ایرانیان - کشورهای خارجی ایرانیان - قفقاز - زندگی فرهنگی مهاجران -قفقاز - زندگی فرهنگی
ایرانیان - کشورهای خارجی ایرانیان - قفقاز - زندگی فرهنگی مهاجران -قفقاز - زندگی فرهنگی
در این کتاب، فعالیتهای فرهنگی ایرانیان مهاجر در قفقاز که به صورت "انجمنهای خیریه" و "مدارس ایرانی" در شهرهایی چون بادکوبه، تفلیس، باطوم، گنجه، ایروان و حاجی طرفان، نمود مییافت، در فاصله سالهای 1900 - 1931 م طی یک فصل مقدماتی و دو فصل اصلی بررسی شده است. فصل مقدماتی به علل مهاجرت ایرانیان به منطقه قفقاز، شمار و مشاغل آنها، دیدگاه اهالی قفقاز نسبت به مهاجران ایرانی، روزگار ایرانیان مهاجر در قفقاز، عملکرد کنسولها و ماموران ایرانی در قبال آنها اختصاص دارد. در فصل اول، با بررسی انجمنهای خیریه ایرانی قفقاز، چگونگی تاسیس، اهداف، برنامهها و موانع و مشکلات پیش روی آنها، همچنین رابطه آنها با دولت ایران و اهالی قفقاز و اقدامات آنها و نیز عملکرد ایران در قبال آنها و عملکرد دولت روسیه و سپس دولت شوروی در مقابل آنها به تفصیل بررسی میشود. فصل دوم تحت عنوان "مدارس ایرانی در قفقاز" به بررسی مدارس ایرانی در شهرهای مختلف قفقاز اختصاص یافته و شامل این مباحث است: راههای تادیه هزینههای تحصیلی شاگردان، برنامههای درسی، تعداد دانش آموزان در دورههای مختلف تحصیلی، واکنش ایرانیان ساکن قفقاز در قبال آنان، راههای تامین مالی مدارس مذکور، کیفیت و امکانات آموزشی، مراجع رسیدگی به امور مدارس و موانع و مشکلات مدارس ایرانی، وضعیت این مدارس پس از روی کار آمدن حکومت کمونیستی در روسیه و واکنش حکومت مذکور نسبت به مدارس ایرانی میگیرد. در پایان، کتابشناسی و نمایه اسامی آمده است.