در اختتامیه بیستوهشتمین دوره جشنواره کتاب سال دانشجویی و نوزدهمین دوره جشنواره ملی پایاننامه سال دانشجویی برگزیدگان و شایستگان تقدیر شناخته شده و از نوش آفرین انصاری به عنوان خادم کتاب تقدیر شد.
به گزارش ستادخبری بیستونهمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران، مراسم پایانی بیستوهشتمین دوره جشنواره کتاب سال دانشجویی و نوزدهمین دوره جشنواره ملی پایاننامه سال دانشجویی در 24 آبان ماه1400 همزمان با نخستین روز بیستونهمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران با حضور هاشم داداشپور (معاون وزیر علوم و رئیس سازمان امور دانشجویان)، حمیدرضا طیبی (رئیس جهاد دانشگاهی)، حجتالاسلاموالمسلمین رستمی (رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها)، یاسر احمدوند (معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی)، علی رمضانی (مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران و دبیر بیستونهمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران)، حامد علیاکبرزاده (رئیس سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی و دبیر جشنواره) مولفان و صاحبان آثار برتر دانشجویی برگزار شد.
تبدیل پایاننامههای دانشجویی به کتاب
در ابتدای این آیین عیسی علیزاده با اشاره به اینکه کتاب بهعنوان بخشی از صنعت نشر، مهمترین و ماندگارترین محصول فرهنگی است که در توسعه فرهنگ و تمدن بشری نقش بسزایی دارد، اظهار کرد: از جمله پرمخاطبترین برنامههای معاونت فرهنگی جهاد دانشگاهی برگزاری جشنواره کتاب سال دانشجویی و پایاننامه سال دانشجویی است. استمرار سالانه و تداوم برنامه توام با استقبال دانشجویان صاحب قلم و اثرآفرین نشان از اهتمام و جدیت دبیرخانه و توجه به تألیف و پژوهش دارد. این درحالی است که متاسفانه سرانه مطالعه در کشور در حالت مطلوبی نیست و بسیاری از پایاننامههای دانشجویی با توجه به مسائل و مشکلات کشور تدوین نمیشود.
وی افزود: معاونت فرهنگی جهاد دانشگاهی در تلاش است ضمن ارائه موضوعات کاربردی و با حمایت از دانشجویان نقش کوچکی در تقویت فرهنگ تألیف و مطالعه و حل معضلات کشور داشته باشد و دبیرخانه جشنواره ضمن اهتمام به این مسئله از دانشجویان برگزیده در دورههای پیشین بهعنوان عضو شورای سیاستگذاری و داور بهرهمند شود.
معاون فرهنگی جهاد دانشگاهی در پایان پیشنهاداتی را برای بهتر برگزار شدن جشنوارهها ارائه داد و اظهار کرد: حمایت از تشکیل اتحادیه و تشکل دانشجویان مولف و کتابخوان، جهتدهی مطالعاتی به سلیقه مخاطبان با معرفی و حمایت از تالیفات فاخر، استفاده از تجربیات دانشجویان برگزیده کتاب سال دانشجویی و پایاننامه سال دانشجویی در برگزاری و سیاستگذاری و انتخاب آثار برتر، توجه به حوزه ترجمه در کنار تألیف، برگزاری جلسات نقد و بررسی کتابهای منتشرشده، تقویت و توجه بیشتر به حوزه ترجمه، توجه ویژه به بخش بینالملل در سالهای آتی، برگزاری جلسات نقد و بررسی کتابهای منتشر شده دانشجویی، حمایت مالی از دانشجویان مولف و تلاش در جهت تبدیل پایاننامههای دانشجویی به کتاب و در نهایت توجه بیشتر به علوم انسانی و تألیفات کاربردی دانشجویان در سایر حوزهها از جمله آنهاست.
جهاد دانشگاهی متولی ارتقای سیاستهای علمی
هاشم داداشپور در بخش بعدی این آیین با بیان اینکه جهاد دانشگاهی، کمیته امداد امام خمینی (ره) و جهاد سازندگی سه فرزند انقلاب اسلامی هستند، عنوان کرد: جهاد دانشگاهی به عنوان متولی ارتقا و اجرای سیاستهای علمی کشور توانسته به وظیفه خود به خوبی عمل کند.
وی افزود: محوریت پایاننامههای دانشجویی باید حل مسائل و تولید دانش باشد؛ با وجود داشتن 24 هزار دانشجوی دکترا و تعداد بسیار بالای دانشجویان کارشناسی ارشد بسیاری از مسائل جامعه حل نشده باقی مانده است. پایاننامههای تکراری اگر پراکندگی ایجاد کنند و هدفمند نباشند مشکلی را برطرف نمیکنند و برای حل این چالش باید شبکه پژوهشگران را شکل دهیم تا با یک برنامهریزی صحیح و هدفمند و کار بر یک موضوع، مسالهای خاص برطرف شود .در عین حال برای کارآمد شدن این شبکه به زیرساختهای مالی و مدرسه فکری در سایه تدوین چشمانداز سیاستهای علمی و فرهنگی نیاز داریم.
جهاد دانشگاهی یکی از مهمترین متولیان کتاب و کتابخوانی
در ادامه این آیین حامد علیاکبرزاده نیز با اشاره به اینکه امسال هم مانند سال گذشته گرفتار شیوع کرونا بودهایم، عنوان کرد: علیرغم این موضوع و کاهش بخشهای مختلف استقبال خوبی از جشنوارهها صورت گرفت. دبیرخانه جشنوارهها ۶۰۲ کتاب و ۵۲۸ پایاننامه دریافت کرد و پس از داوری در ۴ مرحله، ۱۵ اثر در کتاب سال و ۱۴ اثر در پایاننامه سال به عنوان شایسته تقدیر انتخاب شدند. در بخش بینالملل هم ۲۵ کتاب و ۴۵ پایاننامه از کشورهای چین، روسیه، بلغارستان، آلمان، استرالیا و... دریافت کردیم که از این میان در بخش پایاننامه یک نفر از چین و یک نفر از روسیه به عنوان برگزیده و شایسته تقدیر انتخاب شدند.
او در ادامه با تأکید بر لزوم توجه به مولفان جوان بیان کرد: نویسندگان و پژوهشگران جوان ما از پیشکسوتان علمی چیزی کم ندارند و اگر به تاریخ فرهنگی خودمان نگاهی بیندازیم، میبینیم بسیاری از نویسندگان آثار فاخر خود را در جوانی نوشتهاند؛ ابوعلیسینا «شفا» را در ۳۵ سالگی و سهرودی کتاب «حکمت اشراق» خود را در ۳۳ سالگی نوشته است. اگر میخواهیم ابوعلیسیناها، ابوریحانها و خواجهنصیرها داشته باشیم باید توجه ویژهای به نویسندگان جوان داشته باشیم.
رئیس سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی در ادامه تصریح کرد: حسرت به دل ماندهایم که بعد از برگزاری جشنوارهها از نهادهای مرتبط با ما تماس بگیرند و بگویند از فلان پایاننامه یا کتاب حمایت میکنیم. آقای دکتر طیبی در برنامه پایاننامه سهدقیقهای، پایاننامههایی را که مرتبط با برنامههای جهاد بود، یادداشت میکردند اما دستگاههای دیگر چنین کاری نمیکنند و امیدوارم با تغییر فضای دولت، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به این مسئله توجه نشان دهند.
حامد علی اکبرزاده در پایان سخنان خود گفت: جهاد دانشگاهی در عمل یکی از مهمترین متولیان کتاب و کتابخوانی در کشور است که شاخصترین برنامههایش برگزاری جشنواره کتاب سال دانشجویی، جشنواره ملی پایاننامه سال دانشجویی، کنفرانس پژوهشهای نشر، انتشار بیش از ۶۰۰ عنوان کتاب در سال و... است که برگزار میشود. این مجموعه ظرفیت بسیاری برای فعالیت دارد و اگر حمایت شود ظرفیتهایش را بیش از گذشته شکوفا میکنیم. اگر حمایتی از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی داشته باشیم سال آینده نخستین دوره «کتاب سال دانشجویی جهان اسلام» را برگزار میکنیم.
در حوزه اقتصاد دانشبنیان با مشکل مواجه هستیم
همچنین در این آیین، حمیدرضا طیبی با اشاره به اینکه هدف اصلی از توسعه علم تحقق اقتدار اقتصادی دانشبنیان و نیز اقتدار نظامی است، تاکید کرد: در حوزه تحقق اقتدار نظامی و دفاعی به دلیل استفاده از فرماندهی واحد و برنامه جامع موفق بودهایم. در عین حال در حوزه اقتصاد دانشبنیان با اینکه دانشگاهیان در تولید و عرضه علم کوتاهی نکردهاند به دلیل عدم استفاده از یک نظام سیاستگذاری واحد با مشکل مواجه هستیم. با گردش سیاسی مسئولان حوزههای علمی و دانشگاهی تعویض میشوند و در اجرا نیز از نظام برنامهریزی منسجم، درازمدت و جامعی استفاده نمیشود.
وی گفت: با اینکه شورای عالی انقلاب فرهنگی متولی سیاستگذاری در حوزههای آموزشی، فرهنگی و علم و فناوری است، سندهای نوشته شده در این حوزهها با موفقیت اجرا نشدهاند چراکه دولتها شورا را به عنوان سیاستگذار اصلی نپذیرفتهاند و تاکنون تلاش داشتهاند که خود مجری، ناظر و سیاستگذار باشند. در کشورهای مختلف یک تشکل از نخبگان مسئول سیاستگذاری واحد در حوزههای علمی و فرهنگی است و راه برون رفت ما از مشکلات و ضعفهای کنونی نیز توجه هرچه بیشتر به شورای انقلاب فرهنگی و سیاستها و اسناد بالادستی آن است.
کتابخوانی ویترین میزان فرهیختگی جامعه است
حجت الاسلاموالمسلمین رستمی نیز در این برنامه با ابراز تاسف از پایین بودن سرانه مطالعه در کشورمان عنوان کرد: کتابخوانی ویترین میزان فرهیختگی امروز و رشد آتی جامعه است و اگر آمار مطالعه پایین است باید به ترجمه، معرفی آثار باارزش و ایجاد علاقهمندی به کتاب بیشتر توجه شود.
وی با اشاره به تاکید ویژه مقام معظم رهبری (دامت برکاته) بر توجه به نیازهای جامعه در تالیف کتاب و برنامهریزی برای افزایش استقبال از کتابخوانی و اهتمام ایشان به نگارش تقریظ بر کتابهای نویسندگان و برپایی شبهای شعر و محافل ادبی گفت: جهاد دانشگاهی با برگزاری جشنواره کتاب سال دانشجویی و پایاننامه سال دانشجویی توانسته در معرفی کتابهای باارزش به مخاطبان موثر باشد. در عین حال هنوز در جامعه به ظرفیتهای پژوهشی دانشگاهیان توجه محسوسی نمیشود که با اصلاح برخی مقررات و حضور جدی آموزش عالی در این حوزه قابل بهبود است.
معرفی برگزیدگان کتاب سال و پایاننامه دانشجویی
در بخش کتاب سال دانشجویی، ارسلان جلیلی نویسنده «از سلول تا سرطان»، محمدحسین کوهی قمصری، مولف کتاب «مهندسی سازگاری الکترومغناطیسی»، سید احسان مسعود مولف «بازخوانی اصول بازطراحی معماری داخلی»، مرتضی انصاری زاده، نویسنده «مسجد رهبر» برگزیده شدند.
همچنین کتابهای «تغذیه ماهیان» نوشته ادیب جهانگرد، «مقدمهای بر پزشکی مولکولی» از آرمان رحیمی، «راهنمای بیماریهای قابل انتقال بین انسان و حیوان» به قلم فهام خامسیپور، «فیزیک رآکتورهای هستهای» از ایمان زمانی ثانی، «بهترین روشها برای تولید سبزیجات گلخانهای» نوشته یوسف فرخزاد، «تنظیم جذب مواد غذایی در گیاهان» به قلم سکینه علویپور جلیعه، «تابآوری زیرساخت برق» از معصومه کریمی و محمدرضا جنتی اسکوئی، «امنیت سیستمهای اطلاعاتی» نوشته سید سامان کریمی، «سودگرنامه: سودگرنسک از کتاب نهم دینکرد» نوشته پورچیستا گشتاسبی اردکانی، «درآمدی بر دانش اجتماعی مسلمین» از سید محسن ملاباشی و «اندیشه سیاسی؛ سویه پنهان اندیشه شیعه» به قلم مهدی موحدی نیا به عنوان شایسته تقدیر معرفی شدند.
انتشارات دانشگاه امام صادق(ع)، مجد و انتشارات دانشگاه تهران نیز به عنوان ناشران برگزیده دانشگاهی شناخته شدند.
در بخش پایان نامه سال دانشجویی نیز ضمن تجلیل ویژه از دکتر مهدی گلشنی، پایهگذار فلسفه علم در ایران به عنوان استاد راهنمای برگزیده از صاحبان پایاننامههای برگزیده قدردانی شد.
در این بخش منصور ضیائی، صاحب پایان نامه «ارزیابی تنشهای بیومکانیکی و فیزیولوژی کارگران جمعآوری پسماند شهرداری شیراز»، حسین میرزایی مولف پایاننامه «بازنمایی اجتماعی علم در مطبوعات عهد قاجار»، مهدی سعیدی صاحب پایاننامه «گونهشناسی و جریانپژوهی ادبیات داستانی برون مرزی ایران»، سید علی اکبر سیدی صاحب پایاننامه «سنجش نسبت گسترهةای رنگی کاشیهای معرق مدرسه غیاثیه خرگرد قوامالدین شیرازی» و ناشائوکیان از کشور چین صاحب «امت و ملت: تحویل هویت ملی ایران در پیامهای رهبری به حج» برگزیده شدند.
همچنین پایاننامههای «افزایش بقا و توان تکثیر سلولهای پیشساز قلب» نوشته صدف وحدت، «استحصال، مشخصهیابی و ارزیابی عملکرد نانوجاذبهای برپایه اکسید آلومینیوم» از مصطفی مهین روستا، «بازشناسی الگوهای رفتاری مرتبط با سلامت و سبک زندگی در ایران دوران اسلامی» از سیده آزاده فکرآزاد، «طراحی سیستم قضایی مطلوب برای تحقق اصل 156 قانون اساسی» نوشته مرتضی گودرزی، «ارزیابی تطبیقی ایده درآمد پایه همگانی در اقتصاد متعارف» از حمیدرضا بهرمن، «تولید و ارزیابی ویژگیهای فیزیکوشیمیایی حاملهای نانوساختار لیپوزومی» از فروغ حسیبی، «شناسایی و ارزیابی کارآیی برخی قارچهای اندوفیت و محلولپاشی برگی نانوذرات آهن بر پایه گیاه پالایی خرفه» نوشته زهرا نوری آکندی، «معرفی، برآورد و تحلیل شاخصهای تابآوری اقتصادی در استانهای ایران» از رسول کیانی کری، «بررسی علل جامعهشناختی پیدایش و گسترش ژانرهای موسیقی در ایران» نوشته محمد خلیلیان، «بهبود دقت رهگیری مبتنی بر اثر انگشت با استفاده از یادگیری آماری» اثر محمد نباتی و «تحلیل نشانهشناختی کاریکاتور اجتماعی، سیاسی معاصر ایران» نوشته اکاترینا آنفرووا از کشور روسیه شایسته تقدیر شناخته شدند.
نوشآفرین انصاری؛ خادم کتاب
همچنین در این برنامه از نوشآفرین انصاری به عنوان استاد خادم کتاب و عبدالقادر بلوچ به عنوان مروج کتاب قدردانی شد.