حائرییزدی، مهدی، 1302 - 1378 - نظریه درباره سیاست و حکومت اسلام - مطالب گونهگون
حائرییزدی، مهدی، 1302 - 1378 - نظریه درباره سیاست و حکومت اسلام - مطالب گونهگون
سیزدهمین شماره از مجموعهی "دغدغههای جوان پویا" در سه بخش فراهم آمده است: معرفی اجمالی شخصیت علمی و سیاسی آیتالله دکتر مهدی حائری یزدی، تاملی بر اندیشهی سیاسی دکتر حائری، و جمعبندی و نتیجهگیری. گفتنی است از نکاتی که تامل فلسفی حائری را در سیاست ارزشمند مینماید آن است که ایشان به عنوان فردی که از متون اصولی و فقهی اسلامی مطلع هستند، مباحث سیاسی را از حوزهی نقل به حوزهی عقل کشانده و محور بحث از حکومت را به جای فقه سیاسی بر فلسفهی سیاسی نهاد. در ادامه به این نکته اشاره شده است که فلسفهی سیاسی مرحوم حائری ذیل فلسفهی سیاسی مدرن، قابل فهم و درک است. نگارنده با نگاهی بر کتاب "حکمت و حکومت" اثر مرحوم حائری برخی از این نتایج را به دست میدهد: "1- از نگاه حائری، سیاست و عمل سیاسی از آنرو که موجود است و از اقسام مطلق وجود و نیز از آنرو که متعلق اراده و قدرت انسان است میتواند معقول عملی گردد و متعلق عقل عملی باشد و بدین ترتیب در حوزهی فلسفهی سیاست یا سیاست مدرن مورد بحث فیلسوفانه واقع شود. 2- دکتر حائری حکومت را مشتق از حکمت دانسته و نیز برای سیاست، دولت و آیین کشورداری معنایی معادل حکومت فرض نمودهاند. 3- دیدگاه و فهم حائری از دین، مضیق بوده و انتظارات محدودی از دین دارد و از احکام کلیهی الهی که ثابت و پایدارند، توقع پاسخگویی به مسائل جزئیه و متغیر حکومتی را ندارد. 4- از ارکان مهم نظریه و فلسفهی سیاسی حائری بحث از مالکیت شخصی مشاع شهروندان و دیگری وکالت دولت از سوی شهروندان است و محصول نظریه نیز دفاع از نظریهی سیاسی مبتنی بر دموکراسی است، اما پرسش و پاسخ در "حکمت و حکومت" آن است که این حق که شهروندان به صورت مشاع به دست آوردهاند و بر اساس آن دولتمردان وکلای مردماند از کجا ریشه میگیرد؟ 5- اهمیت فلسفهی سیاسی دکتر حائری عمدتا در طرح پرسشهای اساسی در مباحث مربوط به حکومت و حاکم و ارتباط با مردم است.