نمایش روحوضی
نمایش روحوضی
نمایش شاد روحوضی (تخت حوضی) که مبتنی بر کلام، حرکت و موسیقی است، یکی از نمایشهای نشاطانگیز و سنتی و در عین حال خاطرهانگیز ایران است. سبب اطلاق چنین نامی نیز آن است که در دوره قاجار به مناسبت عروسیها و جشنها، روی حوض خانهها را با مجموعهای از تختههای به هم چسبیده پوشانده و آن را مفروش و مبدل به سکوی نمایش میکردند. این نمایش در ساختار داستانی خود دو شخصیت مهم و اصلی دارد: حاجی (نماینده قشر بازاری و موصوف به ویژگیهایی چون مالدوستی و طمعورزی) یا سلطان و سیاه (نماینده توده مردم، بذلهگو و مدافع حقیقت). سیاه در واقع زبان گویای مردمی بود که قدرت بیان مسائل و مشکلات خود را در محیط استبدادی نداشتند و سیاه به مثابه تریبونی آزاد، منعکسکننده دردها و رنجهای آنان بود. نوشتار حاضر در زمینه بررسی زمینههای شکلگیری نمایش روحوضی و عناصر آن، این مباحث را شامل میشود: بازشناسی ماهیت خنده؛ کمدی چیست؟؛ ماهیت و ساختار نمایشهای شادیآور ایرانی؛ بررسی عناصر خندهساز در نمایش شادیآور روحوضی؛ و گفتوگو با نصرت کریمی درباره نمایش روحوضی در ایران.