از نخستین نمایشگاه قرآن که در تهران برگزار شد، بیست و دوسال میگذرد. دورههای گذشته آن در نقاط گوناگونی از شهر تهران برپا شده. از نمایشگاه کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان تا موزه هنرهای معاصر تهران و از سالن انتظار مجلس شورای سابق در میدان بهارستان تا مصلای بزرگ امام خمینی(ره). و اینک در باغ موزه دفاع مقدس. امسال نمایشگاه قرآن به مکانی تازه نقل مکان کرده است؛ جایی که به گفته شهردار تهران، مناسبتر از مکانهای قبلی آن است. اما این را باید پس از پایان نمایشگاه از سه ضلع اصلی آن پرسید؛ بازدیدکنندگان، شرکتکنندگان و مدیران برگزاری نمایشگاه. نمایشگاه بینالمللی قرآن کریم طی سالهای اخیر به محل عرضه آثار قرآنی در حوزههای گوناگون تبدیل شده است؛ محلی برای هماندیشی پژوهشگران، محققان و هنرمندان و همایش آنان بر مدار قرآن کریم. برگزاری چنین نمایشگاهی، فرصتی است برای عرضه آخرین دستاوردهای علمی، پژوهشی و هنری قرآن کریم و هم گردهمایی همه فعالان و علاقهمندان به ساحت شریف این کتاب الهی. برگزاری این نمایشگاه کمکی است در احیای فرهنگ قرآنی در جامعه اسلامی. بخشهای ویژه نمایشگاه اگر به نمایشگاه بیست و دوم قرآن کریم سری زده باشید یا قصد بازدید از آن را دارید، حتما با بخشهایی از نمایشگاه بیش از دیگر بخشهایش ارتباط برقرار کرده یا خواهیدکرد و به فراخور علاقهمندیتان به موضوعهای گوناگون، سراغ یکی از بخشها میروید. فعالیتهای بخش دانشگاهی نمایشگاه قرآن با مشارکت و همکاری 11 نهاد دانشگاهی از جمله وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها، دانشگاه پیام نور، سازمان بسیج دانشجویی، دانشگاه فنی و حرفهای، دانشگاه جامع علمی کاربردی، دانشگاه آزاد اسلامی و جهاددانشگاهی در 9 حوزه ترتیب یافته که عبارتند از؛ طب در قرآن؛ جشنواره پایاننامههای قرآنی و مشاره پایاننامهنویسی قرآنی؛ جشنواره صحیفه سجادیه و نهجالبلاغه؛ جشنواره ملی قرآن و عترت؛ قرآن و مطالعات میانرشتهای؛ فعالیتهای مجازی قرآن و فعالیتهای هنری. بخش کودک و نوجوان نمایشگاه قرآن هم با ارائه برنامهها و فعالیتهایی بر مبنای غنیسازی اوقات فراغت مخاطبان خود و ایجاد علاقهمندی برای آنان نسبت به قرآن و مفاهیم قرآنی، برنامههایی چون قصهگویی، شعرخوانی، معرفی شخصیت، کتاب و سرزمینهای مقدس، مسابقه، کاردستی و بازی و سرگرمی و همچنین آشنایی با قرآن، حدیث و احکام و تاریخ اسلام و آشنایی با سبک زندگی ایرانی و اسلامی را درنظر گرفته است. بخش بینالملل بیستودومین نمایشگاه بینالمللی قرآن کریم به منظور ترویج فرهنگ قرآنی و گسترش همکاریهای فرهنگی و قرآنی بینالمللی و درپی شناسایی و دعوت از هنرمندان، پژوهشگران و فعالان قرآنی جهان اسلام تشکیل شده تا با ایجاد فرصتی برای مبادله آثار فرهنگی و قرآنی، زمینه بسط و گسترش همکاریهای دوجانبه و چندجانبه با دیگر کشورها را فراهم سازد. این بخش با همکاری سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی ترتیب یافته و به مدت ده روز از پنجم تا پانزدهم ماه مبارک رمضان دایر است. در بخش محافل و مراسم قرآنی که یکی از پرمخاطبترین بخشهای نمایشگاه قرآن است، هر شب محافل انس با قرآن کریم با حضور قاریان، حافظان و گروههای تواشیح ممتاز و نشستهای تخصصی قرآنی برگزار میشوند. در محافل انس این نمایشگاه قاریانی چون حمیدرضا احمدیوفا، حسین رستمی، احمد ابوالقاسمی، حسن رضائیان، مهدی قرهشیخلو، حسن موحدی، منصور قصریزاده، صالح اطهریفرد، مهدی عادلی، محمدرضا پورزرگری، محمدحسین سعیدیان، مسعود گرجی، قاسم رضیعی، امینپویا، سید مهدی تاجزاده و کریم منصوری به تلاوت آیاتی از قرآن کریم میپردازند. رسانههای دیجیتال، پای ثابت سالهای اخیر نمایشگاه قرآن شده و امسال در این بخش که با استقبال گستردهای مواجه شده و فعالان این حوزه توانستهاند در مسیر توسعه و ترویج فعالیتهای قرآنی گامهای موفقیتآمیزی بردارند، نرمافزارهای رسانهای حوزه قرآن و عترت، برنامههای کاربردی رسانههای هوشمند و همراه حوزه قرآن و عترت، بازی، سرگرمی و نرمافزارهای کودک و نوجوان در حوزه قرآن و عترت، پایگاههای اینترنتی حوزه قرآن و عترت، معرفی و عرضه شدهاند. بخش میراث فرهنگی بیستو دومین نمایشگاه بینالمللی قرآن کریم به معرفی و نمایش آثار نفیس قرآنی موجود در گنجینه کاخموزهها و موزههای کشور اعم از قرآنهای نفیس دورههای تیموری، صفوی، قاجار، کتب ادعیه، مرقعات، حرز، لباسهای منقش با آیات قرآنی، سبکهای قرآنی، گل و مرغ، خوشنویسی، آرایههای قرآنی و... پرداخته است. شاید بتوان گفت بخش نشرمکتوب، پرتلاشترین و درعین حال پرمخاطبترین بخش از نمایشگاه قرآن طی سالهای برپایی آن بوده است. در این بخش نمونههایی از پانزده قرن تفاسیر شیعه، نمایش سیر نگارشهای علوم و معارف قرآن، ترجمه فارسی قرآن کریم در گذر زمان (از ترجمه سوره حمد سلمان فارسی تا ترجمههای متنوع امروزی)، نمایش سیر چاپ قرآن در ایران و اروپا، قرآنهای خطی چاپ شده از کاتبان ایرانی، نیم قرن با قصص قرآنی کودک و نوجوان، معرفی مجلههای معتبر علمی جهان در حوزه دین و مطالعات قرآن و هم کارنامه قرآنی ناشران ایرانی (شامل نمایش کتابهای چاپ اول علوم و معارف قرآنی 3-1392) در معرض دید علاقهمندان قرار دارند. «همایش کاتبان کلام وحی» امسال در دو بخش کارگاه کتابت قرآن کریم و هم همایش کاتبان قرآن ترتیب یافته است. در کارگاه کتابت قرآن کریم، کاتبان و خوشنویسان ممتاز عضو دارالکتابه وابسته به مرکز طبع و نشر قرآن کریم جمهوری اسلامی ایران به صورت روزانه بر اساس ضوابط مصحف جمهوری اسلامی ایران به کتابت آیات کلامالله مجید با خط نسخ ایرانی اقدام میکنند. کتابت مجموعه شریف چهل حدیث با خط ثلث از دیگر فعالیتهای این کارگاه است و آثار تهیه شده پس از کادربندی و تجهیز قاب، در گالری نمایشگاهی بخش در معرض دید عموم قرار میگیرند. در بخش همایش کاتبان قرآن که با محوریت تجلیل از خدمات و آثار استاد چیرهدست خطاطی ایرانی، مرحوم طاهرخوشنویس خواهد بود، همایشی یکروزه با محوریت معرفی و نقد و بررسی آثار این هنرمند ایرانی، نمایشگاهی از آثار منتخب وی هم برگزار میشود و کتاب مجموعه آثار برتر و منتخب استاد خوشنویس هم عرضه میشود. نشر مکتوب و تفاسیر قرآن بخش نشر مکتوب به معرفی مهمترین نگاشتههای تفسیری اندیشمندان شیعه از قرن اول هجری تا دوره معاصر در بیست و دومین نمایشگاه بینالمللی قرآن پرداخته است. در قرون اولیه، به ویژه قرن اول و دوم تعداد آثار نگاشته شده و مصون مانده از گزند حوادث روزگار بسیار کم بوده، اما رفته رفته بر حجم نگاشتههای تفسیر مفسران افزون شد به طوری که در قرن چهاردهم و پانزدهم، شاهد انتشار تعداد کثیری از تفاسیر هستیم به گونهای که باید قرن پانزدهم را در سیر تطوّر تفاسیر شیعه، دوره اوج شکوفایى دانش تفسیر دانست. از اواخر قرن چهاردهم و با نگارش تفسیر مهم المیزان، نقطه عطفى در تاریخ تفسیر شیعه پدید آمد و تحوّل کمّى و کیفى را به دنبال خود آورد. یکى از این تحوّلات، تغییر نگرش از دیدگاه فردى و اخروى به دیدگاه عرفى و اجتماعى است. ارزیابى وضعیت جهان مسلمانان و طرح بازگشت به قرآن و نهضت اصلاحگرانه، موجب طرح مقولات اجتماعى و سیاسى شد. در این رابطه نهضت نوخواهى و نواندیشى شکل گرفت و موضوعهایی مانند قرار دادن دین در متن جامعه، نیازهاى اجتماعى چون برقرارى حکومت دینى و سیستم اقتصادى، در جامعه طرح شد و مفسران راهکارهاى اجتماعى را از لابهلاى متون دینى جستجو کردند. مخلصین و واجبات فراموش شده به گفته مدیر اجرایی غرفه مخلصین، ستاد امر به معروف و نهی از منکر فقط به سمت ترویج عفاف و حجاب رفته و سایر مصادیق معروف و منکر را فراموش کرده است؛ هرچند موضوع عفاف و حجاب از معروفات ترک شده است اما لازم است به سایر معروفات هم توجه شود. آرمان محمدیان، در گفت و گو با ستاد خبری نمایشگاه با بیان اینکه کسب رزق حلال از دیگر معروفات مهم در جامعه است، میگوید: «موضوع رزق حلال و ترویج مفاهیم مرتبط با آن در جامعه بسیار مهم است.» وی همچنین میافزاید: بعد از ماه مبارک رمضان هم آموزشگاهی مجازی را فعال خواهیم کرد و در همین حوزه کلاسهای آموزشی برگزار میکنیم و اگر گروه و مجموعهای خواستار برگزاری کلاس و کارگاه آموزشی باشند، امکانات خود را در اختیار آنان قرار میدهیم.» بیست و دومین نمایشگاه بینالمللی قرآن کریم تا 23 تیرماه جاری (15 رمضان) از ساعت 18 تا 24 در باغ موزه دفاع مقدس دایر است.