زبان فارسی یک ثروت ملی است | خانه کتاب و ادبیات ایران

20:18 - 1402/02/22 | بازدید 407

در نشست رونمایی از «دانشنامه زبان تاجیکی» مطرح شد؛

زبان فارسی یک ثروت ملی است

نظام‌الدین زاهدی با اشاره به اینکه زبان فارسی یک ثروت ملی است، گفت: در لحظات دشوار در تاریخ، این زبان مشترک ما بود که از ما حمایت کرد. امروزه کشورهای فارسی‌زبان باید تلاش کنند این زبان را در پناه خود بگیرند.

به گزارش ستاد خبری سی‌و‌چهارمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران، آیین رونمایی از «دانشنامه زبان تاجیکی» روز پنجشنبه (بیست‌ویکم اردیبهشت‌ماه 1402) در سرای ملل سی‌و‌چهارمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران برگزار شد. در این نشست که از سوی جمهوری تاجیکستان، میهمان ویژه این دوره از نمایشگاه برپا شد نظام‌الدین زاهدی؛ سفیر جمهوری تاجیکستان، نعمت اکبروف؛ معاون رئیس اداره دایره‌المعارف ملی تاجیکستان و حسن قریبی؛ رئیس سابق پژوهشگاه زبان فارسی در تاجیکستان حضور داشتند.

نعمت اکبروف در این نشست با اشاره به مساعدت‌های امامعلی رحمان؛ رئیس‌جمهور تاجیکستان در انتشار این اثر گفت: «دانشنامه زبان تاجیکی» به همت موسسه دایره‌المعارف تاجیکستان سال 2022 در پانصد نسخه منتشر شد. تالیف این اثر 10 سال به طول انجامید و در سال گذشته با دستور و پیگیری رییس جمهور تاجیکستان، به زیور طبع آراسته شد.

وی این دانشنامه را یک اثر جامع تاریخی دانست و افزود: این کتاب در 680 صفحه دارای یک‌و‌نیم هزار اصطلاح است. اصطلاحات با نظم و حروف تاجیکی تدوین شده است. فرق این اثر با سایر لغت‌‌نامه‌ها در سبک تالیف و تدوین آن است و هر اصطلاح یک تعریفی دارد. «دانشنامه زبان تاجیکی» محصول تحقیق زبان‌پژوهان تاجیکی است.

در ادامه این نشست، نظام‌الدین زاهدی گفت: باید در حضور ایرانیان حاضر در نشست بر این نکته تاکید کنم که زبان مشترک اقوام ایران زمین سرمایه تقسیم‌ناپذیر آن‌هاست. این زبان در تاجیکستان، زبان تاجیکی، در ایران زبان‌فارسی و در افغانستان زبان دری نام دارد.

زاهدی ادامه داد: زبان فارسی از عهد سامانیان تا هزار سال بعد در ماوراءالنهر و خراسان بزرگ رواج یافت. هنگامی که از «دانشنامه زبان تاجیکی» سخن به میان می‌آید، منظورمان دانشنامه زبان مشترک است و این زبان فارسی یک ثروت ملی است.

سفیر جمهوری تاجیکستان در ایران با تبریک به تمام فارسی‌زبانان دنیا برای انتشار این اثر بیان کرد: این اثر محصول علم زبان‌شناسی در تحقیق زبان مشترک است و تمام دستاوردهای علم زبان‌شناسی تاجیک را در بردارد. زبان مشترک ما در طول تاریخ حامی و محافظ اقوام تاریخی و مظهر کیستی و چیستی مردم ایران‌زمین است.

وی با بیان اینکه خط پهلوی در ایران زمین به فراموشی سپرده شده است، ادامه داد: ما اسلام را پذیرفتیم اما فرهنگ خودمان را حفظ کردیم. در لحظات دشوار در تاریخ، این زبان مشترک ما بود که از ما حمایت کرد. امروزه کشورهای فارسی‌زبان باید تلاش کنند این زبان را در پناه خود بگیرند.

زاهدی گفت: با حمایت‎‌های امامعلی رحمان، رئیس جمهور تاجیکستان، زبان فارسی در پناه دولت است و انتشار این دانشنامه گواه این مطلب است. اهمیت این دانشنامه در این است که پایه‌های آن در تاجیکستان ریخته شده و کشورهای فارسی‌زبان باید برای ادامه آن تلاش کنند.

حسن قریبی در ادامه نشست رونمایی از «دانشنامه زبان تاجیکی» با اشاره به اینکه شوروی توانست دو شهر تاجیک‌نشین سمرقند و بخارا را از این کشور جدا کند، گفت: شوروی موفق شد خط اهالی تاجیکستان را به لاتین تغییر دهد اما نتوانست زبان تاجیکی را از آن‌ها بگیرد.

وی ادامه داد: بعد از فروپاشی شوروی، پژوهشگران تاجیک بلافاصله بر ادبیات فارسی کار کردند. این دانشنامه ریشه در همان پژوهش‌ها دارد و نشان‌گر قدرت زبان فارسی است. زیرا بعد از استقلال به دنبال زبان معیار و زنده کردن آن بودند.

این تاجیک‌پژوه با اشاره به اینکه از پانزده سال گذشته تا به امروز تحولات بسیار زیادی در بازسازی زبان معیار از سوی تاجیک‌ها رخ داده است، بیان کرد: جهانگیر شدن زبان انگلیسی در جهان محصول تلاش دربار بریتانیاست. این امر نشان‌دهنده این است که اگر دولت‌ها از زبان حمایت نکنند، کاربرد و جهان‌شمول شدن آن موفق نخواهد بود.

قریبی در پایان به دست‌اندرکاران تالیف «دانشنامه زبان تاجیکی» پیشنهاد کرد: بعضی مداخل مربوط به ایران را اندیشمندان و زبان‌شناسان ایرانی بنویسند، چراکه در فرهنگستان زبان و ادب فارسی، یازده مدخل مربوط به تاجیکستان به قلم پژوهشگران تاجیکی نگاشته شده است.

سی‌وچهارمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران از ۲۰ اردیبهشت آغاز به‌کار کرده و تا ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۲ در مصلی امام خمینی (ره) و همزمان به‌صورت مجازی در ketab.ir ادامه دارد.