نشر ایران در استانها و آن سوی مرزها / علی تهرانی
اگر تا دیروز گفته میشد که همه امتیازات نشر کتاب در تهران متمرکز شده و سهم دیگر استانها از این امتیازات ناچیز است، امروز اما با خبرهایی که از سراسر کشور در منابع متعدد خبری منتشر میشوند، چنین مینمایاند که استانها و شهرهای کشور دست به کار شدهاند و هر از چندی شاهد اتفاقات گوناگونی در حوزه نشر میشویم که چهبسا در گذشته یا سابقه نداشته یا کمسابقه بودهاند. این برونسپاری و خروج از دایره مرکزمداری در حوزه کتاب را باید به فال نیک گرفت و امیدوار بود که در آینده روند شتابان و البته هدفمند و مناسبی را در پیش بگیرد. پیش به سوی استانها نخستین خبر امیدبخش در این زمینه به مصوبه دومین جلسه هیات نظارت بر اجرای ضوابط نشر کتاب کودک و نوجوان و بزرگسال بازمیگردد که بر اساس آن، هیاتهای بررسی کتاب به زودی در استانها و مراکز نشر تشکیل میشوند. به گزارش روابط عمومی معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، در دومین جلسه هیات نظارت بر اجرای ضوابط نشر کتاب کودک و نوجوان و بزرگسال که با حضور علی جنتی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، سید عباس صالحی، معاون امور فرهنگی وزارت ارشاد و اعضای هیات نظارت برگزار شد، آییننامههای مصوب کمیتههای تخصصی هیات نظارت درباره راهاندازی کارگروههای استانی و همچنین کارگروههای کارشناسی در مراکز انتشاراتی مطرح و مورد بررسی قرار گرفتند. بر پایه همین گزارش، دو آییننامه تشکیل کارگروههای استانی و کارگروههای کارشناسی در مراکز انتشاراتی مورد تصویب قرار گرفتند. با تصویب این آییننامهها به زودی تعداد بیشتری از استانها و مراکز انتشاراتی در موضوع نظارت پیش از چاپ مشارکت میکنند. همچنین این اقدام علاوه بر جلب مشارکت، زمینه را برای نظارت و سرعت بیشتر در صدور مجوز پیش از چاپ آثار در مراکز نشر و استانها فراهم میکند. در حال حاضر علاوه بر تهران، بررسی آثار برای دریافت مجوز انتشار در استانهای خراسان رضوی، قم، آذربایجان شرقی، اصفهان و کرمان انجام میشوند. از سوی دیگر از کرمان خبر میرسد که هیات نظارت بر اجرای ضوابط نشر کتاب این استان با صدور مجوز چاپ 26 عنوان کتاب در زمینههای گوناگون موافقت کرده است. به گزارش ایرنا در جلسه هیات نظارت بر اجرای ضوابط نشر کتاب استان کرمان با حضور 11 تن از اعضا، با صدور مجوز چاپ 26 عنوان کتاب در زمینههای گوناگون ادبی، مذهبی، تاریخی، جغرافیایی، علوم محض و هنری موافقت شد. 34عنوان کتاب در این نشست مورد بررسی قرار گرفتند که 26 عنوان بر اساس نظر اعضای این هیات، مجوز چاپ دریافت کردند، یک عنوان مشروط به اعمال اصلاحات شد و مابقی در دستور بررسی مجدد قرار گرفتند. این در حالی است که به گفته معاون فرهنگی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمان، چاپ کتاب در این استان در دو ماه نخست امسال در مقایسه با سال گذشته، ۳۲۰ درصد رشد داشته است. گزارش روابط عمومی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمان به نقل از وحید محمدی حاکی است؛ تعداد کتابها در سال 1393، 42 عنوان و سال 1392 تنها 10 عنوان بوده است. وی با اشاره به گزارش آماری تطبیقی نشر کتاب توسط خانه کتاب، بیان کرد: «تعداد شمارگان کل کتاب امسال حدود 50 هزار و 300 و شمارگان کل سال گذشته، 11 هزار و 210 مورد بوده است.» محمدی تصریح کرده است: «حوزه چاپ و نشر در کرمان دارای ظرفیتهای قابل توجهی است که با برنامهریزی و حمایت از این حوزه و حمایت از نویسندگان استان میتوان شاهد موفقیتهای قابلملاحظهای در این زمینه در کشور باشیم.» معاون فرهنگی و مطبوعاتی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان خراسان رضوی هم خبر از آغاز فراخوان انتخاب کتاب سال این استان داده و گفته است که مولفان، مترجمان و ناشران میتوانند با ارسال یک نسخه از کتابهای منتشرشده خود که حداقل واجد یکی از شرایط انتخاب کتاب سال باشد در یازدهمین دوره انتخاب کتاب سال شرکت کنند. به گفته حسین مسگرانی، کتابهای منتشرشده باید چاپ اول بوده و در دوره زمانی سال 1392 تا پایان خرداد 1393 به چاپ رسیده باشند و کتابهایی مورد پذیرش دبیرخانه قرار خواهند گرفت که توسط ناشران استان خراسان رضوی چاپ شده باشند. آثار رسیده در موضوعهای کلیات و علوم اجتماعی، دین، ادبیات، علوم پایه، هنر، کودک و نوجوان و ترجمه به صورت تخصصی مورد بررسی و ارزیابی قرار میگیرند. وی درباره بخش ویژه این انتخاب هم گفت: «موضوعهای خاص در نظر گرفته شده برای این دوره از انتخاب کتاب سال شامل، شعار سال(اقتصاد و فرهنگ با عزم ملی و مدیریت جهادی)، سبک زندگی ایرانی-اسلامی(حجاب و عفاف و...)، فرهنگ بومی خراسان، دفاع مقدس و ایثار و شهادتاند. و یادمان دیگر، این بار در شهر بادگیرها؛ یزد برگزار میشود و موضوع آن، مهدی آذریزدی، نام آشنای تمامی فرهنگدوستان قدیم و جدید این سرزمین است. پنجمین یادمان پیر نیکاندیش ادبیات کودک و نوجوان، مهدی آذریزدی با عنوان «یاد آذر»، در محل مجتمع کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان یزد برگزار میشود. مدیر کل کانون پرورش فکری استان یزد با اعلام این خبر گفت: «پنجمین یادمان استاد مهدی آذریزدی، همزمان با پنجمین سالگرد درگذشت این بزرگمرد با هدف پاسداشت سالها تلاش خالصانه وی در زمینه ادبیات کودک و نوجوان در سالن آمفیتئاتر مجتمع فرهنگی هنری کانون استان یزد برگزار خواهد شد.» عباسعلی دانافر با بیان اینکه مسوولان کانون پرورش فکری استان یزد، برنامه ویژهای برای آیین «یاد آذر» تدارک دیدهاند، افزود: «در این ویژهبرنامه، مسوولان و صاحبنظران فرهنگی و ادبی استان و علاقهمندان به آثار وی در کنار کودکان و نوجوانان بهعنوان مخاطبان خاص آذریزدی حضور خواهند داشت.» آیین نگارش به مدرسه میرود خبرهای آموزش و پرورش همواره جذاب بودهاند، بهویژه خبرهای مربوط به کتابهای درسی. از این وزارتخانه خبر میرسد که کار تدوین کتاب آیین نگارش و انشانویسی به پایان رسیده است. آنگونه که مدیر کل چاپ و توزیع کتابهای درسی این وزارتخانه میگوید، در پی توصیه رئیسجمهور در مهرماه سال گذشته، موضوع تهیه محتوا و تدوین کتاب انشا و نگارش در دستور کار قرار گرفت و توانستیم پس از بررسیهای لازم، کتاب آیین نگارش و انشانویسی را برای سال تحصیلی آینده به صورت مستقل تدوین و منتشر کنیم. سید احمد حسینی به مهر گفته است که پیش از این قوانین نگارشی و انشانویسی در کتابهای ادبیات فارسی ابتدایی به صورت مستتر مطرح بودند اما با صحبتهای رئیسجمهور و تاکید ایشان بر موضوع انشانویسی، سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزش و پرورش این موضوع را در دستور کار قرار داد تا کتاب آیین نگارش و انشانویسی به صورت مستقل برای پایههای هفتم و هشتم تهیه شود. در کتاب آیین نگارش و انشا، دانشآموزان با قوانین نوشتاری آشنا میشوند و تلاش کردهایم موضوعهای مربوط به انشانویسی با توجه به فضای اجتماعی کشور و محیط پیرامون دانشآموز باشد تا آنها بتوانند با توجه به موضوعهای واقعی، کار انشانویسی و نویسندگی را انجام دهند. سید احمد حسینی با تشریح مراحل تولید، صفحهآرایی، اعتباربخشی، ویرایش و چاپ کتابهای درسی، گفته است: «کتاب درسی تنها یکی از ابزارهای آموزشی است که به موازات آمادهسازی آن، بستههای آموزشی متناسب با درس و سن دانشآموزان هم تولید و در اختیار آنان قرار میگیرد.» حسینی با بیان اینکه اکنون بیش از 90 درصد کتابهای درسی آماده و به استانها ارسال شده، افزود: «طبق برنامه تنظیمشده، کتب ابتدایی از طریق مدرسه و کتب متوسطه توسط 5400 کتابفروشی به صورت هماهنگ از شهریورماه توزیع خواهند شد.» مدیر کل نظارت بر نشر و توزیع مواد آموزشی وزارت آموزش و پرورش از تولید بیش از 90 عنوان لوحفشرده کمکآموزشی، مجلههای رشد و راهنمای معلم خبر داد و تصریح کرد: «این ابزار کمک میکند تا بستههای آموزشی موردنظر کامل و فرایند انتقال دانش به دانشآموزان تسهیل شود.» رئیس سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی وزارت آموزش و پرورش هم میگوید: «مطابق با شیوههای موثر آموزشی دنیا سعی شده با تلفیق موضوعهای مرتبط، عناوین درسها کاهش یافته و به همین دلیل در کتابهای جدیدالتالیف مطالعات اجتماعی هم حجم کتابهای درسی موردنظر را کم و سه موضوع جغرافیا، تاریخ و مدنی را در یک کتاب جای دادهایم.» حجتالاسلام محیالدین بهرام محمدیان افزوده: «کتاب مطالعات اجتماعی هویت در زمان، مکان و هویت در شرایط را به دانشآموزان یاد میدهد و مطالعه این کتاب هم وقت کمتری از دانشآموزان میگیرد و هم کار مسوولان آموزشی را در برنامهریزی برای این درس راحتتر خواهد کرد.» وی درباره رفع برخی نقایص کتاب کار و فناوری پایه هفتم هم یادآور شده که با ویرایش و اصلاح کتاب کار و فناوری پایه هفتم موافق هستم و با توجه به اینکه اشکالات جزئی در این کتاب وجود دارند، باید در چاپهای بعدی برطرف شوند. در آن سوی مرزها برای نخستین بار کتاب شریف نهجالبلاغه به زبان سواحیلی توسط انتشارات العتره در تانزانیا چاپ و منتشر شد. ایسنا خبر داد که ترجمه نهجالبلاغه به زبان سواحیلی با تلاشی هفتساله در کشور تانزانیا به چاپ رسیده است. مترجم این کتاب شیخ هارون پینگیلی از علمای شیعی تانزانیاست که نهجالبلاغه را از زبان عربی به سواحیلی برگردانده است. افزون بر این، حق نشر پنج عنوان از کتابهای تولید انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان به زبان اسپانیانی واگذار شد. «یکی بود» نوشته سوسن طاقدیس، «نقره ماهی» نوشته محسن چینیفروشان، «بزرگترین دختر عالم» نوشته سیدمهدی شجاعی، «روباه دمبریده» به روایت عبدالصالح پاک و برگردان خالقداد آریا و «لولوی پشمالو کرم کوچولو» نوشته زهره پریرخ، عناوین کتابهاییاند که به زبان اسپانیایی منتشر شدهاند. چندی پیش هم هشت عنوان از این کتابهای کانون به زبان اسپانیایی رونمایی شدند. بیش از 120 میلیون کودک و نوجوان در سراسر جهان بهویژه در اسپانیا و آمریکای لاتین به زبان اسپانیایی سخن میگویند. گفته شده که ژاپنیها هم حق نشر چهار کتاب الکترونیک کانون را خریدهاند. این اتفاق در در نمایشگاه کتاب توکیو 2014 افتاده است. شرکت ایتسمور ژاپن که چندی پیش حق نشر کتاب الکترونیک «من همانم، من همانم» را از کانون خریداری کرده بود با حضور در این نمایشگاه، قرارداد خرید حق نشر چهار عنوان دیگر از کتابهای الکترونیک کانون را امضا کرد. به گفته شامانی، مشاور ارشد مدیر عامل کانون پرورش فکری، با توجه به اینکه شرکت ایتسمور ژاپن در زمینه تولید برنامههای الکترونیکی قابل استفاده روی گوشیهای تلفن همراه فعالیت دارد، حق نشر کتاب الکترونیکهای «گفتوگوی رنگها»، «قدم یازدهم»، «عدسک» و «تن پیچ» را با امضای قراردادی از کانون خریداری کرده است. مدیران شرکت ایتسمور ژاپن قول دادهاند در صورت موفقیت این مجموعه کاربردی ایرانی در بازار ژاپن، آنان علاقهمندند در آینده سایر محصولات و کتابهای الکترونیک کانون را خریداری کنند.
دوست دارم برای شرکت در نمایشگاه کتاب به تهران بیایم/ تجربه مسحورکننده هزارویکشب
اگر ما راوی نباشیم نیویورک تایمز روایتش از «وضعیت فرهنگ در جنگ خاورمیانه» را مسلط میکند
بینهایت علاقه به حضور در نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران را دارم/ شخصیت افسانهای حسن صباح و ضرورت درک بیشتر از فرهنگ ایرانی
