ایران - تاریخ - پهلوی، 1304 - 1320 - خاطرات حزب توده ایران
ایران - تاریخ - پهلوی، 1304 - 1320 - خاطرات حزب توده ایران
سال 1327 خورشیدی سالی مصیبتبار برای حزب توده بود. در این سال حزب توده دچار انشعاب شد و عدهای از روشنفکران خود را از دست داد. در 15 بهمن 1327 عدهای از رهبران حزب توده و اعضای آن مراسم درگذشت دکتر ارانی را بر سر مزار او برگزار کردند. آنها پس از بازگشت، شهر را در اشغال پلیس و ارتش دیدند که علت آن سوء قصد علیه محمدرضا شاه بود. ضارب که «ناصر فخرآرایی» نام داشت بلافاصله به ضرب گلولة رئیس شهربانی وقت، تیمسار صفاری و شاهپور غلامرضا از پا درآمد. پس از کشته شدن او مشخص شد که وی یکی از اعضای حزب توده بوده است. پس از آن، حزب توده غیرقانونی اعلام شد و در پی آن عدهای از رهبران آن توقیف و زندانی و عدهای نیز، بعد از مدتی کوتاه به روسیه (اتحاد جماهیر شوروی سابق) پناهنده شدند. نوشتار حاضر دربرگیرندة خاطرات یکی از اعضای حزب توده با نام «محمود پازوکی» از غائلة 1327 و مهاجرت او به اتحاد جماهیر شوروی است.