پاینده در معرفی کتاب "کیک عروسی و داستان های دیگر" مطرح کرد: | خانه کتاب و ادبیات ایران

- 1396/11/10 | بازدید 15

نویسنده ای که با مردم دمخور نشود هرگز قادر به نوشتن داستان کوتاه نخواهد بود

پاینده در معرفی کتاب "کیک عروسی و داستان های دیگر" مطرح کرد:

حسین پاینده در نشست معرفی کتاب "کیک عروسی و داستان های دیگر" گفت: نویسنده ای که با مردم دمخور نشود هرگز قادر به نوشتن داستان کوتاه نخواهد بود. نویسنده داستان کوتاه باید رصد کننده تیز بین باشد و موقعیت مشاهده گری را از دست ندهد و به روابط بین آدم ها حساس باشد.

به گزارش روابط عمومی موسسه خانه کتاب، کتاب "کیک عروسی و داستان های دیگر" دوشنبه (۹ بهمن ماه) با حضور مژده دقیقی، حسن میرعابدینی و حسین پاینده در سرای اهل قلم معرفی و بررسی شد.

در ابتدای این نشست، مژده دقیقی با بیان اینکه سال ۷۹ کتاب «اینجا همه آدم ها اینجوری اند را ترجمه کردم، گفت: نه من نه ناشر از بازخورد و استقبال این کتاب مطلع نبودیم؛ داستان های این مجموعه هم از نویسندگان کمتر شناخته شده گردآوری شده بود و یک نوع ریسک به حساب می آمد؛ من در آن زمان یک مترجم تازه کار بودم.

وی ادامه داد: این مجموعه داستان ها فضای تازه ای را باز می کردند و باعث استقبال کسانی که داستان خوان حرفه ای بودند، شدند. این استقبال به من دلگرمی داد تا راه را ادامه دهم و چند سال بعد مجموعه «مشقت های عشق» را منتشر کردم.

دقیقی بیان کرد: در انتخاب مجموعه داستان ها وسواس بیشتری پیدا کردم؛ چرا که با نویسندگان بیشتری آشنا شده بودم و سلایق خوانندگان را می دانستم و به محدودیت ها شناخت پیدا کرده بودم. کم کم سیاقی در انتشارات نیلوفر ایجاد شد که هر سال باید این نوع از کتاب ها منتشر شود.

وی درباره مجموعه «کیک عروسی» گفت: مجموعه داستان های این کتاب اشتراک مضمونی ندارند و هر نویسنده شیوه مختلفی دارد. بنابراین ممکن است همه داستان ها مورد پسند همه خوانندگان قرار نگیرد اما با این حال من سعی کردم ترجمه قابل قبولی ارائه کنم. تمام داستان های این مجموعه مسائل انسان امروز را بیان می کند این امر باعث استقبال مردم از این کتاب شد. فضای تازه ای که دنیای داستانی ما نیاز داشت با این مضامین باز شد.

این مترجم اظهار کرد: نویسندهایی را انتخاب کردم که اسمشان را کمتر در ایران شنیده ایم و در کشورشان هم شناخته شده نیستند، خیلی از این نویسندگان الان معروف شده اند و این باعث خوشحالی من شده است. آرزوی قلبی من و مترجمان دیگر این است که بدن سانسور بتوانیم بخش بزرگتری از ادبیات جهان را عرضه کنیم چرا که چیزی که الان عرضه می کنیم بخش کوچکی است.

دقیقی درباره نحوه انتخاب مجموعه داستان های کوتاه توضیح داد و گفت: کتاب های برگزیده جایزه های مختلف یا بهترین کتاب ها و داستان های سال را می خوانم. ممکن است از یک مجموعه داستان فقط یک داستان را برای ترجمه انتخاب کنم. انتخاب داستان ها با توجه به محدودیت هایی که وجود دارد کار ساده ای نیست. اکثر مطبوعات انگلیسی زبان به داستان کوتاه اهمیت می دهند و اکثر این داستان ها در مطبوعات منتشر شده اند. برای یازده داستان این مجموعه حدود چهل تا پنجاه داستان خوانده ام.

وی در پایان گفت: ترجمه ادبیات داستانی را متفاوت با بقیه حوزه ها می دانم. مترجم باید رابطه ذهنی با داستان برقرار کند و داستان را دوست داشته باشد. من شخصا از ترجمه از چالش زبانی و فرو رفتن در قالب داستان لذت می برم. سعی می کنم سراغ داستان هایی بروم که با داستان ارتباط برقرار کنم.

در ادامه این نشست، حسن میرعابدینی با بیان اینکه این کتاب مجموعه یک مقاله و یازده داستان کوتاه است، گفت: در دوره معاصر نخستین گلچینی که منتشر شد اثر هشتگردی بود و بعد نخستین گلچین ها مربوط به دهه ۱۳۳۰ است. عبارت داستان کوتاه تا سال ۱۳۲۰ در صحنه ادبی ایران مطرح نبود و از این داستان ها به عنوان حکایت و افسانه یاد می کردند. از سال 1320 به بعد با داستان کوتاه مواجه شدیم. برای اولین بار سال ۱۳۲۵ مرحوم خانلری نثر داستان کوتاه را به عنوان نثر ادبی کوتاه مطرح کرد. «دریای گوهر» و «پنج شعله جاوید» اولین نمونه هایی بودند که با انتخاب های خود داستان کوتاه را معرفی می کردند.

وی ادامه داد: مژده دقیقی به عنوان مترجم خوب داستان کوتاه در ایران شناخته شده است و اسم ایشان روی کتاب باشد خواننده آن را می خواند. در این کتاب غالب نویسندگان برای ما شناخته شده نیستند؛ این کار دریچه های تازه ای از ادبیات جهانی را به روی ما باز می کند. انتخاب سنجیده داستان ها نکته دیگری است. این مجموعه داستان ها طوری انتخاب شده که چشم اندازی از زندگی را ارائه می کنند و برای کلاس های داستان نویسی خلاق و نویسندگان جوان لازم است تا این کتاب ها را بخوانند.

میر عابدینی بیان کرد: قلم شیرین مترجم متناسب با مضمون هر داستان، زبان های متفاوتی برای آنها انتخاب کرده و نقش خلاقی برای ترجمه داستان به زبان فارسی داشته به طوری که خواننده خود را در فصای دلنشینی احساس می کند که ناشی از خلاقیت مترجم است. خیلی از داستان های ایرانی که می خوانیم به زبان گزارشی، خشک و بی روحی نوشته شده اند. استاد سمیعی گیلانی در مورد ترجمه های خانم دقیقی می گویند"تصویری و چرخش های تازه به تازه و روانی سخن از ویژگی های ترجمه های خانم دقیقی است". همه نویسندگان این کتاب با اینکه مشهور نیستند اما چیره دست هستند. داستان عجیب این کتاب «صدایی در شب» است. ترجمه این داستان دشوار بوده چرا که قصه چهار بخش دارد و هر بخش در سه بخش روایت می شود.

میرعابدینی با بیان اینکه در جامعه امروزی داستان کوتاه اجر و قرب رمان را ندارد، گفت: ناشران بیشتر رمان چاپ می کنند و به داستان کوتاه کمتر اقبال دارند. در چند دهه اخیر به ویژه پس از انقلاب رمان به دلیل تنوع و سرعت سیر بیشتر از هر نوع ادبی قادر به بازتاب شرایط زمان بوده است. از این رو نوشتن آن بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است. همچنین نویسنده امروز فکر می کند تا زمانی که رمان ننوشته باشد به عنوان نویسنده شناخته نمی شود هرچند، چند داستان کوتاه نوشته باشد. در زمینه داستان کوتاه موفق تر از رمان بودیم. به این معنا که جریان رمان نویسی پرتوانی نداشتیم اما تعداد داستان های کوتاه ما کم نیست.

حسین پاینده از دیگر سخنرانان این نشست با اشاره به اهمیت ترجمه در کشور گفت: ترجمه برای ادبیات ما سبک ساز بوده و دوره های ادبی معینی به علت ترجمه در ادبیات ما شکل گرفته است. در اواخر دهه سی و چهل ترجمه در زمینه های مربوط به فلسفه جدید در کشور ما باب شده و به دنبال آن توجه نویسندگان ما به مبانی مکتب فلسفی جمع شد. ترجمه در جهان پرتنشی که زبان هم را نمی فهمیم اهمیت زیادی دارد. اگر انسان ها می توانستند با هم مراوده زبانی داشته باشند بسیاری از جنگ ها رخ نمی داد از این رو نباید ترجمه را دست کم گرفت.

وی با بیان اینکه تالیف را برتر از ترجمه نمی دانم گفت: دشواری ترجمه متون ادبی دو چندان است وقتی مترجمی مانند دقیقی دست به گزینش داستان هایی می زند که وحدت مضمونی ندارند و هر کدام سبک خاص خودشان را دارند زمانی که بخواهد آن سبک را به خواننده فارسی زبان منتقل کند باید معادل های جدیدی را به کار ببرد. این تصور که مولف با سوادتر از مترجم است خطای بزرگی است مترجم تا دانش نداشته باشد نمی تواند دست به ترجمه بزند.

پاینده با بیان اینکه لذت ما از داستان کوتاه به دو صورت محقق می شود، گفت: یکی از این لذت ها، شهودی و غیر زیباشناختی است. این کتاب برای منتقدان ادبی منتشر نشده بلکه برای عامه مردم منتشر شده است. این التزاز از ورود به جهان داستانی ایجاد می شود و در این سطح با شخصیت ها همذات پنداری می کنیم. به طوری که گاه خواننده از سرنوشت تلخ شخصیت های داستان ناراحت یا خوشحال می شویم. خیلی از داستان ها بهت آور و ناراحت کننده هستند اما التزاز بخش نیز هستند. جهان کافکار جهان دلهره آور است چرا که ما را با عدم قطعیت مواجه می کند اما فهم آن التزاز بخش است.

وی گفت: این تصور درست نیست که داستان کوتاه با مینیمالیست نسبت دارد. مینیمالیست حذف مقدار زیادی از طرح بزرگتر و گنجاندن بخشی از آن در تابلوی بزرگتر است. داستان کوتاه نویس دست به حذف توصیف ها، شخصیت ها و... می زند. وجه اشتراک عکاسی و داستان کوتاه این است که داستان هایی که در این مجموعه آمده مصداق عکس بدون تامل و عکس ناگهانی است. داستان کوتاه یک عکس ناگهانی و بدون مقدمه از یک یک رویداد های برملا کننده است. هنر نویسنده در تشخیص این موقعیت ها است.

پاینده در پایان گفت: نویسنده ای که با مردم دمخور نشود هرگز قادر به نوشتن داستان کوتاه نخواهد بود. نویسنده داستان کوتاه باید رصد کننده تیز بین باشد و موقعیت مشاهده گری را از دست ندهد و به روابط بین آدم ها حساس باشد. مقدمه ای که مترجم انتخاب کرده راهنمایی برای نویسندگان جوان است که چگونه داستان کوتاه بنویسند. با تامل در مقدمه این کتاب می توانیم به رازهای نوشتن داستان کوتاه پی ببریم.