را ناگزیر نمى بیند که زبان قرآن را در قلمرو مفاهیم متافیزیکى و فراطبیعى، صرفا شبحى از حقیقت بداند، نه خود حقیقت .فصل دهم پاسخى است به این پرسش که آیا زبان قرآن تنها اثر کارکردى و تعهدبرانگیزى دارد یا آن که گزاره ها و آموزه هاى این متن در قلمرو موضوعات گوناگون ، تمامى برخاسته از واقعیت است و حکایت از حقیقت دارد؟ نویسنده از این نظریه دفاع مى کند که جمله هاى قرآنى در عین برخوردارى از پیام فرا تاریخى و سازنده براى انسان، همه ارجاع به حقیقت دارد. در فصل یازدهم راه هاى گوناگون پیشادینى و درون دینى که زمینه هاى کشف زبان قرآن را فراهم مى نمایند بررسى شده است. فصل دوازدهم دیدگاه نویسنده را در زبان قرآن مى نماید. این دیدگاه در پرتو مطالعه ویژگیهاى زبان قرآن، بر آن است که زبان قرآن را اگر نامى باید، آن زبان همان زبان هدایت و دعوت به کمال است که فراگیر عموم مردم و خواص از اندیشمندان و متوجه تمامى مراتب حرکت معنوى انسانها (ناس )، اعم از دورافتادگان طریق سعادت (کافران ، معاندان ، مشرکان ، منافقان )، تا مومنان متوسط و کاملان واصل و اولیاء الله است و براى هر یک از این طبقات، به فراخور، پیامى ویژه دارد. آخرین فصل این نوشتار را معناشناسى و هرمنوتیک فهم قرآن تشکیل مى دهد. در این فصل با استناد به برخی اصول و باورهاى پایه، تعیّن معنایى و هدف متن قرآنى، امکان فهم عینى از محتواى آن مورد تاکید واقع شده، روش ها و معیارهاى دستیابى به معانى و مقاصد گوینده وحى را در پرتو فلسفه نزول قرآن و نظام ارزیابى منطقى بررسى مى کند.
