اصول فقه اجتهاد و تقلید - تاریخ اجتهاد (اهل سنت) - تاریخ
اصول فقه اجتهاد و تقلید - تاریخ اجتهاد (اهل سنت) - تاریخ
تحول زمان و شرایط آن باعث پیدایش مسائل جدیدی در ابعاد گوناگون زندگی فردی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و هنری مردم شده است. همراه با این تغییرات، علوم جدیدی شکل گرفته و ضمن پیشرفت باعث گسترش موضوعات جدیدی در زندگی انسانها میشود. موضوعات جدید وظیفهی مهمی را برعهدهی دانشوران حوزهی اجتهادی و استنباطی میگذارند. این افراد باید بر طبق دستاوردهای علوم جدید عمل کنند و همگام با تحول موضوعات، بر اساس عناصر اصلی اجتهاد در مقام استنباط، پاسخگو باشند؛ همانگونه که باید در برابر موضوعاتی که از راه شرع، عرف و یا بر اثر تحول زمان و شرایط آن از راهی غیر از راه علوم جدید پدید میآیند، پاسخگو بمانند. بنابراین دانشوران اجتهاد باید یا خود از علوم جدید مطلع و یا با متخصصان موضوعی در ارتباط باشند. نگارنده در کتاب حاضر نخست زندگینامه، آثار و تالیفات آیتالله محمدابراهیم جناتی را بیان میکند که طی سالیان دراز در عرصهی استنباط و هماهنگ نمودن قواعد فقهی با شرایط زمانی کوشیده است. سپس به معنا و مفهوم اجتهاد و انواع نظریههای مربوط به آن اشاره و تطور اجتهاد را در عصرهای گوناگون در حوزهی استنباط بررسی میکند. این اعصار عبارتاند از: پیدایش مبادی اجتهاد، تمهید زمینهسازی و بهکارگیری اجتهاد در منابع، تدوین قواعد اصولی و عناصر مشترک اجتهاد، بهکارگیری عناصر مشترک اجتهاد در منابع، گسترش استدلال در مسائل اجتهادی، تکامل اجتهاد در حوزهی استنباطی، ژرفاندیشی در بحثهای اجتهادی، و نیز عصر کلیت کاربرد اجتهاد با شیوهی نوین آن.