گپ و گفتی درباره معافیت مالیاتی کتابفروشان / فرید دانشفر
جالب است که قانونی نزدیک به سیزده سال پیش به تصویب رسیده، اما هنوز بر سر چگونگی اجرا یا اجرا شدن و نشدنش بحث و گفتوگو میشود. شاید یکی از دلایل این موضوع در حال حاضر این است که کتابفروشان به طور دقیق و مشخص از قانون وضعشده، اطلاع ندارند. البته از طرفی هم به نظر میرسد برای کتابفروشان سخت بود و همچنان سخت است که قبول کنند باید مالیات بپردازند. با توجه به اینکه میزان خرید کتاب در کشور ما پایین است، کتابفروشان هم سود آنچنانی از فروش نصیبشان نمیشود. همین چند روز پیش بود که در نمایشگاه بینالمللی کتاب در اینباره از علی جنتی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی سوال شد. به نظر میرسد حق با وزیر ارشاد است و در این مورد نیازمند تغییر قانون هستیم. با دو تن از کتابفروشان و معاون دفتر فنی و حسابرسی مالیاتی سازمان امور مالیاتی کشور در این زمینه گفتوگو کردیم. کتابفروشی؛ کاری آسیبپذیر کاوه کیائیان درباره دریافت مالیات از کتابفروشان عقیده دارد کتابفروشی کاری کمبازده، دیربازده و همچنین آسیبپذیر است و اگر از آن حمایت نشود، کتابفروش ممکن است قادر به ادامه کار نباشد. موضوع دیگری که کیائیان به آن اشاره میکند، ساخت کتابفروشیهای بزرگ است که از حمایتهای دولتی و نیمهدولتی برخوردار باشند. این موضوع کار کردن را برای کتابفروشیهای کوچک و خصوصی بسیار مشکل میکند. کتاب کالایی است که قیمت و سود مشخصی دارد و در بیشتر مواقع مشمول گرانی ناشی از تورم نمیشود و کتابفروشان ناچارند کتاب را با همان قیمت قبلی بفروشند. بعضی از اشخاص علت اینکه شامل معافیت مالیاتی نمیشدند را فروش اجناس دیگر در کنار کتاب میدانستند. مدیر کتابفروشی نشر چشمه در اینباره میگوید: «فکر میکنم طبق قانون اتحادیه به فروشگاهی که ۷۰درصد از اجناسش کتاب باشد، کتابفروشی گفته میشود. یعنی من باید ۷۰درصد از کالاهایی را که ارائه میکنم، به کتاب اختصاص دهم تا در مجموعه کتابفروشان قرار بگیرم. در نظر داشته باشید که بسیاری از کتابفروشیها حتی لوازمالتحریر هم ندارند و به طور معمول، این کتابفروشیهای بزرگ هستند که اجناسی را در کنار کتاب به فروش میرسانند.» او در ادامه عنوان کرد که باید مشخص کنیم کالای فرهنگی چیست. به طور مثال، نوار و لوح فشرده هم از نظر سوددهی در حد کتاب هستند. میتوان اجناس دیگر را که در کنار کتاب فروخته میشوند، شامل مالیات کرد؛ شبیه کاری که وزارت بازرگانی درباره صادرات و واردات انجام میدهد، میتوان فهرستی از کالاهایی را که شامل مالیات میشوند یا معاف از مالیات هستند، به طور دقیق معرفی کرد. دو شرط برای معافیت مالیاتی کتابفروشان امیرحسین سیدصالحی، معاون دفتر فنی و حسابرسی مالیاتی درباره قانون معافیت مالیاتی کتابفروشان میگوید: «قانون اصلاح معافیت مالیاتهای مستقیم در تاریخ ۲۷ بهمن ۱۳۸۰ به تصویب مجلس رسید و در بند(ل) ماده ۱۳۹ معافیتی را برای چهار فعالیت فرهنگی، هنری، مطبوعاتی و انتشاراتی در نظر گرفتند. در تبصره ۳ ماده ۱۳۹ اشاره شده که آییننامه اجرایی این ماده به وسیله سازمان امور مالیاتی و با پیشنهاد وزیر اقتصاد به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید که این آییننامه تهیه شد. در این آییننامه اشاره شده برای بند(ل) یک آییننامه تعریف میشود. پس در واقع دو آییننامه داریم. در ماده ۱۲ آییننامه تبصره ۳ ماده ۱۳۹ فعالیتهای چهارگانهای که خدمتتان عرض کردم، به طور دقیق مشخص شده. به طور مثال در بخش مطبوعاتی، شما در بخش عکاس مطبوعاتی قرار میگیرید و معاف از مالیات هستید، اما کسی که آتلیه عکاسی دارد شامل این معافیت نمیشود.» بعضی از کتابفروشان نسبت به پرداخت مالیات اعتراض داشتند و به مادهواحدهای که در اردیبهشتماه، تحت عنوان معافیت مالیاتی کتابفروشان موسسات انتشاراتی تصویب شده بود، اشاره میکردند.» سیدصالحی دلیل این موضوع را اشراف نداشتن آنها به قانون و فقط توجه به قانون معافیت مالیاتی کتابفروشان عنوان میکند و ادامه میدهد این افراد به آییننامه توجه نمیکنند. معاون دفتر فنی و حسابرسی مالیاتی سازمان امور مالیاتی همچنین میگوید: «علاوه بر این، در ماده ۱۵ و ۱۶ آییننامه تبصره ۳ ماده ۱۳۹ هم پیشبینی شده بود که اشخاصی که مشمول موضوع ماده ۱۳۹ هستند، باید یک مجموعه تکالیف درخصوص تسلیم اظهارنامه داشته باشند و اگر این تکالیف انجام نشود، نمیتوانند از معافیت مالیاتی استفاده کنند. دوستان معترض قطعا کسانی هستند که به دلیل معافیتی که برای خودشان قائل بودهاند، از تسلیم اظهارنامه خودداری کردهاند.» سید صالحی به نکته دیگری اشاره میکند که در قانون ذکر شده و آن هم داشتن مجوز از وزارت ارشاد است. او در اینباره عنوان میکند: «کتابفروشیها دارای مجوز از وزارت ارشاد نیستند. در بند(ل) آمده است که فعالیتهای فرهنگی، هنری، مطبوعاتی و انتشاراتی در صورت دارا بودن مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از پرداخت مالیات معاف میشوند.» معاون دفتر فنی و حسابرسی مالیاتی عنوان میکند در حال حاضر ناشرانی که مجوز دارند و اظهارنامه خود را ارائه دادهاند، معاف از مالیات هستند و اگر کتابفروشی هم داشته باشند، مشمول معافیت از مالیات میشوند. معافیت مالیاتی یا کاهش قیمت کتاب رامین شعبانپور، مدیر کتابفروشی نشر افق به پایین بودن سرانه مطالعه در کشور اشاره میکند و دلیل فروش کالاهای دیگر را در کتابفروشیها، فروش و سود کم کتاب میداند و عقیده دارد فروش کتاب نمیتواند هزینههایی را که در آن فروشگاه میشود، تامین کند و سودی که مدنظر صاحب آن فروشگاه است به دست نمیآید؛ به همین دلیل کتابفروشیها به فروش اجناس دیگری مانند صنایع دستی پناه میبرند. او این صحبتها را در حالی عنوان میکند که فروشگاه نشر افق هم که معاف از مالیات است، در کنار کتاب، اجناس دیگری را هم به مردم عرضه میکند. او در اینباره میگوید: «بخش زیادی از فروشگاه به کتاب اختصاص دارد. ما هم دوست نداریم هویت کتابفروشی از بین برود، اما این جبر کار ماست که این اجناس را داشته باشیم. البته بسیاری از مردم برای خرید این اجناس مراجعه میکنند و در کنار آن کتاب هم میخرند.» او عقیده دارد برای بالا رفتن میزان مطالعه و ارتقای سطح فرهنگی جامعه، نیاز است این امتیاز(معافیت مالیاتی) را به کتابفروشان بدهیم. این کار میتواند کمک خوبی در زمینه فرهنگی باشد. با همه این حرفها، در حال حاضر کتابفروشان از مالیات معاف نیستند. مدیر کتابفروشی انتشارات افق پیشنهاد میکند زیرساختها فراهم شوند و هزینه چاپ و تولید کتاب کاهش یابد تا در نهایت قیمت کتاب هم کمتر شود. او ادامه میدهد: «یا باید این معافیت مالیاتی شامل حال کتابفروشیها شود یا اگر قرار است پیشنهاد دیگری مطرح شود، به ناشران خصوصی کمک کنیم و امتیازهایی برای آنان در نظر بگیریم.»
دوست دارم برای شرکت در نمایشگاه کتاب به تهران بیایم/ تجربه مسحورکننده هزارویکشب
اگر ما راوی نباشیم نیویورک تایمز روایتش از «وضعیت فرهنگ در جنگ خاورمیانه» را مسلط میکند
بینهایت علاقه به حضور در نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران را دارم/ شخصیت افسانهای حسن صباح و ضرورت درک بیشتر از فرهنگ ایرانی
