ایران - روابط خارجی - روسیه روسیه شوروی - روابط خارجی - ایران ایران - تاریخ - قاجاریان، 1193 - 1344ق. - جنگ با روسیه، 1228 - 1243ق.
ایران - روابط خارجی - روسیه روسیه شوروی - روابط خارجی - ایران ایران - تاریخ - قاجاریان، 1193 - 1344ق. - جنگ با روسیه، 1228 - 1243ق.
ایران عصر قاجار، عرصه رقابت، کشمکش و نفوذ دو قدرت برتر دنیای آن روزگار یعنی امپراتوری بریتانیا و روسیه بود. رسیدن به مسیرهای اصلی شرق، به ویژه هند، از راه افغانستان، همچنین رسیدن به آبهای گرم جنوب ایران در خلیج فارس مهمترین هدف روسها از زمان حکومت تزارها بود. این مساله، و رقابتهای بازرگانی با قدرتهای اروپایی، که از عصر صفوی وارد آبهای خلیج فارس شده بودند، باعث ایجاد تنشها و برخوردهای نظامی ایران عصر قاجار و روسها در حوزههای شمالی ایران شد. قفقاز، منطقهای بیثبات در عصر قاجار بود و از طرفی با حرکت رو به رشد سرمایههای تجاری روسیه و سیاستهای آن، که حامی این سرمایهداری بود، به یکی از حادثهخیزترین بخشهای ایران در عصر قاجار تبدیل شد. دستیابی به قفقاز برای روسها به معنی دستیابی و سلطه بر دریای مازندران، و دریای سیاه بود. حساسیت روسیه بر قفقاز دو جنگ مهم در فاصلۀ زمانی سیزده سال را بر ایران تحمیل کرد. نگارنده در کتاب حاضر، بر آن است که مسالۀ جنگهای روسیه با ایران، علل آغاز آن و نتایج و آثار دردناکی را که این جنگها برای ایران داشت بیان کند و نیز نقش علما در این جنگها را باز نمایاند. سیاست کشورهای استعماری و نقش آنان در این جنگها از موضوعات قابل بحث کتاب است. نویسنده این جنگها را نتیجۀ سیاست توسعهطلبانه و استعمارگرانه روسها میداند.