احمد عطایی در نشست خبری دومین نمایشگاه تخصصی کتب تاریخ معاصر گفت: تاریخ پشتیبان عزت و هویت ملت است. برگزاری این نمایشگاه زمینه آشنایی هرچه بیشتر عموم مردم ایران با تاریخ معاصر کشور را فراهم میکند.
به گزارش روابط عمومی خانه کتاب و ادبیات ایران، نشست خبری دومین نمایشگاه تخصصی کتب تاریخ معاصر چهارشنبه (۲۵ مرداد ۱۴۰۲) با حضور احمد عطایی (مدیر موسسه فرهنگی هنری قدر ولایت)، حجتالاسلام و المسلمین سعید فخرزاده (پژوهشگر تاریخ و دبیر مجمع هماهنگی مراکز تاریخپژوهی و بانکهای اسنادی ایران (مهتاب)، محمدحسین کریمپور (مسئول اجرایی برگزاری دومین نمایشگاه تخصصی کتب تاریخ معاصر) و اصحاب رسانه در سرای کتاب خانه کتاب و ادبیات ایران برگزار شد.
ضرورت آشنایی عموم مردم، جوانان و نوجوانان با تاریخ معاصر
در این نشست احمد عطایی گفت: جمله «تاریخ معلم انسانهاست» جمله بسیار کلیدی و حساسی است که حضرت امام خمینی(ره) فرمودند. اگر مروری کنیم بر آنچه در قرآن و روایات اهل بیت(ع) وجود دارد مقام و منزلت تاریخ را خواهیم فهمید. در نهجالبلاغه یکی از طولانیترین خطبههای حضرت علی (ع) خطبه «قاصعه» است که حضرت در آن دلایل اوج، سقوط، تنزل و پیروزی حکومتها، تمدنها و ملتها را ذکر کردهاند. این سخن درسها و عبرتهای تاریخ را برای نسل حاضر و نسل آینده مشخص میکند.
وی افزود: شعار نمایشگاه یعنی «تاریخ چراغ راه آینده» برگرفته از نهجالبلاغه است. چون تاریخ به معنای عبرت از گذشته است. مقام معظم رهبری (مدظله العالی) در مراسم صبحگاه لشکر 27 رسول الله (ص) در تاریخ 20خرداد 1375 بحث مفصلی را درباره تاریخ عاشورا ارائه دادند. در این سخنرانی ایشان میفرمایند تاریخ یعنی شرح حال ما در صحنه دیگر. تاریخ یعنی من و شما. وقتی از تاریخ صحبت میکنیم به این معناست که در کدام قسمت قرار گرفتیم؟ با توجه به اهمیت تاریخ به عنوان پشتیبان ملت، دشمنان انقلاب اسلامی ایران درصدد هستند که در تاریخ تحریف ایجاد کنند. امام خمینی(ره) در حکمش به حجت الاسلام و المسلمین سید حمید روحانی این مساله را به خوبی روشن کردند که شما تاریخ را همراه با صوت و تصویر بنویسید که در غیر این صورت دیگرانی که سر در آخور شرق و غرب دارند تاریخ را به سبک و درک خودشان خواهند نوشت. تاریخ انقلاب اسلامی را آنگونه که هست بنویسید. اهمیت تاریخ از زمانهای دور مطرح بود و سقراط درباره اهمیت تاریخ میگوید نخستین گام برای از میان برداشتن یک ملت، پاک کردن حافظه آنهاست.
وی تاریخ را پشتیبان عزت و هویت ملت توصیف کرد و گفت: مقام معظم رهبری (مدظله العالی) مکرر جوانان و نوجوانان را به مطالعه تاریخ دعوت میکنند. ایشان میفرمایند حافظه تاریخی ملت نباید کمرنگ و کهنه شود و اگر جوانان ما تاریخ ۱۵۰ ساله را مطالعه، تحلیل و عمق یابی نکنند در شناخت آینده کشور دچار اشتباه میشوند. بنابراین باید پندها و اندرزهای تاریخ در مقابل چشم جوانان باشد. این نمایشگاه هم برای آشنایی عموم مردم بویژه جوانان و نوجوانان با تاریخ معاصر، برپا میشود.
عطایی در پایان درباره نحوه پالایش کتابهای عرضه شده در دومین نمایشگاه تخصصی کتب تاریخ معاصر چنین توضیح داد: یکی از دلایل ریزش کتابهای عرضه شده در این نمایشگاه موجود نبودن کتابها از سوی ناشران است. همچنین تعدادی از کتابها و موضوعات آن با وقایع تاریخ معاصر مرتبط نبودند. به عنوان مثال کتابهای تاریخ تحلیلی صرف از جمله این کتابها بود که برای عامه مردم قابل استفاده نبودند و به همین دلیل در نمایشگاه عرضه نشدند. همچنین برخی از کتابهای تاریخی مخصوص جغرافیای خاص و محدود بودند و در این نمایشگاه قابلیت عرضه نداشتند. در این نمایشگاه از ناشران مختلف از یک تا 200 عنوان کتاب عرضه شده است.
اطلاعات تاریخی را در قالبهای گوناگون به مردم عرضه کنید
در ادامه، حجت الاسلام و المسلمین سعید فخرزاده ابزار و تکنولوژی را عامل از بین رفتن فاصله بین انسانها دانست و گفت: ابزارهای ارتباطی زمینهای فراهم کردند تا انسانها بتوانند حرف بزنند و اظهارنظر و روایتهایی را ارائه کنند. در این بازار گسترده روایتهای گوناگون، کسی موفق به حرف زدن است که ابزارها را ساخته و مدیریت میکند و حرفهای خود را به روشهایی که میداند به ذهن مخاطب نزدیک کند. تشخیص سره از ناسره دغدغه مراکز تاریخنگاری است و تشخیص درست از نادرست کار بسیار سختی است. برای دسترسی مردم به گذشته و تاریخ خود چه ابزارها و راههایی در اختیار آنها قرار دادهایم؟ یکی از این راهها، استانداردسازی کتابها، مقالات و مطالبی است که در رسانهها یا فضای مجازی منتشر میشود. در این حوزه باید آثار منتشر شده را نقد کنیم تا خواننده را به سمت درست اندیشیدن و انتخاب درست هدایت کرده باشیم. همچنین میتوانیم با استفاده از سایتهای مختلف به شبهاتی که در فضای مجازی درباره تاریخ معاصر مطرح میشوند پاسخ دهیم. برگزاری کرسیهای آزاد اندیشی در دانشگاهها در حوزه تاریخ از دیگر راههای دسترسی مردم به گذشته و تاریخ است.
وی ادامه داد: گاهی خودمان هم باید در زمینه تاریخ معاصر تولیداتی داشته باشیم. امروزه مردم حوصله خواندن یک کتاب 500 صفحهای مستند با اسناد و با ویژگیهای خاص تاریخنگاری را ندارند. گاهی مردم تاریخ را با تماشای یک فیلم سینمایی یا خواندن یک داستان درک میکنند. لذا مراکز مرتبط با این حوزه باید اطلاعات تاریخی را در قالبهای گوناگون به مردم عرضه کنند. در کشور مراکز اسنادی و تاریخپژوهی فعالیت میکنند اما نسبت به حوادثی که در یک صد سال اخیر در کشور ما رخ داده انتظار اقدامات بیشتری از این مراکز میرود. این مراکز سرویسهای لازم برای ارائه منابع به پژوهشگر را ارائه نمیدهند. هرچند برخی از مراکز تلاش کردند اسناد را گردآوری کنند اما این کفایت نمیکند.
فخر زاده ادامه داد: برگزاری دومین نمایشگاه تخصصی کتب تاریخ معاصر، جایزه ادبی شهید اندرزگو، جایزه کتاب تاریخ معاصر، تصویب روز تاریخنگاری، تشکیل بانک جامع اسناد و... از جمله فعالیتهایی است که در دستور کار قرار گرفته است. از طریق این فعالیتها میخواهیم وقایع تاریخ معاصر را به جامعه منتقل کنیم.
برگزاری 10 نشست موضوعی در حاشیه نمایشگاه
محمدحسین کریمپور نیز در این نشست با اشاره به تاریخ برگزاری دومین نمایشگاه تخصصی کتب تاریخ معاصر گفت: این نمایشگاه از ۲۸ مرداد تا ۸ شهریور ماه 1402 به صورت مجازی از طریق «سامانه خرید از کتابفروشی» در نشانی c.ketab.ir برگزار میشود. در این نمایشگاه فهرست جامعی از کتابهای تاریخی با ملاحظاتی در دسترس قرار میگیرد که در ابتدا 17 هزار کتاب فهرست شد و ۱۵۰۰ کتاب منتشر شده از سوی ۳۸۰ ناشر در ۱۰سال اخیر، با تخفیف 25درصدی در این نمایشگاه عرضه میشود.
وی در پایان بیان کرد: ما نمایشگاه تخصصی کتب تاریخ معاصر را یکی از سازوکارهای انتقال پیام در نظر گرفتیم و از بعد فرهنگی نیز به این نمایشگاه نگاه کردهایم. تلاش کردیم موضوعات مختلف نظیر مشروطه، دوره پهلوی و دهه اول انقلاب اسلامی ایران را مدنظر قرار دهیم. در حاشیه این نمایشگاه قرار است 10 نشست موضوعی با محورهای تعیین شده با حضور کارشناسان و پژوهشگران برگزار کنیم که از شبکه چهار و تلویزیون اینترنتی کتاب هم پخش می شوند. همچنین سلسله گفت و گوهایی طراحی شده تا بتوانیم در فضای رسانه و خبرگزاریها مباحث تاریخ معاصر را مطرح و مخاطبان را به بهانه این نمایشگاه با موضوع تاریخ معاصر آشنا کنیم.