علم حقوق در گذر تاریخ: تاریخ حقوق مدنی و اتوبیوگرافی علمی
حقوق - تاریخ و نقد
علم حقوق در گذر تاریخ: تاریخ حقوق مدنی و اتوبیوگرافی علمی
حقوق - تاریخ و نقد
اطلاعات تکمیلی
معرفی مختصر کتاب
تدوین قوانین را باید در ارتباط با قدرتهای عمومی در هر کشور، زیر نظر گرفت. باستانشناسی در این زمینه اطلاعات سودمندی به دست آورده است: «اورنمو» مجموعه قوانینی در حدود پنجاه ماده تهیه کرد که مواد جزایی در آن وجود دارد. او در سال 2050 ق. م میزیست. پس از وی مردی به نام «لیبیت ایشتار» مجموعه قوانینی در 27 ماده تهیه کرد و پس از آن مجموعه قوانین 282 مادهای حامورابی که در شوش خوزستان کشف شد. اسامی مجموعهها در ارتباط با تدوین قوانین اسلامی، کتاب علی (ع)؛ صحیفه الفرائض؛ کتاب ظریف؛ جامعه؛ و صحاح سته میباشد. یکی از عناصر ایرانی که روش سیاسی او در اشاعۀ فرهنگ و تدوین قوانین اثر عمیق نهاد، جیهانی، وزیر عصر حکومت سامانیان بود. «سلوک الملوک» که در حقوق اداری و اساسی و مالیه در زمینۀ حقوق اسلام توسط فضلالله روزبهان نوشته شده است نیز در تاریخ تدوین قوانین نقطۀ عطفی به شمار میرود. کشور ایران در بحبوحه الغاء کاپیتولاسیون دست به تدوین و تصویب قانون تجارت، جزای عمومی و 955 ماده نخست قانون مدنی زد. فاطمی، قانون مدنی کشور را به ترتیب از قانون مدنی فرانسه، مصر و عثمانی تهیه کرد. متن قانون مدنی ایران، یک متن فقه فارسی است و اقتباس دویست ماده از کد ناپلئون، آن مواد را از زیر چتر فقه، خارج نمیکند زیرا فاطمی مردی فقیه و اهل نظر بود؛ او نظریۀ «ماهیت عمومی» را در فقه میشناخت؛ پس آن دویست ماده اقتباسی را مصداق حاجت عمومی میشمرد و صبغه فقهی به آن زد؛ چنانکه امروزه به مجموعۀ حقوق تجارت، که حدود ششصد ماده است، از دید حاجت عمومی نگریسته و آن را تایید کردهاند. نگارنده در این کتاب پارهای از ابعاد حقوق تجارت که محور اصلی حقوق مدنی است، در سطوح ملی و جهانی را شناسایی و تاریخ علم حقوق تجارت را بررسی میکند.
