شعرهای صفورا نیری عشقورزی با طبیعت است
اسدالله شعبانی در نشست «باغی از گل ابریشم؛ شناختی از شعر صفورا نیری» گفت: شعرهای نیری نوعی مغازله و عشقورزی با طبیعت است.
به گزارش روابط عمومی خانه کتاب، نشست «باغی از گل ابریشم؛ شناختی از شعر صفورا نیری» عصر روز یکشنبه 9 مرداد در سرای اهل قلم برگزار شد.
ثریا قزلایاغ با یادی از مدیا کاشیگر، به تبیین ویژگیهای شعر نوجوان پرداخت و گفت: نباید نگاه عبوس و تلخ بزرگسالها به کودک تحمیل شود. نوجوان با نگاه تلخ و از بالا به پایین مشکل دارد و نباید در شعر نوجوان چنین رویکردی داشت. شعر نوجوان در یک برزخ گیر افتاده و هویت مشخصی ندارد. همیشه میپرسیدم آیا شاعران نوجوانیشان را فراموش کردهاند؟ به نظرم برای نوشتن شعر خوب نوجوان لزومی ندارد شاعر، حتما مطالعاتی در حوزه روانشناسی نوجوان داشته باشد و کافیست شاعر با برگشتن به دوران نوجوانیاش نگرانیها و دلمشغولیهایی را یاد بیاورد. به نظرم کتاب «خوابهایم را برایت تعریف میکنم» اثر صفورا نیری نمونه شایستهای اثریست که شاعر سفری عمیق به نوجوانی را روایت میکند و با دستاوردی عمیق از آن دوره بازگشته و آنها را با نوجوانها سهیم شده است و در اثرش بازتاب داده است. به نظر من امکان ندارد نوجوان با خوابهای روایت شدهدر این کتاب ارتباط برقرار نکند.
این منتقد تصریح کرد: انتخاب قالب خواب را برای این دوره و این شعرها بسیار دقیق و هوشمندانه میدانم و درک درستی در این انتخاب وجود داشته است. خواب و رویا نشانه نوجوانی است. میگویند، نوجوان حتی در بیداری هم خواب میبیند بنابراین انتخاب این ساختار برای بیان دستآوردهایی که شاعر از نوجوانیاش کسب کرده، بسیار دقیق است. وقتی نوجوان به واقعیت برمیگردد و با محدودیتهای دنیای واقعی روبرو میشود. دنیای خیال کمک میکند تا این محدودیتها و واقعیتها را تحمل کنیم به همین دلیل انتخاب این قالب برای نوجوان بسیار هوشمندانه است. هفت خواب از بیست خواب روایت شده در این اثر، رویای شیرین نیست و مایه گرفته از کابوسها و دلواپسیهای دوره نوجوانی است. بخشهای دیگر از شعرها نوعی خودشناسی است و در نهایت دستهای دیگر حسرتهای دوران گذشته را در بر میگیرد. اما عشق که مهمترین پدیده زندگی درتمام شعرها طنین دارد و در شعر هشتم، تبلور عشق نوجوان است و بدون آنکه واژه عشق به کار رفته باشد به شکل اروتیک در آن دیده میشود.
ناهید معتمدی نیز دیگر سخنران مراسم، به تبیین و شرح ویژگیهای بلاغی و صنایع ادبی شعرهای این کتاب پرداخت و گفت: خانم نیری در شعرهایش بسیار از صنعتی ادبی تضاد بهره گرفته است. همچنین بهرهگیری از اغراق، تشبیههای پویا از دیگر صنایع ادبی است. همچنین شاعر در این مجموعه رویاف، شاعرانگی و واقعیت و شرایط زیستی، تخیل در مکان و زبان را در هم میآمیزد. اغلب شعر نوجوان از نگاه بزرگسالان ساخته میشود اما در اشعار نیری این را نمیبینیم. در کتاب نیری، نوجوان در خواب و واقعیت، ابهام را میبینیم. شعرهای این مجموعه نه تنها دنیای عینی را باز میتاباند، بلکه تلاشی برای رسیدن به آزادی است.
در ادامه جلسه اسدالله شعبانی گفت: شعرهای نیری نوعی مغازله با طبیعت است. عشقورزی با طبیعت است. طبیعتی که میخواهد انسان مدرن را به صلح برساند. نیری در اشعار خود با موسیقی کلام سرو کار دارد و آن را به کار میگیرد. موسیقی و تخیل را با هم تلفیق میدهد و با طبیعت پویای اکنون ما مغازله دارد و میخواهد انسان را به انسانیت خود برساند.
زهره حیدری دیگر سخنران مراسم نیز معتقد است؛ آثار قبلی این شاعر انتظاری را برای ما ایجاد کرده است؛ اما آن انتظار در مجموعه «خوابهایم را برایت تعریف میکنم» این انتظار برآورده نشده است. شاید حذف چهار پنج شعر میتوانست مجموعه بهتری را برای نوجوانها رقم بزند. از نظر روایت این بیست شعر سه مرحله دارد مرحله اول خواب، مرحله دوم بیدار شدن و مرحله سوم بیداری است. مرحله بیدار شدن از خواب با یک جمله در همه جا هست. خوابها مختصات عمومی مشترک همه هستند و احساس کردم که یکی به صورت شفاهی خواب را برای من تعریف میکند. خواب پروازکردن، پله، گیر افتادن در جای تنگ، مدرسه، امتحان در واقع تجربه عمومی همه ماست و مشترک است. رد عین حال یک تجربه شخصی هم هست چون کیفیت خواب دیدن ها متفاوت است. در مرحله بیداری شاعر حال و هوای است دنبال عناصری میگردد که خواب را به زندگی پیوند، بزند خواب جنگل میبیند و در بیداری دو برگ بید درکنار بالش افتاده است شاعر در مرحله بیداری سعی کرده است حسی که از خواب دارد را حفظ کند و حس بد کابوسها را از خود دور کند. شعر در این مرحله اتفاق افتاده است و گاهی هم اندیشه ورزی میکند. من سعی کردم تا با این تفکیک روایی اشعار آن را بررسی کنم و به همین دلیل معتقدم که اگر این شعر را تنها در قالب شعر و ممختصات شعر نوجوان بررسی کنیم در حق آن ظلم کرده ایم. این کتاب بیان هنرمندانه رویاهای یک انسان است همانطور که نقاش میتواند یک خواب را تصویر کند شاعر از کلمات برای بیان رویاهای خود استفاده کرده است و این را نمیتوان تنها یک شعر دانست در واقع بخشی از زندگی را من در این کتاب میبینم.
دوست دارم برای شرکت در نمایشگاه کتاب به تهران بیایم/ تجربه مسحورکننده هزارویکشب
اگر ما راوی نباشیم نیویورک تایمز روایتش از «وضعیت فرهنگ در جنگ خاورمیانه» را مسلط میکند
بینهایت علاقه به حضور در نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران را دارم/ شخصیت افسانهای حسن صباح و ضرورت درک بیشتر از فرهنگ ایرانی
