روایه اولاد حارتنا؛ دراسه تحلیلیه للکاتب نجیب محفوظ
داستانهای عربی - مصر - قرن 20م. - تاریخ و نقد محفوظ، نجیب، 1912 - 2006 م. اولاد حارتنا، روایه - نقد و تفسیر
روایه اولاد حارتنا؛ دراسه تحلیلیه للکاتب نجیب محفوظ
داستانهای عربی - مصر - قرن 20م. - تاریخ و نقد محفوظ، نجیب، 1912 - 2006 م. اولاد حارتنا، روایه - نقد و تفسیر
اطلاعات تکمیلی
معرفی مختصر کتاب
شخصیتهای این داستان ظاهرا شخصیتهای قرآن و کتاب مقدس بودند که در آن نامهای واقعی تغییر داده شده بودند؛ در حقیقت این رمان روایت تازهای از داستان آفرینش و پیامبران به شمار میرود. «قندیل»: نام تغییریافته جبرئیل است كه به نزد «قاسم» (پیامبر اسلام) میآید و آموزشهای «جبلاوی» (خداوند) را برای او نقل میکند. «ادهم» که با لفظ آدم تشابه دارد، پسر کوچک و عزیز جبلاوی از «أم سمراء» است که جبلاوی او را از خود طرد میکند. اطلاع ادهم از سنگ وصیت با تعبیر خوردن ادهم از درخت ممنوعه رابطه تنگاتنگی دارد. «ادریس» که ظاهرا تغییریافته از ابلیس است، کسی است که با ادهم دشمنی دارد و مسبب طرد ادهم و محرومیت اوست. وی، همچنین کسی است که از جبلاوی تمرد کرد و جبلاوی کینه او را به دل گرفت. «جبل» بیان رمزی محفوظ از موسی است؛ که در قرآن و کتاب مقدس از سخن گفتن خدا با او در کوه، و همچنین جلوه کوه در برابر او، سخن به میان رفته است. «رفاعه» تعبیر محفوظ از عیسی است که با برداشت قرآن تطابق دارد که عیسی به سوی آسمان برده شده است. در این داستان جبلاوی، رفاعه را نزد خود میبرد و رفاعه در خانه جبلاوی زندگی میکند. «محفوظ» به اختلاف در مرگ رفاعه اشاره میکند که با اختلاف نظر مسیحیان و مسلمانان در مورد رنجهای مسیح و به صلیب کشیدن او هماهنگ است. قاسم تعبیر محفوظ از پیامبر اسلام است که از کنیه وی ابوالقاسم گرفته شده است. در این داستان قاسم یاران و همسران متعددی دارد. ازدواج قاسم با زن ثروتمندی که از او 20 سال بزرگتر است یادآور ازدواج پیامبر اسلام با «خدیجه» دختر «خویلد» است. خروج قاسم از شهر «حی» را با هجرت محمد از مکه با مدینه برابر دانستهاند. جنگ «نبابیت» بیان کنایی از غزوه بدر است. «صادق» در داستان محفوظ از یاران نزدیک قاسم است. پس از مرگ قاسم، صادق وارث او میشود؛ بسیاری شخصیت صادق را رمزی از شخصیت ابوبکر در تاریخ اسلام میدانند. این داستان با مرگ جبلاوی به دست «عرفه» پایان مییابد. در این داستان، عرفه نه جبلی است، نه رفاعی، و نه قاسمی یعنی به هیچیک از سه دین ابراهیم تعلق ندارد؛ در حالی که هر سه خانواده عرفه را از خود میدانند. عرفه را نمادی از معرفت یا علم دانستهاند. شایان ذکر است این کتاب به زبان عربی نوشته شده است.
